69.20 — Muhasebe, defter tutma ve denetim faaliyetleri; vergi danışmanlığı
3568 SAYILI KANUN (SMMM / YMM): 69.20, TÜRMOB ruhsatlı mali müşavirlik, yeminli mali müşavirlik, vergi beyanı, bordrolama ve KGK yetkili bağımsız denetimi kapsar; ticaret yasağı nedeniyle başka ticari kodlarla karıştırılamaz ve yurt dışına verilen muhasebe kaydı tutma KVK 10/1-ğ %80 indirime tabidir.
Eurostat • v2.1
Muhasebe, defter tutma ve denetim faaliyetleri; vergi danışmanlığı
NAICS 541211 • SIC 69201 • ISIC 6920
MCC 8931
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Baroya kayıtlı serbest avukatlar, hukuk büroları ve Avukatlık Ortaklıkları (69.10)
- Noterler ve adli/ticari tahkim & arabuluculuk merkezleri (69.10)
- TÜRMOB ruhsatlı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler (SMMM), Yeminli Mali Müşavirler (YMM) ve bağımsız denetim firmaları (69.20)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
7- şirketler ve diğerlerinin ticari işlemlerinin kaydedilmesi
- mali muhasebe ve bordro muhasebesi vb. için defter tutma faaliyetleri
- finansal hesapların hazırlanması veya denetimi
- hesapların incelenmesi ve doğruluklarının belgelendirilmesi
- kişisel ve işletme geliri vergi iadesinin hazırlanması
- muhasebe danışmanlığı faaliyetleri ve kamu idaresi önünde (örneğin; vergi daireleri ve vergi mahkemeleri) müvekkiller adına temsil
- harç ve vergi tarifesi hesaplama hizmet faaliyetleri.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- faturalama hizmetleri faaliyetleri.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
4- muhasebe yazılımının yayımlanması, bkz. 58.29
- muhasebe yazılımı programının hazırlanması, bkz. 62.10
- muhasebe sistemlerine ve bütçe kontrol prosedürlerine ilişkin idari danışmanlık, bkz. 70.20
- fatura tahsilatı, bkz. 82.91.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Avukatlık (69.10): İlgili İl Baro Levhasına Kayıt ve Ruhsatname zorunludur; hukuk alanında LTD/A.Ş. kurulamaz — yalnızca serbest avukat veya Baro’ya kayıtlı Avukatlık Ortaklığı şeklinde çalışılır! (İstisna: 6325 s.K. Sicil Kayıtlı Arabuluculuk).
- Mali Müşavirlik / Defter Tutma (69.20): TÜRMOB / İSMMMO-ASMMMO Ruhsatı zorunludur; SMMM/YMM ruhsatı olmadan beyanname gönderme, defter tutma veya SMMM Ltd/A.Ş. kurmak 3568 s.K. m. 3 uyarınca suçtur! Bağımsız denetim için ayrıca KGK Yetki Belgesi şarttır.
- Hem avukat hem SMMM için fiziki büro veya ilgili Baro/Oda yönetmeliğinin izin verdiği özel ortak/paylaşımlı büro standartları denetlenir; reklam yasağına (1136 m. 55 / 3568 m. 44) uyulmalıdır!
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Sicili/Odası KULLANILMAZ (Avukatlık Ortaklığı Baro siciline; SMMM/YMM şirketleri yalnızca meslek odasına ve Ticaret Siciline ortaklık kurallarıyla kaydolur)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- ZORUNLU ÖZERKLİK: İl Barosu (1136 s.K.) veya SMMM/YMM Odası — TÜRMOB (3568 s.K.) serbest meslek mükellefiyeti; KOSGEB kapsamı dışındadır!
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- Türkiye Barolar Birliği (TBB) / TÜRMOB / KGK / Adalet Bakanlığı
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- SERBEST MESLEK MAKBUZU (e-SMM) & %20 STOPAJ: Serbest avukatlar ve mali müşavirler şirket/vergi mükellefi müvekkillere fatura değil e-SMM düzenler ve brüt ücret üzerinden %20 gelir vergisi stopajı kesilir (muhatap Muhtasar ile öder; yıllık beyannameden mahsup edilir). KDV genel oranı %20’dir (yalnızca CMK/adli yardım avukatlık hizmetleri %10 KDV ve bazı vergi/denetim şartları saklıdır).
- KVK m. 10/1-ğ MUHASEBE KAYDI TUTMA İHRACATI (%80): SMMM şirketlerinin/serbest meslek erbaplarının münhasıran yurt dışı mukim firmalara Türkiye’den verdiği muhasebe kaydı tutma hizmetlerinde %80 kazanç indirimi kanun metninde açıkça sayılmıştır! (Avukatlık hukuki mütalaası 10/1-ğ listesinde yer almaz, ancak KDVK 11/1-a hizmet ihracatı %0 KDV şartları sağlanırsa KDV istisnası alır.)
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
Avrupa’da Avukatlık Hizmetleri Direktifi 77/249/EEC & Kuruluş Direktifi 98/5/EC, Bağımsız Denetimde AB Audit Directive 2006/43/EC & CSRD (Sürdürülebilirlik Raporlaması Denetimi) ve 6AMLD (hem avukatlar hem muhasebeciler KYC yükümlüsüdür) uygulanır.
ABD NAICS 5411 (Legal) ve 5412 (Accounting/CPA/Tax Prep/Payroll) kapsamındadır. Birçok eyalette avukat/CPA firmaları sıradan LLC yerine LLP veya Professional Corporation (PC / PLLC) kurmak zorundadır! Her eyalette State Bar, State Board of Accountancy (CPA) ve IRS PTIN (Paid Tax Return Preparer) zorunludur (unauthorized practice of law — UPL suçu ağır yaptırıma tabidir!).
SRA (Solicitors Regulation Authority) / BSB & Legal Services Act 2007 (Reserved Legal Activities lisansı olmadan mahkeme/tapu/miras işi yapmak suçtur!); muhasebe ve denetimde ICAEW / ACCA / AAT + zorunlu AML Supervision ve UK SIC 69101–69203 uygulanır.
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Teknoloji/danışmanlık şirketi kurarken "şirketlere hukuki danışmanlık ve ön muhasebe desteği vereceğiz" diye 69.10 veya 69.20 NACE kodu eklemek Baro/TÜRMOB ruhsatı olmadan tescil edilmez; yönetim/iş danışmanlığı için 70.20 seçilmelidir!
- 3568 s.K. yetkisi olmadan başkalarının vergi beyannamesini vermek ve "mali müşavirlik" unvanı kullanmak adli para/hapis cezası konusudur.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
| 6 Haneli Kod | Resmi Faaliyet Tanımı | İSG Sınıfı | İşyeri / Ofis | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Mali müşavirlik hizmetleri | Az Tehlikeli | Bağımsız Büro / SMMM Odası Meslek Mevzuatına Uygun Ofis Zorunlu | İncele → | |
| Muhasebe ve defter tutma faaliyetleri | Az Tehlikeli | Bağımsız Büro Şartı | İncele → | |
| Vergi danışmanlığı ve vergi beyannamesinin hazırlanması faaliyetleri | Az Tehlikeli | Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun | İncele → | |
| Yeminli mali müşavirlik faaliyetleri | Az Tehlikeli | Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun | İncele → | |
| Mali denetim faaliyetleri | Az Tehlikeli | Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun | İncele → |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Vergi danışmanlığı ve vergi beyannamesinin hazırlanması faaliyetleri
Muhasebe, defter tutma ve denetim faaliyetleri; vergi müşavirliği
Muhasebe, defter tutma ve denetim faaliyetleri; vergi danışmanlığı
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245SMMM/CPA ruhsatı ile aylık danışmanlık aboneliklerinde en güvenilir B2B kategorilerinden biridir.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 70.20 — Finansal Strateji & İş Danışmanlığı → | Defter tutma, beyanname ve resmi denetim 69.20; ruhsat gerektirmeyen bütçe/KPI ve yönetim koçluğu 70.20’dir. | 3568 s.K. uyarınca ruhsatsız şirket "mali müşavirlik" faturası kesemez ve beyanname gönderemez. |
69.10 — Hukuk faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 69.10 (Hukuk faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 8 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- N Mesleki, Bilimsel ve Teknik Faaliyetler
- 69 Hukuk ve muhasebe faaliyetleri
- 69.2 Muhasebe, defter tutma ve denetim faaliyetleri; vergi danışmanlığı
- 69.20 Muhasebe, defter tutma ve denetim faaliyetleri; vergi danışmanlığı
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 69.20 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
69.20 (Muhasebe, defter tutma ve denetim faaliyetleri; vergi danışmanlığı) şu faaliyetleri kapsar: şirketler ve diğerlerinin ticari işlemlerinin kaydedilmesi; mali muhasebe ve bordro muhasebesi vb. için defter tutma faaliyetleri; finansal hesapların hazırlanması veya denetimi. Başlıca uygulayıcılar: Baroya kayıtlı serbest avukatlar, hukuk büroları ve Avukatlık Ortaklıkları (69.10); Noterler ve adli/ticari tahkim & arabuluculuk merkezleri (69.10).
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 69.20 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
69.20 sınıfı altında Türkiye sicilinde 5 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 69.20.01 [Az Tehlikeli], 69.20.02 [Az Tehlikeli], 69.20.03 [Az Tehlikeli]).
69.20 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Sicili/Odası KULLANILMAZ (Avukatlık Ortaklığı Baro siciline; SMMM/YMM şirketleri yalnızca meslek odasına ve Ticaret Siciline ortaklık kurallarıyla kaydolur) / ZORUNLU ÖZERKLİK: İl Barosu (1136 s.K.) veya SMMM/YMM Odası — TÜRMOB (3568 s.K.) serbest meslek mükellefiyeti; KOSGEB kapsamı dışındadır!. İzin/Ruhsat: Avukatlık (69.10): İlgili İl Baro Levhasına Kayıt ve Ruhsatname zorunludur; hukuk alanında LTD/A.Ş. kurulamaz — yalnızca serbest avukat veya Baro’ya kayıtlı Avukatlık Ortaklığı şeklinde çalışılır! (İstisna: 6325 s.K. Sicil Kayıtlı Arabuluculuk). Vergi/Teşvik: SERBEST MESLEK MAKBUZU (e-SMM) & %20 STOPAJ: Serbest avukatlar ve mali müşavirler şirket/vergi mükellefi müvekkillere fatura değil e-SMM düzenler ve brüt ücret üzerinden %20 gelir vergisi stopajı kesilir (muhatap Muhtasar ile öder; yıllık beyannameden mahsup edilir). KDV genel oranı %20’dir (yalnızca CMK/adli yardım avukatlık hizmetleri %10 KDV ve bazı vergi/denetim şartları saklıdır).
69.20 ile en sık karıştırılan 70.20 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
70.20 — Finansal Strateji & İş Danışmanlığı: Defter tutma, beyanname ve resmi denetim 69.20; ruhsat gerektirmeyen bütçe/KPI ve yönetim koçluğu 70.20’dir. Vergisel/hukuki etki: 3568 s.K. uyarınca ruhsatsız şirket "mali müşavirlik" faturası kesemez ve beyanname gönderemez.
69.20 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
69.20 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 541211 (Offices of Certified Public Accountants), 541213 (Tax Preparation Services), 541214 (Payroll Services) • İngiltere UK SIC 2007: 69201 (Accounting and auditing activities), 69202 (Bookkeeping activities), 69203 (Tax consultancy) • BM ISIC Rev. 5: 6920 • Sanal POS MCC 8931 (Muhasebe, Denetim ve Mali Müşavirlik Hizmetleri).
69.20 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 69.20, eski NACE Rev. 2 sürümünde 69.20 (Muhasebe, defter tutma ve denetim faaliyetleri; vergi danışmanlığı) koduna karşılık gelir.