71.12 — Mühendislik faaliyetleri ve ilgili teknik danışmanlık
71.12, inşaat, statik, elektrik, makine, enerji, çevre ve harita mühendisliği proje ve müşavirliğini kapsar; Türkiye’de TMMOB İMO/EMO/MMO BTB belgesi, belirlenmiş alıcılara 9/10 KDV tevkifatı ve yurt dışı projelerde %80 KVK m. 10/1-ğ kazanç indirimi ile öne çıkar.
Eurostat • v2.1
Mimarlık ve mühendislik faaliyetleri ve ilgili teknik danışmanlık
NAICS 541310 • SIC 71121 • ISIC 7110
MCC 8911
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Mimarlık ofisleri, iç mimari proje ve şehir/bölge planlama büroları (71.11)
- İnşaat, elektrik, makine, jeoloji, harita ve çevre mühendisliği proje/müşavirlik firmaları (71.12)
- Yapı denetim kuruluşları, akredite kalibrasyon/malzeme test laboratuvarları ve TÜVTÜRK/tahribatsız muayene firmaları (71.20)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
12- mühendislik tasarımı (yani makine, malzeme, alet, yapı, süreç ve sistemlerin tasarlanmasına fizik kanunlarının ve mühendislik ilkelerinin uygulanması) ve aşağıdakiler için danışmanlık faaliyetleri; makineler, endüstriyel süreçler ve endüstriyel tesisler; inşaat mühendisliği, hidrolik mühendisliği ve trafik mühendisliğini kapsayan projeler; su yönetimi projeleri; doğa temelli altyapı.
- bina bilgi sistemlerinin tasarımı, örneğin ısıtma sistemleri, yangın söndürücüler ile ilgili
- elektrik ve elektronik, mühendislik, maden mühendisliği, kimya mühendisliği, makine, endüstri ve sistem mühendisliği ile ilgili projelerin hazırlanması ve denetimi
- iklimlendirme, soğutma, sıhhi ve kirlilik kontrolü, su temini, atık su arıtma, yapı mühendisliği, açık deniz ve kara deniz mühendisliği, sağlık ve güvenlik mühendisliği, akustik mühendisliği vb. kullanan projelerin detaylandırılması ve denetlenmesi
- jeofizik, jeolojik ve sismik ölçüm
- jeodezik ölçüm faaliyetleri: arazi ve sınır ölçüm faaliyetleri; hidrolojik ölçüm faaliyetleri; yer altı ölçüm faaliyetleri.
- haritacılık ve uzay enformasyon faaliyetleri
- çevre mühendisliği ve ilgili danışmanlık faaliyetleri
- şantiye mühendisliği
- gürültü azaltma mühendisliği
- döngüsel ekonomi çözümleri mühendisliği
- 3 boyutlu (3D) baskı için bilgisayar planlarının tasarımı.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- batimetri (su, deniz, göl ve okyanus tabanlarının derinlik ölçmek suretiyle topoğrafik ölçümlerinin yapılması) faaliyetleri
- fotoğrametrik araştırma faaliyetleri, örn. drone (insansız hava aracı) ile veri toplama
- haritaların hazırlanması ve revizyonu
- inşaat denetimi
- mühendislikle ilgili proje yönetimi faaliyetleri.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
12- madencilik işleri ile ilgili olarak test amaçlı sondaj, bkz. 09.10, 09.90
- yazılım yayımcılığı, bkz. 58.2
- yazılımın geliştirilmesi ve programlanması, bkz. 62.10
- bilişim danışmanlarının faaliyetleri, bkz. 62.20
- satış için kendi hesabına bina projelerinin geliştirilmesi, bkz. 68.12
- ikamet aamçlı olan ve ikamaet amaçlı olmayan binalar için inşaat projelerinin geliştirilmesi, daha sonra satılmak üzere, bkz. 68.12
- teknik muayene faaliyeti, bkz. 71.20
- motorlu kara taşıtlarının periyodik yol güvenliği testleri, örneğin otomobiller ve diğer hafif motorlu taşıtlar, ağır motorlu taşıtlar, bkz. 71.20
- mühendislikle ilgili araştırma ve geliştirme faaliyetleri, bkz. 72.10
- diğer tasarım hizmetleriyle ilgili faaliyetler, bkz. 74.1
- hava fotoğrafçılığı, bkz. 74.20
- miktar araştırmacılarının faaliyetleri, bkz. 74.99.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Resmi proje/statik/elektrik/tesisat/harita imzası atacak her büro için ilgili TMMOB Odasından (Mimarlar/İMO/EMO/MMO/HKMO) Serbest Müşavirlik ve Mühendislik (SMM) & Büro Tescil Belgesi (BTB) + diploma/ortaklık hisse şartı zorunludur!
- Yapı Denetim Kuruluşları (71.12 / 71.20): Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yapı Denetimi İzin Belgesi (havuz dağıtım sistemi + hisse sahiplerinin 100% mimar/mühendis olma şartı!)
- Teknik test, periyodik kaldırma/basınçlı kap muayenesi ve çevre laboratuvarları (71.20) için TÜRKAK TS EN ISO/IEC 17020 / 17025 Akreditasyonu ve Bakanlık/İŞGÜM Yetki Belgesi
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası + İlgili TMMOB Odası Büro Tescil Belgesi (BTB / İTB) + HİB (Proje ihracatçıları)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Serbest Mimar/Mühendis SMM belgesi ile şahıs/serbest meslek bürosu açabilir (ancak 4708 Yapı Denetim Ltd/A.Ş. şarttır).
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- TMMOB Odaları / ÇŞİDB Yapı Denetim / TÜRKAK
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- %80 MİMARLIK & MÜHENDİSLİK İHRACATI İNDİRİMİ (KVK 10/1-ğ / GVK 89/13): Yurt dışındaki projeler için Türkiye’den üretilen mimarlık, mühendislik ve ürün testi/sertifikasyon hizmetlerinden elde edilen safi kazancın %80’i (bedelin Türkiye’ye getirilmesi şartıyla) gelir/kurumlar vergisinden düşülür + %0 KDV (KDVK 11/1-a)!
- BELİRLENMİŞ ALICILARA 9/10 KDV TEVKİFATI: Kamu kurumları, bankalar, BIST şirketleri gibi belirlenmiş alıcılara kesilen etüt, plan-proje, mühendislik, danışmanlık ve yapı denetim faturalarında 9/10 KDV tevkifatı uygulanır (tüm yapı denetim hizmetlerinde tüm KDV mükelleflerine karşı 9/10 tevkifat geçerlidir!).
- Serbest meslek (GVK m. 65) olarak çalışan solo mimar/mühendisler e-SMM’de %20 stopaj uygular.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
AB Mesleki Yeterliliklerin Tanınması Direktifi (2005/36/EC), Eurocodes yapısal tasarım standartları, AB Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları (NANDO Notified Bodies — 71.20 CE testleri) ve Kamu Alımları mimari yarışma kuralları uygulanır.
ABD NAICS 5413 (541310 Architecture, 541330 Engineering, 541380 Testing Labs) kapsamındadır. Tüm eyaletlerde PE (Professional Engineer) veya AIA/NCARB State Architect Licence damgası zorunlu olup çoğu eyalette mühendislik firmaları için PC/PLLC + Certificate of Authorization (COA) gereklidir!
ARB (Architects Registration Board) — "Architect" unvanı kanunen korumalıdır (izinsiz kullanımı suçtur!), RIBA/ICE/IStructE + Building Safety Act Principal Designer sorumluluğu ve laboratuvarlar için UKAS akreditasyonu geçerlidir (UK SIC 71xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Projesini çizmekle kalmayıp bizzat şantiyede inşaatı/taahhüdü yürüten müteahhitler Bölüm 71 değil Bölüm 41/42 (Müteahhitlik) kullanmalıdır; proje tasarımı ve müşavirlik 71’dir.
- TMMOB Büro Tescil Belgesi (BTB) ve imza yetkili mühendis/mimar ortaklığı olmadan belediye ruhsat projelerine yasal imza atılamaz.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Bina projelerine yönelik mühendislik ve danışmanlık faaliyetleri (statik, elektrik, mekanik tesisat)
Jeolojik, jeofizik ve ilgili araştırma ve danışmanlık hizmetlerine yönelik mühendislik faaliyetleri (petrol ve doğalgaz için olanlar hariç)
Petrol ve doğalgaz çıkarım projelerine yönelik mühendislik ve danışmanlık faaliyetleri
Ulaştırma projelerine yönelik mühendislik ve danışmanlık faaliyetleri
Su, kanalizasyon ve drenaj projelerine yönelik mühendislik ve danışmanlık faaliyetleri
Sanayi ve imalat projelerine yönelik mühendislik ve danışmanlık faaliyetleri
Enerji projelerine yönelik mühendislik ve danışmanlık faaliyetleri
Mühendislik danışmanlık hizmetleri (bir projeyle bağlantılı olarak yapılanlar hariç)
Diğer projelere yönelik mühendislik ve danışmanlık faaliyetleri
Engineering design activities for industrial process and production
Engineering related scientific and technical consulting activities
Mimarlık ve mühendislik faaliyetleri ve ilgili teknik danışmanlık
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Proje ve mühendislik hizmetlerinde temiz B2B profil; yüksek tutarlı ihale hakedişleri sorunsuz geçer.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 41.00 — Fiili Bina Müteahhitliği → | Proje çizmek ve şantiye müşavirliği yapmak 71.12; bizzat işçi/taşeronla binayı inşa etmek 41.00’dır. | 41.00 yapım işleri 4/10 KDV tevkifatına ve YAMBİS’e tabidir; 71.12 etüt-proje hizmetleri belirlenmiş alıcılara 9/10 KDV tevkifatına ve %80 ihracat indirimine girer. |
| 71.20 — Teknik Test ve Analiz (Yapı Denetim) → | Mühendislik tasarımı 71.12; karot laboratuvar testi, kalibrasyon, tahribatsız muayene ve akredite sertifikasyon 71.20’dir. | 71.20 yapı denetim hizmetlerinde tüm KDV mükelleflerine karşı 9/10 KDV tevkifatı uygulanır. |
71.11 — Mimarlık faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 71.11 (Mimarlık faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 3 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
71.20 — Teknik test ve analiz faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 71.20 (Teknik test ve analiz faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 10 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- N Mesleki, Bilimsel ve Teknik Faaliyetler
- 71 Mimarlık ve mühendislik faaliyetleri; teknik test ve analiz faaliyetleri
- 71.1 Mimarlık ve mühendislik faaliyetleri ve ilgili teknik danışmanlık
- 71.12 Mühendislik faaliyetleri ve ilgili teknik danışmanlık
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 71.12 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
71.12 (Mühendislik faaliyetleri ve ilgili teknik danışmanlık) şu faaliyetleri kapsar: mühendislik tasarımı (yani makine, malzeme, alet, yapı, süreç ve sistemlerin tasarlanmasına fizik kanunlarının ve mühendislik ilkelerinin uygulanması) ve aşağıdakiler için danışmanlık faaliyetleri; makineler, endüstriyel süreçler ve endüstriyel tesisler; inşaat mühendisliği, hidrolik mühendisliği ve trafik mühendisliğini kapsayan projeler; su yönetimi projeleri; doğa temelli altyapı.; bina bilgi sistemlerinin tasarımı, örneğin ısıtma sistemleri, yangın söndürücüler ile ilgili; elektrik ve elektronik, mühendislik, maden mühendisliği, kimya mühendisliği, makine, endüstri ve sistem mühendisliği ile ilgili projelerin hazırlanması ve denetimi. Başlıca uygulayıcılar: Mimarlık ofisleri, iç mimari proje ve şehir/bölge planlama büroları (71.11); İnşaat, elektrik, makine, jeoloji, harita ve çevre mühendisliği proje/müşavirlik firmaları (71.12).
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 71.12 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
71.12 sınıfı altında Türkiye sicilinde 11 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 71.12.01 [Az Tehlikeli], 71.12.03 [Az Tehlikeli], 71.12.04 [Az Tehlikeli]).
71.12 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası + İlgili TMMOB Odası Büro Tescil Belgesi (BTB / İTB) + HİB (Proje ihracatçıları) / Serbest Mimar/Mühendis SMM belgesi ile şahıs/serbest meslek bürosu açabilir (ancak 4708 Yapı Denetim Ltd/A.Ş. şarttır).. İzin/Ruhsat: Resmi proje/statik/elektrik/tesisat/harita imzası atacak her büro için ilgili TMMOB Odasından (Mimarlar/İMO/EMO/MMO/HKMO) Serbest Müşavirlik ve Mühendislik (SMM) & Büro Tescil Belgesi (BTB) + diploma/ortaklık hisse şartı zorunludur! Vergi/Teşvik: %80 MİMARLIK & MÜHENDİSLİK İHRACATI İNDİRİMİ (KVK 10/1-ğ / GVK 89/13): Yurt dışındaki projeler için Türkiye’den üretilen mimarlık, mühendislik ve ürün testi/sertifikasyon hizmetlerinden elde edilen safi kazancın %80’i (bedelin Türkiye’ye getirilmesi şartıyla) gelir/kurumlar vergisinden düşülür + %0 KDV (KDVK 11/1-a)!
71.12 ile en sık karıştırılan 41.00 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
41.00 — Fiili Bina Müteahhitliği: Proje çizmek ve şantiye müşavirliği yapmak 71.12; bizzat işçi/taşeronla binayı inşa etmek 41.00’dır. Vergisel/hukuki etki: 41.00 yapım işleri 4/10 KDV tevkifatına ve YAMBİS’e tabidir; 71.12 etüt-proje hizmetleri belirlenmiş alıcılara 9/10 KDV tevkifatına ve %80 ihracat indirimine girer.
71.12 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
71.12 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 541310 (Architectural Services), 541320 (Landscape Architectural Services), 541330 (Engineering Services) • İngiltere UK SIC 2007: 71121 (Engineering design activities for industrial process and production), 71122 (Engineering related scientific and technical consulting activities), 71129 (Other engineering activities) • BM ISIC Rev. 5: 7110 • Sanal POS MCC 8911 (Mimarlık, Mühendislik ve Teknik Müşavirlik).
71.12 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 71.12, eski NACE Rev. 2 sürümünde 71.12 (Mühendislik faaliyetleri ve ilgili teknik danışmanlık) koduna karşılık gelir.