71.12.03 — Bina projelerine yönelik mühendislik ve danışmanlık faaliyetleri (statik, elektrik, mekanik tesisat)
71.12, inşaat, statik, elektrik, makine, enerji, çevre ve harita mühendisliği proje ve müşavirliğini kapsar; Türkiye’de TMMOB İMO/EMO/MMO BTB belgesi, belirlenmiş alıcılara 9/10 KDV tevkifatı ve yurt dışı projelerde %80 KVK m. 10/1-ğ kazanç indirimi ile öne çıkar.
6 Yıl Risk Değ. • 6331 s.K.
1.500.000 TL İş Geliştirme + İş Kurma Hibesi (Öncelikli)
213 s. VUK m. 127–131 (Yoklama) & 193 s. GVK m. 94
MCC 8911
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Mimarlık ofisleri, iç mimari proje ve şehir/bölge planlama büroları (71.11)
- İnşaat, elektrik, makine, jeoloji, harita ve çevre mühendisliği proje/müşavirlik firmaları (71.12)
- Yapı denetim kuruluşları, akredite kalibrasyon/malzeme test laboratuvarları ve TÜVTÜRK/tahribatsız muayene firmaları (71.20)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
13- Bina projelerine yönelik mühendislik ve danışmanlık faaliyetleri (statik, elektrik, mekanik tesisat)
- mühendislik tasarımı (yani makine, malzeme, alet, yapı, süreç ve sistemlerin tasarlanmasına fizik kanunlarının ve mühendislik ilkelerinin uygulanması) ve aşağıdakiler için danışmanlık faaliyetleri; makineler, endüstriyel süreçler ve endüstriyel tesisler; inşaat mühendisliği, hidrolik mühendisliği ve trafik mühendisliğini kapsayan projeler; su yönetimi projeleri; doğa temelli altyapı.
- bina bilgi sistemlerinin tasarımı, örneğin ısıtma sistemleri, yangın söndürücüler ile ilgili
- elektrik ve elektronik, mühendislik, maden mühendisliği, kimya mühendisliği, makine, endüstri ve sistem mühendisliği ile ilgili projelerin hazırlanması ve denetimi
- iklimlendirme, soğutma, sıhhi ve kirlilik kontrolü, su temini, atık su arıtma, yapı mühendisliği, açık deniz ve kara deniz mühendisliği, sağlık ve güvenlik mühendisliği, akustik mühendisliği vb. kullanan projelerin detaylandırılması ve denetlenmesi
- jeofizik, jeolojik ve sismik ölçüm
- jeodezik ölçüm faaliyetleri: arazi ve sınır ölçüm faaliyetleri; hidrolojik ölçüm faaliyetleri; yer altı ölçüm faaliyetleri.
- haritacılık ve uzay enformasyon faaliyetleri
- çevre mühendisliği ve ilgili danışmanlık faaliyetleri
- şantiye mühendisliği
- gürültü azaltma mühendisliği
- döngüsel ekonomi çözümleri mühendisliği
- 3 boyutlu (3D) baskı için bilgisayar planlarının tasarımı.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- batimetri (su, deniz, göl ve okyanus tabanlarının derinlik ölçmek suretiyle topoğrafik ölçümlerinin yapılması) faaliyetleri
- fotoğrametrik araştırma faaliyetleri, örn. drone (insansız hava aracı) ile veri toplama
- haritaların hazırlanması ve revizyonu
- inşaat denetimi
- mühendislikle ilgili proje yönetimi faaliyetleri.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
12- madencilik işleri ile ilgili olarak test amaçlı sondaj, bkz. 09.10, 09.90
- yazılım yayımcılığı, bkz. 58.2
- yazılımın geliştirilmesi ve programlanması, bkz. 62.10
- bilişim danışmanlarının faaliyetleri, bkz. 62.20
- satış için kendi hesabına bina projelerinin geliştirilmesi, bkz. 68.12
- ikamet aamçlı olan ve ikamaet amaçlı olmayan binalar için inşaat projelerinin geliştirilmesi, daha sonra satılmak üzere, bkz. 68.12
- teknik muayene faaliyeti, bkz. 71.20
- motorlu kara taşıtlarının periyodik yol güvenliği testleri, örneğin otomobiller ve diğer hafif motorlu taşıtlar, ağır motorlu taşıtlar, bkz. 71.20
- mühendislikle ilgili araştırma ve geliştirme faaliyetleri, bkz. 72.10
- diğer tasarım hizmetleriyle ilgili faaliyetler, bkz. 74.1
- hava fotoğrafçılığı, bkz. 74.20
- miktar araştırmacılarının faaliyetleri, bkz. 74.99.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Resmi proje/statik/elektrik/tesisat/harita imzası atacak her büro için ilgili TMMOB Odasından (Mimarlar/İMO/EMO/MMO/HKMO) Serbest Müşavirlik ve Mühendislik (SMM) & Büro Tescil Belgesi (BTB) + diploma/ortaklık hisse şartı zorunludur!
- Yapı Denetim Kuruluşları (71.12 / 71.20): Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yapı Denetimi İzin Belgesi (havuz dağıtım sistemi + hisse sahiplerinin 100% mimar/mühendis olma şartı!)
- Teknik test, periyodik kaldırma/basınçlı kap muayenesi ve çevre laboratuvarları (71.20) için TÜRKAK TS EN ISO/IEC 17020 / 17025 Akreditasyonu ve Bakanlık/İŞGÜM Yetki Belgesi
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası + İlgili TMMOB Odası Büro Tescil Belgesi (BTB / İTB) + HİB (Proje ihracatçıları)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Serbest Mimar/Mühendis SMM belgesi ile şahıs/serbest meslek bürosu açabilir (ancak 4708 Yapı Denetim Ltd/A.Ş. şarttır).
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- TMMOB Odaları / ÇŞİDB Yapı Denetim / TÜRKAK
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
Sanal Ofis / Home-Office / Fiziki Proje Ofisi Uygundur- %80 MİMARLIK & MÜHENDİSLİK İHRACATI İNDİRİMİ (KVK 10/1-ğ / GVK 89/13): Yurt dışındaki projeler için Türkiye’den üretilen mimarlık, mühendislik ve ürün testi/sertifikasyon hizmetlerinden elde edilen safi kazancın %80’i (bedelin Türkiye’ye getirilmesi şartıyla) gelir/kurumlar vergisinden düşülür + %0 KDV (KDVK 11/1-a)!
- BELİRLENMİŞ ALICILARA 9/10 KDV TEVKİFATI: Kamu kurumları, bankalar, BIST şirketleri gibi belirlenmiş alıcılara kesilen etüt, plan-proje, mühendislik, danışmanlık ve yapı denetim faturalarında 9/10 KDV tevkifatı uygulanır (tüm yapı denetim hizmetlerinde tüm KDV mükelleflerine karşı 9/10 tevkifat geçerlidir!).
- Serbest meslek (GVK m. 65) olarak çalışan solo mimar/mühendisler e-SMM’de %20 stopaj uygular.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
AB Mesleki Yeterliliklerin Tanınması Direktifi (2005/36/EC), Eurocodes yapısal tasarım standartları, AB Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları (NANDO Notified Bodies — 71.20 CE testleri) ve Kamu Alımları mimari yarışma kuralları uygulanır.
ABD NAICS 5413 (541310 Architecture, 541330 Engineering, 541380 Testing Labs) kapsamındadır. Tüm eyaletlerde PE (Professional Engineer) veya AIA/NCARB State Architect Licence damgası zorunlu olup çoğu eyalette mühendislik firmaları için PC/PLLC + Certificate of Authorization (COA) gereklidir!
ARB (Architects Registration Board) — "Architect" unvanı kanunen korumalıdır (izinsiz kullanımı suçtur!), RIBA/ICE/IStructE + Building Safety Act Principal Designer sorumluluğu ve laboratuvarlar için UKAS akreditasyonu geçerlidir (UK SIC 71xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Projesini çizmekle kalmayıp bizzat şantiyede inşaatı/taahhüdü yürüten müteahhitler Bölüm 71 değil Bölüm 41/42 (Müteahhitlik) kullanmalıdır; proje tasarımı ve müşavirlik 71’dir.
- TMMOB Büro Tescil Belgesi (BTB) ve imza yetkili mühendis/mimar ortaklığı olmadan belediye ruhsat projelerine yasal imza atılamaz.
6331 Sayılı İSG Matrisi, KOSGEB & İşyeri Uygunluğu
6331 Sayılı İSG Yükümlülükleri
50’den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerlerinde 01.01.2025 itibarıyla 6331 m. 6 kapsamı yürürlüğe girmiştir; işveren ÇSGB/Anadolu Üniv. İSG eğitimini tamamlayarak hizmeti kendisi yürütebilir.
KOSGEB Destek ve Hibe Durumu
İmalat (10–33), Telekomünikasyon (61), Bilgisayar Programlama (62), Bilişim Altyapısı (63) ve Bilimsel Ar-Ge (72) kapsamındaki bu NACE kodu hem geri ödemesiz İş Kurma Desteğine hem de makine-teçhizat, yazılım ve personel giderlerini kapsayan İş Geliştirme Desteğine (genç/kadın/engelli/gazi kurucuda +150.000 TL ilave tavan) öncelikli olarak başvurabilir. Şirket tescilinden önce KOSGEB İleri Girişimcilik Eğitiminin tamamlanması şarttır.
KOSGEB Girişimci Destek Programı Uygulama Esasları (NACE Kısım C / 61-62-63 / 72)
Sanal Ofis & Vergi Yoklaması
Faaliyet masa başı ve fikri/dijital hizmete dayandığından 2005/9207 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında fiili imalathane veya dükkân şartı aranmaz; sanal ofis kira sözleşmesi ile VUK m. 127 vergi dairesi yoklaması tamamlanır.
Sanal ofis hizmet faturasında %20 kira stopajı (GVK m. 94/5) doğmaz ve faturadaki %20 KDV indirilir. Konut (ev-ofis) gösteriminde ise brüt kira üzerinden %20 stopaj ve mülkiyet/ortak kira muvafakati kontrol edilir (634 s. KMK m. 24).
6331 Sayılı İSG Kanunu Yükümlülük Tablosu
Az Tehlikeli (6331 s.K.)| Yasal Yükümlülük | Periyot / Yasal Kural | Mevzuat Dayanağı |
|---|---|---|
| Risk Değerlendirmesi Yenileme | En geç 6 yılda bir | Risk Değ. Yön. m. 12 |
| Acil Durum Planı & Tatbikat | 6 yılda bir plan (her 50 çalışana 1 destek) + yılda 1 tatbikat | Acil Durumlar Yön. m. 11, 14 |
| Çalışan Temel İSG Eğitimi | 3 yılda bir en az 8 saat | İSG Eğitim Yön. m. 6, 11 |
| Periyodik Sağlık Muayenesi | En geç 5 yılda bir (hekim min. 5 dk/çalışan/ay) | İşyeri Hekimi Yön. m. 9, 12 |
| İSG Uzmanı & Hekim Görevlendirme | Uzman min. 10 dk/çalışan/ay (<50 çalışanda işveren e-sertifikalı üstlenebilir) | 6331 s.K. m. 6, 38; İGU Yön. m. 12 |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Proje ve mühendislik hizmetlerinde temiz B2B profil; yüksek tutarlı ihale hakedişleri sorunsuz geçer.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 41.00 — Fiili Bina Müteahhitliği → | Proje çizmek ve şantiye müşavirliği yapmak 71.12; bizzat işçi/taşeronla binayı inşa etmek 41.00’dır. | 41.00 yapım işleri 4/10 KDV tevkifatına ve YAMBİS’e tabidir; 71.12 etüt-proje hizmetleri belirlenmiş alıcılara 9/10 KDV tevkifatına ve %80 ihracat indirimine girer. |
| 71.20 — Teknik Test ve Analiz (Yapı Denetim) → | Mühendislik tasarımı 71.12; karot laboratuvar testi, kalibrasyon, tahribatsız muayene ve akredite sertifikasyon 71.20’dir. | 71.20 yapı denetim hizmetlerinde tüm KDV mükelleflerine karşı 9/10 KDV tevkifatı uygulanır. |
71.11.01 — Mimarlık faaliyetleri ve mimari danışmanlık faaliyetleri (bina tasarımı, rölöve, restorasyon)
Türkiye 6 haneli NACE kodu 71.11.01 (Mimarlık faaliyetleri ve mimari danışmanlık faaliyetleri (bina tasarımı, rölöve, restorasyon)). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. Sanal Ofis / Home-Office / Fiziki Mimarlık Ofisi Uygundur.
71.11.02 — Şehir ve bölge planlama faaliyetleri (nazım imar planı, vaziyet planı vb. dahil)
Türkiye 6 haneli NACE kodu 71.11.02 (Şehir ve bölge planlama faaliyetleri (nazım imar planı, vaziyet planı vb. dahil)). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun.
71.11.04 — Peyzaj mimarisi faaliyetleri ve peyzaj konusunda mimari danışmanlık faaliyetleri
Türkiye 6 haneli NACE kodu 71.11.04 (Peyzaj mimarisi faaliyetleri ve peyzaj konusunda mimari danışmanlık faaliyetleri). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- 71.12.03 Bina projelerine yönelik mühendislik ve danışmanlık faaliyetleri (statik, elektrik, mekanik tesisat)
Sıkça Sorulan Sorular
TR NACE 6-Digit 71.12.03 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
71.12.03 (Bina projelerine yönelik mühendislik ve danışmanlık faaliyetleri (statik, elektrik, mekanik tesisat)) şu faaliyetleri kapsar: Bina projelerine yönelik mühendislik ve danışmanlık faaliyetleri (statik, elektrik, mekanik tesisat); mühendislik tasarımı (yani makine, malzeme, alet, yapı, süreç ve sistemlerin tasarlanmasına fizik kanunlarının ve mühendislik ilkelerinin uygulanması) ve aşağıdakiler için danışmanlık faaliyetleri; makineler, endüstriyel süreçler ve endüstriyel tesisler; inşaat mühendisliği, hidrolik mühendisliği ve trafik mühendisliğini kapsayan projeler; su yönetimi projeleri; doğa temelli altyapı.; bina bilgi sistemlerinin tasarımı, örneğin ısıtma sistemleri, yangın söndürücüler ile ilgili. Başlıca uygulayıcılar: Mimarlık ofisleri, iç mimari proje ve şehir/bölge planlama büroları (71.11); İnşaat, elektrik, makine, jeoloji, harita ve çevre mühendisliği proje/müşavirlik firmaları (71.12).
71.12.03 kodunun 6331 Sayılı İSG yükümlülükleri, Sanal Ofis ve KOSGEB durumu nedir?
71.12.03 kodu 6331 Sayılı Kanun uyarınca "Az Tehlikeli (6331 s.K.)" grubundadır (En geç 6 yılda bir risk değerlendirmesi; 01.01.2025 sonrası 50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerlerinde: İşveren veya işveren vekili e-sertifika eğitimiyle risk değerlendirmesi ve İSG sürecini üstlenebilir (ancak işe giriş/periyodik sağlık muayeneleri kamu sağlık sunucuları, aile hekimi veya OSGB hekimince düzenlenir). 50 ve üzeri çalışanda tam/kısmi süreli C sınıfı İSG uzmanı ve işyeri hekimi zorunludur.). İşyeri statüsü: Sanal Ofis / Home-Office / Fiziki Proje Ofisi Uygundur. KOSGEB durumu: 1.500.000 TL İş Geliştirme + İş Kurma Hibesi (Öncelikli).
71.12.03 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası + İlgili TMMOB Odası Büro Tescil Belgesi (BTB / İTB) + HİB (Proje ihracatçıları) / Serbest Mimar/Mühendis SMM belgesi ile şahıs/serbest meslek bürosu açabilir (ancak 4708 Yapı Denetim Ltd/A.Ş. şarttır).. İzin/Ruhsat: Resmi proje/statik/elektrik/tesisat/harita imzası atacak her büro için ilgili TMMOB Odasından (Mimarlar/İMO/EMO/MMO/HKMO) Serbest Müşavirlik ve Mühendislik (SMM) & Büro Tescil Belgesi (BTB) + diploma/ortaklık hisse şartı zorunludur! Vergi/Teşvik: %80 MİMARLIK & MÜHENDİSLİK İHRACATI İNDİRİMİ (KVK 10/1-ğ / GVK 89/13): Yurt dışındaki projeler için Türkiye’den üretilen mimarlık, mühendislik ve ürün testi/sertifikasyon hizmetlerinden elde edilen safi kazancın %80’i (bedelin Türkiye’ye getirilmesi şartıyla) gelir/kurumlar vergisinden düşülür + %0 KDV (KDVK 11/1-a)!
71.12.03 ile en sık karıştırılan 41.00 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
41.00 — Fiili Bina Müteahhitliği: Proje çizmek ve şantiye müşavirliği yapmak 71.12; bizzat işçi/taşeronla binayı inşa etmek 41.00’dır. Vergisel/hukuki etki: 41.00 yapım işleri 4/10 KDV tevkifatına ve YAMBİS’e tabidir; 71.12 etüt-proje hizmetleri belirlenmiş alıcılara 9/10 KDV tevkifatına ve %80 ihracat indirimine girer.
71.12.03 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
71.12.03 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: Sanal POS MCC 8911 (Mimarlık, Mühendislik ve Teknik Müşavirlik).
71.12.03 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: madencilik işleri ile ilgili olarak test amaçlı sondaj, bkz. 09.10, 09.90; yazılım yayımcılığı, bkz. 58.2; yazılımın geliştirilmesi ve programlanması, bkz. 62.10.