68.20.02 — Kendine ait veya kiralanan gayrimenkulün kiralanması ve işletilmesi
68.20, kendine ait veya uzun süreli kiralanmış apartman, ofis, AVM, depo ve konutların uzun vadeli (101+ gün) kiraya verilmesini ve işletilmesini kapsar — turizm amaçlı 100 gün altı Airbnb kiralamalarından (55.20 — 7464 s.K.) kesin olarak ayrılır!
6 Yıl Risk Değ. • 6331 s.K.
Geleneksel Girişimci Destek Programı
213 s. VUK m. 127–131 (Yoklama) & 193 s. GVK m. 94
MCC 6513
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Kendi arsası üzerine ticari/konut projesi geliştiren şirketler — NACE Rev. 2.1 **68.12** (eski 41.10!)
- Emlak ofisleri, gayrimenkul danışmanları ve dijital emlak aracılık portalları (68.31)
- Kendi sahip olduğu/kiraladığı AVM, ofis, depo veya konutları uzun vadeli kiraya verenler (68.20) ve site/apartman yöneticileri (68.32)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
5- Kendine ait veya kiralanan gayrimenkulün kiralanması ve işletilmesi
- kendine ait veya kiralanan gayrimenkulün kiraya verilmesi ve işletilmesi: apartmanlar, konutlar; ofis binaları, endüstriyel binalar, depolar, oteller ve diğer eğlence binaları, sergi salonları, kişisel depolama tesisleri, perakende satış mağazaları ve alışveriş merkezleri, veri merkezleri dahil konut dışı binalar; araziler, tarım ve orman arazileri de dahil
- bir yıldan daha kısa bir süre için ev ve mobilyalı veya mobilyasız daire veya apartman dairelerinin sağlanması
- ikamete yönelik mobil ev alanlarının işletilmesi
- kendi işletmesi için bina projelerinin geliştirilmesi, yani bu binalarda yer kiralanması.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- çatıların kiraya verilmesi, örneğin; güneş enerjisi tesisleri için
- makine ve teçhizat da dahil olmak üzere tesis ve fabrikaların kiralanması
- yalnızca hayvanların barınması için yer sağlanması.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
4- otellerin, süit otellerin, tatil evlerinin, pansiyonların, kamp yerlerinin, treyler (römork) parklarının ve diğer ikamet edilmeyen yerlerin işletilmesi veya kısa süreli konaklama yerlerinin (öğrenci konaklaması dahil) bir yıldan kısa süre için sağlanması bkz. Bölüm 55
- daha sonra satılmak üzere ikamet amaçlı olan veya ikamet amaçlı olmayan binalara yönelik bina projelerinin geliştirilmesi, bkz. 68.12
- makinelerin kiralanması, bkz. 77.3
- günlük yaşamda gözetim ve yardım da dahil olmak üzere, yaşlılar veya fiziksel engelli kişiler için yatılı bakım faaliyetleri, bkz. 87.30.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Emlak danışmanlığı / alım-satım aracılığı (68.31) için Ticaret Bakanlığı Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi (TTBS) + Seviye 5 Sorumlu Emlak Danışmanı MYK Belgesi + fiziki emlak ofisi (ofis alanı/altyapı kontrolü; yalnızca aracı yazılım/portallarda Sanal Ofis durumu ayrıca incelenir)
- Kendi gayrimenkulünü kiraya verme (68.20) ve gayrimenkul proje geliştirme (68.12) için özel emlakçılık yetki belgesi aranmaz; ancak 68.32 Apartman/Site Tesis Yönetimi için yetkili yönetici/kat malikleri kurulu kararı gereklidir
- MASAK yükümlüsü olarak emlak işletmeleri kimlik tespiti ve şüpheli işlem bildirimi (ŞİB) yapmak zorundadır
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası (Gayrimenkul Hizmetleri Komitesi — 5174 s.K.) + TTBS Sicili
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Emlakçılar / Emlak Müşavirleri Esnaf Odası (5362 s.K.) veya Ticaret Odası (Seviye 5 MYK ile)
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun- TAPU HARCI & KDV İSTİSNASI: Kurumların en az 2 tam yıl aktifinde kayıtlı taşınmazların satışında KDVK m. 17/4-r tam KDV istisnası uygulanır (ancak 7456 s.K. ile KVK m. 5/1-e kurumlar vergisi %50 satış kazancı istisnası Temmuz 2023 sonrası iktisap edilen taşınmazlar için kaldırılmıştır!).
- Gayrimenkul ticareti/proje geliştirme ile iştigal etmeyenlerin veya 68.20 şirket kiralamalarının faturalarında %20 KDV kesilir (gerçek kişi kira gelirinde ise Gayrimenkul Sermaye İradı — GMSİ beyan edilir).
- KOSGEB Destekleri: Emlak komisyonculuğu (68.31) ve alım-satım/kiralama (68.1/68.2) KOSGEB girişimci destek kapsamı dışındadır!
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
NACE Rev. 2.1 ile 68.12 Bina Projelerinin Geliştirilmesi (inşaatı taşeronlara verip arsayı ve finansmanı yöneten müteahhit/geliştiriciler) Bölüm 41’den Bölüm 68’e taşınmıştır! AB’de 6AMLD (emlakçılar kara para aklamada zorunlu yükümlü), EPBD (satış/kiralamada Enerji Kimlik Belgesi EPC zorunluluğu) ve KDV Opsiyon Hakları geçerlidir.
ABD NAICS 531 (5311 Lessors, 5312 Agents/Brokers, 5313 Property Managers/Appraisers) kapsamındadır. Her eyalette Real Estate Broker Licence (ayrıca emlak değerlemesinde USPAP / State Appraiser Certification), 1031 Like-Kind Exchange vergisiz takas imkânı, pasif kiralamalarda IRS Schedule E ve FinCEN Real Estate AML Reporting Rule uygulanır.
Estate Agents Act 1979, HMRC AML Supervision (tüm emlakçılar ve yüksek kiracılık acenteleri için yıllık zorunlu HMRC kara para kaydı + 2025 eşik düşüşü!), Property Redress Scheme üyeliği ve Client Money Protection (mülk yöneticileri için yasal zorunluluk) uygulanır (UK SIC 68xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Airbnb / 100 günden kısa günlük konut kiralama işi 68.20 seçilerek yapılamaz — mutlaka Bölüm 55 (55.20) ve Kültür Bakanlığı 7464 s.K. İzin Belgesi gerekir!
- Yetki belgesiz emlak danışmanlığı yapmak ve "sahibinden" olmayan ilanlarda TTBS doğrulamasını (EİDS Elektronik İlan Doğrulama Sistemi) atlamak ağır Ticaret Bakanlığı cezasına yol açar.
6331 Sayılı İSG Matrisi, KOSGEB & İşyeri Uygunluğu
6331 Sayılı İSG Yükümlülükleri
50’den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerlerinde 01.01.2025 itibarıyla 6331 m. 6 kapsamı yürürlüğe girmiştir; işveren ÇSGB/Anadolu Üniv. İSG eğitimini tamamlayarak hizmeti kendisi yürütebilir.
KOSGEB Destek ve Hibe Durumu
Bu NACE kodu KOSGEB Desteklenen Sektörler listesinde yer almakta olup şirket kuruluşu öncesinde KOSGEB Geleneksel Girişimcilik Eğitimi tamamlanmak şartıyla geri ödemesiz İş Kurma Desteğine (şahıs vs sermaye şirketi tavanları ve ilk 3 yıl SGK prim günlü istihdam desteği) başvurabilir.
KOSGEB Girişimci Destek Programı (Genel Sektör Kapsamı)
Sanal Ofis & Vergi Yoklaması
Faaliyet masa başı ve fikri/dijital hizmete dayandığından 2005/9207 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında fiili imalathane veya dükkân şartı aranmaz; sanal ofis kira sözleşmesi ile VUK m. 127 vergi dairesi yoklaması tamamlanır.
Sanal ofis hizmet faturasında %20 kira stopajı (GVK m. 94/5) doğmaz ve faturadaki %20 KDV indirilir. Konut (ev-ofis) gösteriminde ise brüt kira üzerinden %20 stopaj ve mülkiyet/ortak kira muvafakati kontrol edilir (634 s. KMK m. 24).
6331 Sayılı İSG Kanunu Yükümlülük Tablosu
Az Tehlikeli (6331 s.K.)| Yasal Yükümlülük | Periyot / Yasal Kural | Mevzuat Dayanağı |
|---|---|---|
| Risk Değerlendirmesi Yenileme | En geç 6 yılda bir | Risk Değ. Yön. m. 12 |
| Acil Durum Planı & Tatbikat | 6 yılda bir plan (her 50 çalışana 1 destek) + yılda 1 tatbikat | Acil Durumlar Yön. m. 11, 14 |
| Çalışan Temel İSG Eğitimi | 3 yılda bir en az 8 saat | İSG Eğitim Yön. m. 6, 11 |
| Periyodik Sağlık Muayenesi | En geç 5 yılda bir (hekim min. 5 dk/çalışan/ay) | İşyeri Hekimi Yön. m. 9, 12 |
| İSG Uzmanı & Hekim Görevlendirme | Uzman min. 10 dk/çalışan/ay (<50 çalışanda işveren e-sertifikalı üstlenebilir) | 6331 s.K. m. 6, 38; İGU Yön. m. 12 |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Yüksek tutarlı kira/depozito kart tahsilatında kira kontratı veya Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi istenebilir.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 55.20 — Turizm Amaçlı Kısa Kiralama (7464 s.K.) → | Yıllık veya 101+ gün mesken/işyeri kiralaması 68.20; günlük/haftalık veya tek seferde 100 gün altı turistik kiralama 55.20’dir. | 55.20 %2 Konaklama Vergisi, %10 KDV ve 7464 İzin Belgesi gerektirirken; şahısların uzun dönem konut kirası 68.20 kapsamında GMSİ istisnasına tabidir. |
68.11.00 — Kendine ait gayrimenkulün alınıp satılması
Türkiye 6 haneli NACE kodu 68.11.00 (Kendine ait gayrimenkulün alınıp satılması). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun.
68.12.01 — Bina projelerinin geliştirilmesi (satışa yönelik bina projeleri için mali, teknik ve fiziksel araçların bir araya getirilmesi suretiyle konut veya diğer amaçlı kullanıma yönelik bina projelerinin organize edilmesi) (yapı kooperatifleri hariç)
Türkiye 6 haneli NACE kodu 68.12.01 (Bina projelerinin geliştirilmesi (satışa yönelik bina projeleri için mali, teknik ve fiziksel araçların bir araya getirilmesi suretiyle konut veya diğer amaçlı kullanıma yönelik bina projelerinin organize edilmesi) (yapı kooperatifleri hariç)). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun.
68.12.02 — Konut yapı kooperatiflerinin faaliyetleri
Türkiye 6 haneli NACE kodu 68.12.02 (Konut yapı kooperatiflerinin faaliyetleri). İSG Tehlike Sınıfı: Çok Tehlikeli. Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- 68.20.02 Kendine ait veya kiralanan gayrimenkulün kiralanması ve işletilmesi
Sıkça Sorulan Sorular
TR NACE 6-Digit 68.20.02 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
68.20.02 (Kendine ait veya kiralanan gayrimenkulün kiralanması ve işletilmesi) şu faaliyetleri kapsar: Kendine ait veya kiralanan gayrimenkulün kiralanması ve işletilmesi; kendine ait veya kiralanan gayrimenkulün kiraya verilmesi ve işletilmesi: apartmanlar, konutlar; ofis binaları, endüstriyel binalar, depolar, oteller ve diğer eğlence binaları, sergi salonları, kişisel depolama tesisleri, perakende satış mağazaları ve alışveriş merkezleri, veri merkezleri dahil konut dışı binalar; araziler, tarım ve orman arazileri de dahil; bir yıldan daha kısa bir süre için ev ve mobilyalı veya mobilyasız daire veya apartman dairelerinin sağlanması. Başlıca uygulayıcılar: Kendi arsası üzerine ticari/konut projesi geliştiren şirketler — NACE Rev. 2.1 68.12 (eski 41.10!); Emlak ofisleri, gayrimenkul danışmanları ve dijital emlak aracılık portalları (68.31).
68.20.02 kodunun 6331 Sayılı İSG yükümlülükleri, Sanal Ofis ve KOSGEB durumu nedir?
68.20.02 kodu 6331 Sayılı Kanun uyarınca "Az Tehlikeli (6331 s.K.)" grubundadır (En geç 6 yılda bir risk değerlendirmesi; 01.01.2025 sonrası 50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerlerinde: İşveren veya işveren vekili e-sertifika eğitimiyle risk değerlendirmesi ve İSG sürecini üstlenebilir (ancak işe giriş/periyodik sağlık muayeneleri kamu sağlık sunucuları, aile hekimi veya OSGB hekimince düzenlenir). 50 ve üzeri çalışanda tam/kısmi süreli C sınıfı İSG uzmanı ve işyeri hekimi zorunludur.). İşyeri statüsü: Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun. KOSGEB durumu: Geleneksel Girişimci Destek Programı.
68.20.02 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası (Gayrimenkul Hizmetleri Komitesi — 5174 s.K.) + TTBS Sicili / Emlakçılar / Emlak Müşavirleri Esnaf Odası (5362 s.K.) veya Ticaret Odası (Seviye 5 MYK ile). İzin/Ruhsat: Emlak danışmanlığı / alım-satım aracılığı (68.31) için Ticaret Bakanlığı Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi (TTBS) + Seviye 5 Sorumlu Emlak Danışmanı MYK Belgesi + fiziki emlak ofisi (ofis alanı/altyapı kontrolü; yalnızca aracı yazılım/portallarda Sanal Ofis durumu ayrıca incelenir) Vergi/Teşvik: TAPU HARCI & KDV İSTİSNASI: Kurumların en az 2 tam yıl aktifinde kayıtlı taşınmazların satışında KDVK m. 17/4-r tam KDV istisnası uygulanır (ancak 7456 s.K. ile KVK m. 5/1-e kurumlar vergisi %50 satış kazancı istisnası Temmuz 2023 sonrası iktisap edilen taşınmazlar için kaldırılmıştır!).
68.20.02 ile en sık karıştırılan 55.20 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
55.20 — Turizm Amaçlı Kısa Kiralama (7464 s.K.): Yıllık veya 101+ gün mesken/işyeri kiralaması 68.20; günlük/haftalık veya tek seferde 100 gün altı turistik kiralama 55.20’dir. Vergisel/hukuki etki: 55.20 %2 Konaklama Vergisi, %10 KDV ve 7464 İzin Belgesi gerektirirken; şahısların uzun dönem konut kirası 68.20 kapsamında GMSİ istisnasına tabidir.
68.20.02 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
68.20.02 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: Sanal POS MCC 6513 (Gayrimenkul Aracıları ve Kira Yönetimi).
68.20.02 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: otellerin, süit otellerin, tatil evlerinin, pansiyonların, kamp yerlerinin, treyler (römork) parklarının ve diğer ikamet edilmeyen yerlerin işletilmesi veya kısa süreli konaklama yerlerinin (öğrenci konaklaması dahil) bir yıldan kısa süre için sağlanması bkz. Bölüm 55; daha sonra satılmak üzere ikamet amaçlı olan veya ikamet amaçlı olmayan binalara yönelik bina projelerinin geliştirilmesi, bkz. 68.12; makinelerin kiralanması, bkz. 77.3.