71 — Mimarlık ve mühendislik faaliyetleri; teknik test ve analiz faaliyetleri
Architectural and engineering activities; technical testing and analysis
NACE Rev. 2.1 Bölüm 71: Mimarlık ve mühendislik faaliyetleri; teknik test ve analiz faaliyetleri. Üst sektör: Kısım N (Mesleki, Bilimsel ve Teknik Faaliyetler).
3 Haneli Alt Gruplar 71
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Resmi proje/statik/elektrik/tesisat/harita imzası atacak her büro için ilgili TMMOB Odasından (Mimarlar/İMO/EMO/MMO/HKMO) Serbest Müşavirlik ve Mühendislik (SMM) & Büro Tescil Belgesi (BTB) + diploma/ortaklık hisse şartı zorunludur!
- Yapı Denetim Kuruluşları (71.12 / 71.20): Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yapı Denetimi İzin Belgesi (havuz dağıtım sistemi + hisse sahiplerinin 100% mimar/mühendis olma şartı!)
- Teknik test, periyodik kaldırma/basınçlı kap muayenesi ve çevre laboratuvarları (71.20) için TÜRKAK TS EN ISO/IEC 17020 / 17025 Akreditasyonu ve Bakanlık/İŞGÜM Yetki Belgesi
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası + İlgili TMMOB Odası Büro Tescil Belgesi (BTB / İTB) + HİB (Proje ihracatçıları)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Serbest Mimar/Mühendis SMM belgesi ile şahıs/serbest meslek bürosu açabilir (ancak 4708 Yapı Denetim Ltd/A.Ş. şarttır).
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- TMMOB Odaları / ÇŞİDB Yapı Denetim / TÜRKAK
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- %80 MİMARLIK & MÜHENDİSLİK İHRACATI İNDİRİMİ (KVK 10/1-ğ / GVK 89/13): Yurt dışındaki projeler için Türkiye’den üretilen mimarlık, mühendislik ve ürün testi/sertifikasyon hizmetlerinden elde edilen safi kazancın %80’i (bedelin Türkiye’ye getirilmesi şartıyla) gelir/kurumlar vergisinden düşülür + %0 KDV (KDVK 11/1-a)!
- BELİRLENMİŞ ALICILARA 9/10 KDV TEVKİFATI: Kamu kurumları, bankalar, BIST şirketleri gibi belirlenmiş alıcılara kesilen etüt, plan-proje, mühendislik, danışmanlık ve yapı denetim faturalarında 9/10 KDV tevkifatı uygulanır (tüm yapı denetim hizmetlerinde tüm KDV mükelleflerine karşı 9/10 tevkifat geçerlidir!).
- Serbest meslek (GVK m. 65) olarak çalışan solo mimar/mühendisler e-SMM’de %20 stopaj uygular.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
AB Mesleki Yeterliliklerin Tanınması Direktifi (2005/36/EC), Eurocodes yapısal tasarım standartları, AB Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları (NANDO Notified Bodies — 71.20 CE testleri) ve Kamu Alımları mimari yarışma kuralları uygulanır.
ABD NAICS 5413 (541310 Architecture, 541330 Engineering, 541380 Testing Labs) kapsamındadır. Tüm eyaletlerde PE (Professional Engineer) veya AIA/NCARB State Architect Licence damgası zorunlu olup çoğu eyalette mühendislik firmaları için PC/PLLC + Certificate of Authorization (COA) gereklidir!
ARB (Architects Registration Board) — "Architect" unvanı kanunen korumalıdır (izinsiz kullanımı suçtur!), RIBA/ICE/IStructE + Building Safety Act Principal Designer sorumluluğu ve laboratuvarlar için UKAS akreditasyonu geçerlidir (UK SIC 71xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Projesini çizmekle kalmayıp bizzat şantiyede inşaatı/taahhüdü yürüten müteahhitler Bölüm 71 değil Bölüm 41/42 (Müteahhitlik) kullanmalıdır; proje tasarımı ve müşavirlik 71’dir.
- TMMOB Büro Tescil Belgesi (BTB) ve imza yetkili mühendis/mimar ortaklığı olmadan belediye ruhsat projelerine yasal imza atılamaz.
| Kod | Resmi Tanım | Grup / Düzey | Küresel Kodlar | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Mimarlık faaliyetleri | 71.1 |
US 541310
UK 71111
R2 71.11 | İncele → | |
| Mühendislik faaliyetleri ve ilgili teknik danışmanlık | 71.1 |
US 541310
UK 71121
R2 71.12 | İncele → | |
| Teknik test ve analiz faaliyetleri | 71.2 |
US 541380
UK 71200
R2 71.20 | İncele → |
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 Bölüm 71 hangi faaliyet sınıflarını içerir?
Bölüm 71 (Mimarlık ve mühendislik faaliyetleri; teknik test ve analiz faaliyetleri) toplam 2 grup ve 3 dört haneli faaliyet sınıfından oluşur.
Bölüm 71 kodlarının ABD NAICS ve UK SIC karşılıklarını görebilir miyim?
Evet. Tablodaki her sınıf satırı ilgili NAICS 2022, UK SIC 2007 ve eski NACE Rev. 2 karşılıklarını listeler ve kod sayfasına bağlar.