69.20.03 — Vergi danışmanlığı ve vergi beyannamesinin hazırlanması faaliyetleri
3568 SAYILI KANUN (SMMM / YMM): 69.20, TÜRMOB ruhsatlı mali müşavirlik, yeminli mali müşavirlik, vergi beyanı, bordrolama ve KGK yetkili bağımsız denetimi kapsar; ticaret yasağı nedeniyle başka ticari kodlarla karıştırılamaz ve yurt dışına verilen muhasebe kaydı tutma KVK 10/1-ğ %80 indirime tabidir.
6 Yıl Risk Değ. • 6331 s.K.
Geleneksel Girişimci Destek Programı
213 s. VUK m. 127–131 (Yoklama) & 193 s. GVK m. 94
MCC 8931
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Baroya kayıtlı serbest avukatlar, hukuk büroları ve Avukatlık Ortaklıkları (69.10)
- Noterler ve adli/ticari tahkim & arabuluculuk merkezleri (69.10)
- TÜRMOB ruhsatlı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler (SMMM), Yeminli Mali Müşavirler (YMM) ve bağımsız denetim firmaları (69.20)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
8- Vergi danışmanlığı ve vergi beyannamesinin hazırlanması faaliyetleri
- şirketler ve diğerlerinin ticari işlemlerinin kaydedilmesi
- mali muhasebe ve bordro muhasebesi vb. için defter tutma faaliyetleri
- finansal hesapların hazırlanması veya denetimi
- hesapların incelenmesi ve doğruluklarının belgelendirilmesi
- kişisel ve işletme geliri vergi iadesinin hazırlanması
- muhasebe danışmanlığı faaliyetleri ve kamu idaresi önünde (örneğin; vergi daireleri ve vergi mahkemeleri) müvekkiller adına temsil
- harç ve vergi tarifesi hesaplama hizmet faaliyetleri.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- faturalama hizmetleri faaliyetleri.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
4- muhasebe yazılımının yayımlanması, bkz. 58.29
- muhasebe yazılımı programının hazırlanması, bkz. 62.10
- muhasebe sistemlerine ve bütçe kontrol prosedürlerine ilişkin idari danışmanlık, bkz. 70.20
- fatura tahsilatı, bkz. 82.91.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Avukatlık (69.10): İlgili İl Baro Levhasına Kayıt ve Ruhsatname zorunludur; hukuk alanında LTD/A.Ş. kurulamaz — yalnızca serbest avukat veya Baro’ya kayıtlı Avukatlık Ortaklığı şeklinde çalışılır! (İstisna: 6325 s.K. Sicil Kayıtlı Arabuluculuk).
- Mali Müşavirlik / Defter Tutma (69.20): TÜRMOB / İSMMMO-ASMMMO Ruhsatı zorunludur; SMMM/YMM ruhsatı olmadan beyanname gönderme, defter tutma veya SMMM Ltd/A.Ş. kurmak 3568 s.K. m. 3 uyarınca suçtur! Bağımsız denetim için ayrıca KGK Yetki Belgesi şarttır.
- Hem avukat hem SMMM için fiziki büro veya ilgili Baro/Oda yönetmeliğinin izin verdiği özel ortak/paylaşımlı büro standartları denetlenir; reklam yasağına (1136 m. 55 / 3568 m. 44) uyulmalıdır!
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Sicili/Odası KULLANILMAZ (Avukatlık Ortaklığı Baro siciline; SMMM/YMM şirketleri yalnızca meslek odasına ve Ticaret Siciline ortaklık kurallarıyla kaydolur)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- ZORUNLU ÖZERKLİK: İl Barosu (1136 s.K.) veya SMMM/YMM Odası — TÜRMOB (3568 s.K.) serbest meslek mükellefiyeti; KOSGEB kapsamı dışındadır!
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- Türkiye Barolar Birliği (TBB) / TÜRMOB / KGK / Adalet Bakanlığı
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun- SERBEST MESLEK MAKBUZU (e-SMM) & %20 STOPAJ: Serbest avukatlar ve mali müşavirler şirket/vergi mükellefi müvekkillere fatura değil e-SMM düzenler ve brüt ücret üzerinden %20 gelir vergisi stopajı kesilir (muhatap Muhtasar ile öder; yıllık beyannameden mahsup edilir). KDV genel oranı %20’dir (yalnızca CMK/adli yardım avukatlık hizmetleri %10 KDV ve bazı vergi/denetim şartları saklıdır).
- KVK m. 10/1-ğ MUHASEBE KAYDI TUTMA İHRACATI (%80): SMMM şirketlerinin/serbest meslek erbaplarının münhasıran yurt dışı mukim firmalara Türkiye’den verdiği muhasebe kaydı tutma hizmetlerinde %80 kazanç indirimi kanun metninde açıkça sayılmıştır! (Avukatlık hukuki mütalaası 10/1-ğ listesinde yer almaz, ancak KDVK 11/1-a hizmet ihracatı %0 KDV şartları sağlanırsa KDV istisnası alır.)
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
Avrupa’da Avukatlık Hizmetleri Direktifi 77/249/EEC & Kuruluş Direktifi 98/5/EC, Bağımsız Denetimde AB Audit Directive 2006/43/EC & CSRD (Sürdürülebilirlik Raporlaması Denetimi) ve 6AMLD (hem avukatlar hem muhasebeciler KYC yükümlüsüdür) uygulanır.
ABD NAICS 5411 (Legal) ve 5412 (Accounting/CPA/Tax Prep/Payroll) kapsamındadır. Birçok eyalette avukat/CPA firmaları sıradan LLC yerine LLP veya Professional Corporation (PC / PLLC) kurmak zorundadır! Her eyalette State Bar, State Board of Accountancy (CPA) ve IRS PTIN (Paid Tax Return Preparer) zorunludur (unauthorized practice of law — UPL suçu ağır yaptırıma tabidir!).
SRA (Solicitors Regulation Authority) / BSB & Legal Services Act 2007 (Reserved Legal Activities lisansı olmadan mahkeme/tapu/miras işi yapmak suçtur!); muhasebe ve denetimde ICAEW / ACCA / AAT + zorunlu AML Supervision ve UK SIC 69101–69203 uygulanır.
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Teknoloji/danışmanlık şirketi kurarken "şirketlere hukuki danışmanlık ve ön muhasebe desteği vereceğiz" diye 69.10 veya 69.20 NACE kodu eklemek Baro/TÜRMOB ruhsatı olmadan tescil edilmez; yönetim/iş danışmanlığı için 70.20 seçilmelidir!
- 3568 s.K. yetkisi olmadan başkalarının vergi beyannamesini vermek ve "mali müşavirlik" unvanı kullanmak adli para/hapis cezası konusudur.
6331 Sayılı İSG Matrisi, KOSGEB & İşyeri Uygunluğu
6331 Sayılı İSG Yükümlülükleri
50’den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerlerinde 01.01.2025 itibarıyla 6331 m. 6 kapsamı yürürlüğe girmiştir; işveren ÇSGB/Anadolu Üniv. İSG eğitimini tamamlayarak hizmeti kendisi yürütebilir.
KOSGEB Destek ve Hibe Durumu
Bu NACE kodu KOSGEB Desteklenen Sektörler listesinde yer almakta olup şirket kuruluşu öncesinde KOSGEB Geleneksel Girişimcilik Eğitimi tamamlanmak şartıyla geri ödemesiz İş Kurma Desteğine (şahıs vs sermaye şirketi tavanları ve ilk 3 yıl SGK prim günlü istihdam desteği) başvurabilir.
KOSGEB Girişimci Destek Programı (Genel Sektör Kapsamı)
Sanal Ofis & Vergi Yoklaması
Faaliyet masa başı ve fikri/dijital hizmete dayandığından 2005/9207 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında fiili imalathane veya dükkân şartı aranmaz; sanal ofis kira sözleşmesi ile VUK m. 127 vergi dairesi yoklaması tamamlanır.
Sanal ofis hizmet faturasında %20 kira stopajı (GVK m. 94/5) doğmaz ve faturadaki %20 KDV indirilir. Konut (ev-ofis) gösteriminde ise brüt kira üzerinden %20 stopaj ve mülkiyet/ortak kira muvafakati kontrol edilir (634 s. KMK m. 24).
6331 Sayılı İSG Kanunu Yükümlülük Tablosu
Az Tehlikeli (6331 s.K.)| Yasal Yükümlülük | Periyot / Yasal Kural | Mevzuat Dayanağı |
|---|---|---|
| Risk Değerlendirmesi Yenileme | En geç 6 yılda bir | Risk Değ. Yön. m. 12 |
| Acil Durum Planı & Tatbikat | 6 yılda bir plan (her 50 çalışana 1 destek) + yılda 1 tatbikat | Acil Durumlar Yön. m. 11, 14 |
| Çalışan Temel İSG Eğitimi | 3 yılda bir en az 8 saat | İSG Eğitim Yön. m. 6, 11 |
| Periyodik Sağlık Muayenesi | En geç 5 yılda bir (hekim min. 5 dk/çalışan/ay) | İşyeri Hekimi Yön. m. 9, 12 |
| İSG Uzmanı & Hekim Görevlendirme | Uzman min. 10 dk/çalışan/ay (<50 çalışanda işveren e-sertifikalı üstlenebilir) | 6331 s.K. m. 6, 38; İGU Yön. m. 12 |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245SMMM/CPA ruhsatı ile aylık danışmanlık aboneliklerinde en güvenilir B2B kategorilerinden biridir.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 70.20 — Finansal Strateji & İş Danışmanlığı → | Defter tutma, beyanname ve resmi denetim 69.20; ruhsat gerektirmeyen bütçe/KPI ve yönetim koçluğu 70.20’dir. | 3568 s.K. uyarınca ruhsatsız şirket "mali müşavirlik" faturası kesemez ve beyanname gönderemez. |
69.10.01 — Bilirkişi faaliyetleri (hukuki konularda)
Türkiye 6 haneli NACE kodu 69.10.01 (Bilirkişi faaliyetleri (hukuki konularda)). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun.
69.10.02 — Hukuk müşavirliği
Türkiye 6 haneli NACE kodu 69.10.02 (Hukuk müşavirliği). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun.
69.10.03 — Hukuk danışmanlığı ve temsil faaliyetleri (avukatlık faaliyetleri)
Türkiye 6 haneli NACE kodu 69.10.03 (Hukuk danışmanlığı ve temsil faaliyetleri (avukatlık faaliyetleri)). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. Bağımsız Büro / Hukuk Bürosu Zorunlu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- 69.20.03 Vergi danışmanlığı ve vergi beyannamesinin hazırlanması faaliyetleri
Sıkça Sorulan Sorular
TR NACE 6-Digit 69.20.03 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
69.20.03 (Vergi danışmanlığı ve vergi beyannamesinin hazırlanması faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: Vergi danışmanlığı ve vergi beyannamesinin hazırlanması faaliyetleri; şirketler ve diğerlerinin ticari işlemlerinin kaydedilmesi; mali muhasebe ve bordro muhasebesi vb. için defter tutma faaliyetleri. Başlıca uygulayıcılar: Baroya kayıtlı serbest avukatlar, hukuk büroları ve Avukatlık Ortaklıkları (69.10); Noterler ve adli/ticari tahkim & arabuluculuk merkezleri (69.10).
69.20.03 kodunun 6331 Sayılı İSG yükümlülükleri, Sanal Ofis ve KOSGEB durumu nedir?
69.20.03 kodu 6331 Sayılı Kanun uyarınca "Az Tehlikeli (6331 s.K.)" grubundadır (En geç 6 yılda bir risk değerlendirmesi; 01.01.2025 sonrası 50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerlerinde: İşveren veya işveren vekili e-sertifika eğitimiyle risk değerlendirmesi ve İSG sürecini üstlenebilir (ancak işe giriş/periyodik sağlık muayeneleri kamu sağlık sunucuları, aile hekimi veya OSGB hekimince düzenlenir). 50 ve üzeri çalışanda tam/kısmi süreli C sınıfı İSG uzmanı ve işyeri hekimi zorunludur.). İşyeri statüsü: Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun. KOSGEB durumu: Geleneksel Girişimci Destek Programı.
69.20.03 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Sicili/Odası KULLANILMAZ (Avukatlık Ortaklığı Baro siciline; SMMM/YMM şirketleri yalnızca meslek odasına ve Ticaret Siciline ortaklık kurallarıyla kaydolur) / ZORUNLU ÖZERKLİK: İl Barosu (1136 s.K.) veya SMMM/YMM Odası — TÜRMOB (3568 s.K.) serbest meslek mükellefiyeti; KOSGEB kapsamı dışındadır!. İzin/Ruhsat: Avukatlık (69.10): İlgili İl Baro Levhasına Kayıt ve Ruhsatname zorunludur; hukuk alanında LTD/A.Ş. kurulamaz — yalnızca serbest avukat veya Baro’ya kayıtlı Avukatlık Ortaklığı şeklinde çalışılır! (İstisna: 6325 s.K. Sicil Kayıtlı Arabuluculuk). Vergi/Teşvik: SERBEST MESLEK MAKBUZU (e-SMM) & %20 STOPAJ: Serbest avukatlar ve mali müşavirler şirket/vergi mükellefi müvekkillere fatura değil e-SMM düzenler ve brüt ücret üzerinden %20 gelir vergisi stopajı kesilir (muhatap Muhtasar ile öder; yıllık beyannameden mahsup edilir). KDV genel oranı %20’dir (yalnızca CMK/adli yardım avukatlık hizmetleri %10 KDV ve bazı vergi/denetim şartları saklıdır).
69.20.03 ile en sık karıştırılan 70.20 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
70.20 — Finansal Strateji & İş Danışmanlığı: Defter tutma, beyanname ve resmi denetim 69.20; ruhsat gerektirmeyen bütçe/KPI ve yönetim koçluğu 70.20’dir. Vergisel/hukuki etki: 3568 s.K. uyarınca ruhsatsız şirket "mali müşavirlik" faturası kesemez ve beyanname gönderemez.
69.20.03 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
69.20.03 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: Sanal POS MCC 8931 (Muhasebe, Denetim ve Mali Müşavirlik Hizmetleri).
69.20.03 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: muhasebe yazılımının yayımlanması, bkz. 58.29; muhasebe yazılımı programının hazırlanması, bkz. 62.10; muhasebe sistemlerine ve bütçe kontrol prosedürlerine ilişkin idari danışmanlık, bkz. 70.20.