78.20.02 — Geçici iş bulma acenteleri ile diğer insan kaynaklarının sağlanması faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 ile eski `78.20` + `78.30` kodlarını birleştiren 78.20, geçici iş ilişkisi kuran EOR/PEO bordrolama şirketlerini ve dönemsel personel temin bürolarını kapsar — İŞKUR Geçici İş İlişkisi Yetkisi (4857 m. 7) + 9/10 İşgücü Temin KDV Tevkifatı zorunludur!
6 Yıl Risk Değ. • 6331 s.K.
KOSGEB Kapsamı Dışında
213 s. VUK m. 127, 159 (Şube Bildirimi) & 2005/9207 BKK Yönetmeliği
MCC 7361
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- İŞKUR izinli Özel İstihdam Büroları ve yönetici seçme (headhunting/recruitment) firmaları (78.10)
- Geçici iş ilişkisi (bordrolama / EOR / proje bazlı personel temini) kuruluşları (78.20)
- Kariyer iş ilanı portalları ve insan kaynakları aracılık şirketleri
Bu Sınıf Şunları Kapsar
3- Geçici iş bulma acenteleri ile diğer insan kaynaklarının sağlanması faaliyetleri
- Bu sınıf, müşterinin iş gücünü geçici olarak değiştirmek veya tamamlamak amacıyla belirli süreler için müşterilerin işletmelerine işçi sağlama faaliyetlerini içerir. Bu istihdam düzenlemesinde, geçici istihdam bürosu veya insan kaynakları sağlayıcıları, sağlanan bireysel işçilerin işverenleridir. Ancak, geçici personelin denetiminden müşteriler sorumludur.
- Bu faaliyetler müşterilerin işletmeleri için insan kaynakları sağlamaktadır. Burada sınıflandırılan birimler, bordro, vergi ve diğer mali ve insan kaynakları konularında geçici çalışanlar için kayıtlı işvereni temsil eder, ancak çalışanların yönetim ve denetiminden sorumlu değildir. Burada sınıflandırılan birimler, bu hükümle ilişkili çok çeşitli insan kaynakları ve personel yönetimi görevlerini yerine getirir.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
1- faturalama hizmeti faaliyetleri, bkz. 69.20.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- İŞKUR İZNİ ZORUNLULUĞU: Türkiye’de iş arayanlara aracılık veya işverene personel/headhunting/geçici işçi temin etmek için İŞKUR’dan Özel İstihdam Bürosu İzin Belgesi (brüt asgari ücretin 20 katı — geçici iş ilişkisi yetkisi için ayrıca yüksek banka teminat mektubu + 2 yıl faaliyet şartı) ALMAK KANUNİ ZORUNLULUKTUR! İzin belgesi olmadan "iş ve işçi bulma / headhunting" yapmak 4904 s.K. m. 20 uyarınca yüksek idari para cezasına ve sitelerin erişim engeline tabidir!
- Özel istihdam bürosunun iş arayan adaydan herhangi bir ad altında ücret/komisyon alması yasaktır (istisna sadece profesyonel sporcu/sanatçı yönetmeliğinde geçerlidir).
- Büro içi ofis niteliği nedeniyle İŞKUR şartlarına uygun fiziki büro/yerleşim (veya ilgili kriterleri karşılayan ofis) ve nitelikli personel istihdamı zorunludur.
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası + İŞKUR Özel İstihdam Bürosu Sicili
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Gerçek kişiler İŞKUR Özel İstihdam Bürosu belgesi alabilse de 4857 m. 7 geçici iş ilişkisi (EOR) yetkisi ve banka teminatı için Limited/A.Ş. standarttır.
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- İŞKUR (Türkiye İş Kurumu) Özel İstihdam Büroları Sicili
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir- 9/10 İŞGÜCÜ TEMİN HİZMETİ KDV TEVKİFATI: Kendisine veya alt işverene bağlı personeli başka bir işletmenin sevk ve idaresi altında çalıştıran (bodrolama / EOR / geçici personel temini — 78.20) tüm şirketler, müşteriye kestikleri faturada (işçi ücreti + hizmet bedeli tamamı üzerinden!) 9/10 oranında KDV tevkifatı uygulamak zorundadır!
- Yalnızca açık pozisyona uygun aday bulup tek seferlik yerleştirme komisyonu kesen headhunting (78.10) hizmetlerinde ise sevk-idare devri olmadığından kural olarak 9/10 işgücü tevkifatı doğmaz (belirlenmiş alıcılara danışmanlık sınırı hariç).
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
NACE Rev. 2.1’de eski `78.20 Geçici İş` ve `78.30 Diğer İK` birleştirilerek 78.20 Geçici İstihdam & İK Sağlama oluşturuldu! AB’de Geçici Ajans İşçileri Direktifi (2008/104/EC — eşit ücret/çalışma şartı!), GDPR ve AB Ücret Şeffaflığı Direktifi (EU) 2023/970 (ilanlarda maaş aralığı ve aday geçmiş maaş sorma yasağı) uygulanır.
ABD NAICS 5613 (561311 Employment Agencies, 561320 Temporary Help, 561330 PEOs) kapsamındadır. EEOC ayrımcılık yasaları, IRS Certified PEO (CPEO) tescili (bordro vergi müteselsil sorumluluğundan korunmak için!), Workers’ Compensation zorunlu sigortası ve eyalet Employment Agency lisansları (ör. NY/CA/NJ) uygulanır.
Employment Agencies Act 1973 & Conduct Regulations 2003 (EAS denetimi — iş arayana ücret yasağı), Agency Workers Regulations 2010 (12 hafta sonrası eşit ücret), HMRC Umbrella / IR35 Onshore Intermediaries raporlaması ve tarım/gıda tedarikinde GLAA (Gangmasters) Licence zorunludur (UK SIC 78xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- İŞKUR Özel İstihdam Bürosu izni almadan "Global Remote Talent / IT Headhunting" veya "Türkiye EOR Bordrolama" şirketi işletmek 4904 s.K. ağır para cezası ve vergi incelemelerinde sahte/muvazaalı alt işverenlik (4857 m. 2) tespiti doğurur.
- NACE Rev. 2.1’de eski `78.30` kodu kaldırılıp `78.20` içinde birleştirilmiştir; İK strateji/ücret sistemi danışmanlığı ise Bölüm 78 değil 70.20 sınıfındadır.
6331 Sayılı İSG Matrisi, KOSGEB & İşyeri Uygunluğu
6331 Sayılı İSG Yükümlülükleri
50’den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerlerinde 01.01.2025 itibarıyla 6331 m. 6 kapsamı yürürlüğe girmiştir; işveren ÇSGB/Anadolu Üniv. İSG eğitimini tamamlayarak hizmeti kendisi yürütebilir.
KOSGEB Destek ve Hibe Durumu
Birincil tarım, finans/sigorta, gayrimenkul aracılığı, hukuk/mali müşavirlik, sağlık/eğitim gibi sektörler KOSGEB Girişimci Destek Programı kapsamı dışındadır.
KOSGEB Desteklenen Sektörler Listesi
Sanal Ofis & Vergi Yoklaması
Yalnızca idari yönetim, aracılık veya stoksuz (dropshipping/fulfillment) ticaret yapılıyorsa merkez adresi olarak sanal ofis kabul edilebilir. Fiziki emtia depolanması veya elden perakende satış halinde deponun/şubenin kira kontratı ile VUK m. 159 ek işyeri bildirimi ve gerektiğinde belediye ruhsatı zorunludur.
Merkez sanal ofiste stopaj doğmazken, fiziki depo veya şube gerçek kişiden kiralanırsa GVK m. 94/5 gereği %20 kira stopajı Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi ile ödenir.
6331 Sayılı İSG Kanunu Yükümlülük Tablosu
Az Tehlikeli (6331 s.K.)| Yasal Yükümlülük | Periyot / Yasal Kural | Mevzuat Dayanağı |
|---|---|---|
| Risk Değerlendirmesi Yenileme | En geç 6 yılda bir | Risk Değ. Yön. m. 12 |
| Acil Durum Planı & Tatbikat | 6 yılda bir plan (her 50 çalışana 1 destek) + yılda 1 tatbikat | Acil Durumlar Yön. m. 11, 14 |
| Çalışan Temel İSG Eğitimi | 3 yılda bir en az 8 saat | İSG Eğitim Yön. m. 6, 11 |
| Periyodik Sağlık Muayenesi | En geç 5 yılda bir (hekim min. 5 dk/çalışan/ay) | İşyeri Hekimi Yön. m. 9, 12 |
| İSG Uzmanı & Hekim Görevlendirme | Uzman min. 10 dk/çalışan/ay (<50 çalışanda işveren e-sertifikalı üstlenebilir) | 6331 s.K. m. 6, 38; İGU Yön. m. 12 |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245İŞKUR Özel İstihdam Bürosu izni veya İK iş ilanı portalı niteliği onboarding sırasında doğrulanır.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 78.10 — İşe Alım & Headhunting Aracılığı → | İşverenin kendi kadrosuna personel bulmak 78.10; personeli kendi SGK bordrosunda istihdam edip müşteriye geçici vermek 78.20’dir. | 78.20 faturalarında brüt maaş dahil toplam bedel üzerinden 9/10 KDV tevkifatı uygulanır. |
78.10.01 — İş bulma acentelerinin faaliyetleri (işe girecek kişilerin seçimi ve yerleştirilmesi faaliyetleri dahil)
Türkiye 6 haneli NACE kodu 78.10.01 (İş bulma acentelerinin faaliyetleri (işe girecek kişilerin seçimi ve yerleştirilmesi faaliyetleri dahil)). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir.
78.10.04 — Oyuncu seçme ajansları ve bürolarının faaliyetleri
Türkiye 6 haneli NACE kodu 78.10.04 (Oyuncu seçme ajansları ve bürolarının faaliyetleri). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- 78.20.02 Geçici iş bulma acenteleri ile diğer insan kaynaklarının sağlanması faaliyetleri
Sıkça Sorulan Sorular
TR NACE 6-Digit 78.20.02 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
78.20.02 (Geçici iş bulma acenteleri ile diğer insan kaynaklarının sağlanması faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: Geçici iş bulma acenteleri ile diğer insan kaynaklarının sağlanması faaliyetleri; Bu sınıf, müşterinin iş gücünü geçici olarak değiştirmek veya tamamlamak amacıyla belirli süreler için müşterilerin işletmelerine işçi sağlama faaliyetlerini içerir. Bu istihdam düzenlemesinde, geçici istihdam bürosu veya insan kaynakları sağlayıcıları, sağlanan bireysel işçilerin işverenleridir. Ancak, geçici personelin denetiminden müşteriler sorumludur.; Bu faaliyetler müşterilerin işletmeleri için insan kaynakları sağlamaktadır. Burada sınıflandırılan birimler, bordro, vergi ve diğer mali ve insan kaynakları konularında geçici çalışanlar için kayıtlı işvereni temsil eder, ancak çalışanların yönetim ve denetiminden sorumlu değildir. Burada sınıflandırılan birimler, bu hükümle ilişkili çok çeşitli insan kaynakları ve personel yönetimi görevlerini yerine getirir.. Başlıca uygulayıcılar: İŞKUR izinli Özel İstihdam Büroları ve yönetici seçme (headhunting/recruitment) firmaları (78.10); Geçici iş ilişkisi (bordrolama / EOR / proje bazlı personel temini) kuruluşları (78.20).
78.20.02 kodunun 6331 Sayılı İSG yükümlülükleri, Sanal Ofis ve KOSGEB durumu nedir?
78.20.02 kodu 6331 Sayılı Kanun uyarınca "Az Tehlikeli (6331 s.K.)" grubundadır (En geç 6 yılda bir risk değerlendirmesi; 01.01.2025 sonrası 50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerlerinde: İşveren veya işveren vekili e-sertifika eğitimiyle risk değerlendirmesi ve İSG sürecini üstlenebilir (ancak işe giriş/periyodik sağlık muayeneleri kamu sağlık sunucuları, aile hekimi veya OSGB hekimince düzenlenir). 50 ve üzeri çalışanda tam/kısmi süreli C sınıfı İSG uzmanı ve işyeri hekimi zorunludur.). İşyeri statüsü: İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir. KOSGEB durumu: KOSGEB Kapsamı Dışında.
78.20.02 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası + İŞKUR Özel İstihdam Bürosu Sicili / Gerçek kişiler İŞKUR Özel İstihdam Bürosu belgesi alabilse de 4857 m. 7 geçici iş ilişkisi (EOR) yetkisi ve banka teminatı için Limited/A.Ş. standarttır.. İzin/Ruhsat: İŞKUR İZNİ ZORUNLULUĞU: Türkiye’de iş arayanlara aracılık veya işverene personel/headhunting/geçici işçi temin etmek için İŞKUR’dan Özel İstihdam Bürosu İzin Belgesi (brüt asgari ücretin 20 katı — geçici iş ilişkisi yetkisi için ayrıca yüksek banka teminat mektubu + 2 yıl faaliyet şartı) ALMAK KANUNİ ZORUNLULUKTUR! İzin belgesi olmadan "iş ve işçi bulma / headhunting" yapmak 4904 s.K. m. 20 uyarınca yüksek idari para cezasına ve sitelerin erişim engeline tabidir! Vergi/Teşvik: 9/10 İŞGÜCÜ TEMİN HİZMETİ KDV TEVKİFATI: Kendisine veya alt işverene bağlı personeli başka bir işletmenin sevk ve idaresi altında çalıştıran (bodrolama / EOR / geçici personel temini — 78.20) tüm şirketler, müşteriye kestikleri faturada (işçi ücreti + hizmet bedeli tamamı üzerinden!) 9/10 oranında KDV tevkifatı uygulamak zorundadır!
78.20.02 ile en sık karıştırılan 78.10 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
78.10 — İşe Alım & Headhunting Aracılığı: İşverenin kendi kadrosuna personel bulmak 78.10; personeli kendi SGK bordrosunda istihdam edip müşteriye geçici vermek 78.20’dir. Vergisel/hukuki etki: 78.20 faturalarında brüt maaş dahil toplam bedel üzerinden 9/10 KDV tevkifatı uygulanır.
78.20.02 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
78.20.02 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: Sanal POS MCC 7361 (İstihdam Büroları ve Geçici İşgücü Temini).
78.20.02 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: faturalama hizmeti faaliyetleri, bkz. 69.20..