68.12.01 — Bina projelerinin geliştirilmesi (satışa yönelik bina projeleri için mali, teknik ve fiziksel araçların bir araya getirilmesi suretiyle konut veya diğer amaçlı kullanıma yönelik bina projelerinin organize edilmesi) (yapı kooperatifleri hariç)
NACE REV. 2.1 YENİ SINIFI (Eski 41.10): 68.12, fiziksel inşaatı yapım müteahhitlerine (41.00) yaptırıp kendisi arazi, mimari vizyon, finansman ve satışı organize eden gayrimenkul geliştiricilerini (real estate developers) kapsar.
6 Yıl Risk Değ. • 6331 s.K.
Geleneksel Girişimci Destek Programı
213 s. VUK m. 127–131 (Yoklama) & 193 s. GVK m. 94
MCC 6513
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Kendi arsası üzerine ticari/konut projesi geliştiren şirketler — NACE Rev. 2.1 **68.12** (eski 41.10!)
- Emlak ofisleri, gayrimenkul danışmanları ve dijital emlak aracılık portalları (68.31)
- Kendi sahip olduğu/kiraladığı AVM, ofis, depo veya konutları uzun vadeli kiraya verenler (68.20) ve site/apartman yöneticileri (68.32)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
3- Bina projelerinin geliştirilmesi (satışa yönelik bina projeleri için mali, teknik ve fiziksel araçların bir araya getirilmesi suretiyle konut veya diğer amaçlı kullanıma yönelik bina projelerinin organize edilmesi) (yapı kooperatifleri hariç)
- kendine ait ikamet amaçlı ve ikamet amaçlı olmayan yapı projelerinin geliştirilmesi veya daha sonra satılmak üzere yapı projelerini gerçekleştirmek amacıyla finansal, teknik ve fiziksel araçları bir araya getiren inşaat mühendisliği faaliyetleri
- sahip olunan arazinin daha sonra satılmak üzere parsellere ayrılması ve iyileştirilmesi.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- kendine ait ikamet amaçlı ve ikamet amaçlı olmayan yapı projelerinin yeniden geliştirilmesi veya daha sonra satılmak üzere yapı projelerinin gerçekleştirilmesine yönelik olan inşaat mühendisliği faaliyetleri.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
7- ikamet amaçlı ve ikamet amaçlı olmayan binaların inşaatı, bkz. bölüm 41
- çeşitli özel inşaat faaliyetlerini kapsayan mevcut ikamet amaçlı ve ikamet amaçlı olmayan binaların tamamen yeniden modellenmesi veya yenilenmesi, bkz. bölüm 41
- bakımın bir parçası olarak boyama ve cilalama faaliyetleri, bkz. 43.34
- arazi ıslahı ile ilgili inşaat faaliyetleri, bkz. kısım F
- kendi işletmesi için yapı projelerinin geliştirilmesi, yani bu binalardaki alanların kiraya verilmesi için, bkz. 68.20
- mimarlık ve mühendislik faaliyetleri, bkz. 71.1
- inşaat projeleri için mimari veya mühendislik proje yönetimi hizmetlerinin sağlanması, bkz. 71.1.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Emlak danışmanlığı / alım-satım aracılığı (68.31) için Ticaret Bakanlığı Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi (TTBS) + Seviye 5 Sorumlu Emlak Danışmanı MYK Belgesi + fiziki emlak ofisi (ofis alanı/altyapı kontrolü; yalnızca aracı yazılım/portallarda Sanal Ofis durumu ayrıca incelenir)
- Kendi gayrimenkulünü kiraya verme (68.20) ve gayrimenkul proje geliştirme (68.12) için özel emlakçılık yetki belgesi aranmaz; ancak 68.32 Apartman/Site Tesis Yönetimi için yetkili yönetici/kat malikleri kurulu kararı gereklidir
- MASAK yükümlüsü olarak emlak işletmeleri kimlik tespiti ve şüpheli işlem bildirimi (ŞİB) yapmak zorundadır
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası (Gayrimenkul Hizmetleri Komitesi — 5174 s.K.) + TTBS Sicili
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Emlakçılar / Emlak Müşavirleri Esnaf Odası (5362 s.K.) veya Ticaret Odası (Seviye 5 MYK ile)
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun- TAPU HARCI & KDV İSTİSNASI: Kurumların en az 2 tam yıl aktifinde kayıtlı taşınmazların satışında KDVK m. 17/4-r tam KDV istisnası uygulanır (ancak 7456 s.K. ile KVK m. 5/1-e kurumlar vergisi %50 satış kazancı istisnası Temmuz 2023 sonrası iktisap edilen taşınmazlar için kaldırılmıştır!).
- Gayrimenkul ticareti/proje geliştirme ile iştigal etmeyenlerin veya 68.20 şirket kiralamalarının faturalarında %20 KDV kesilir (gerçek kişi kira gelirinde ise Gayrimenkul Sermaye İradı — GMSİ beyan edilir).
- KOSGEB Destekleri: Emlak komisyonculuğu (68.31) ve alım-satım/kiralama (68.1/68.2) KOSGEB girişimci destek kapsamı dışındadır!
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
NACE Rev. 2.1 ile 68.12 Bina Projelerinin Geliştirilmesi (inşaatı taşeronlara verip arsayı ve finansmanı yöneten müteahhit/geliştiriciler) Bölüm 41’den Bölüm 68’e taşınmıştır! AB’de 6AMLD (emlakçılar kara para aklamada zorunlu yükümlü), EPBD (satış/kiralamada Enerji Kimlik Belgesi EPC zorunluluğu) ve KDV Opsiyon Hakları geçerlidir.
ABD NAICS 531 (5311 Lessors, 5312 Agents/Brokers, 5313 Property Managers/Appraisers) kapsamındadır. Her eyalette Real Estate Broker Licence (ayrıca emlak değerlemesinde USPAP / State Appraiser Certification), 1031 Like-Kind Exchange vergisiz takas imkânı, pasif kiralamalarda IRS Schedule E ve FinCEN Real Estate AML Reporting Rule uygulanır.
Estate Agents Act 1979, HMRC AML Supervision (tüm emlakçılar ve yüksek kiracılık acenteleri için yıllık zorunlu HMRC kara para kaydı + 2025 eşik düşüşü!), Property Redress Scheme üyeliği ve Client Money Protection (mülk yöneticileri için yasal zorunluluk) uygulanır (UK SIC 68xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Airbnb / 100 günden kısa günlük konut kiralama işi 68.20 seçilerek yapılamaz — mutlaka Bölüm 55 (55.20) ve Kültür Bakanlığı 7464 s.K. İzin Belgesi gerekir!
- Yetki belgesiz emlak danışmanlığı yapmak ve "sahibinden" olmayan ilanlarda TTBS doğrulamasını (EİDS Elektronik İlan Doğrulama Sistemi) atlamak ağır Ticaret Bakanlığı cezasına yol açar.
6331 Sayılı İSG Matrisi, KOSGEB & İşyeri Uygunluğu
6331 Sayılı İSG Yükümlülükleri
50’den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerlerinde 01.01.2025 itibarıyla 6331 m. 6 kapsamı yürürlüğe girmiştir; işveren ÇSGB/Anadolu Üniv. İSG eğitimini tamamlayarak hizmeti kendisi yürütebilir.
KOSGEB Destek ve Hibe Durumu
Bu NACE kodu KOSGEB Desteklenen Sektörler listesinde yer almakta olup şirket kuruluşu öncesinde KOSGEB Geleneksel Girişimcilik Eğitimi tamamlanmak şartıyla geri ödemesiz İş Kurma Desteğine (şahıs vs sermaye şirketi tavanları ve ilk 3 yıl SGK prim günlü istihdam desteği) başvurabilir.
KOSGEB Girişimci Destek Programı (Genel Sektör Kapsamı)
Sanal Ofis & Vergi Yoklaması
Faaliyet masa başı ve fikri/dijital hizmete dayandığından 2005/9207 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında fiili imalathane veya dükkân şartı aranmaz; sanal ofis kira sözleşmesi ile VUK m. 127 vergi dairesi yoklaması tamamlanır.
Sanal ofis hizmet faturasında %20 kira stopajı (GVK m. 94/5) doğmaz ve faturadaki %20 KDV indirilir. Konut (ev-ofis) gösteriminde ise brüt kira üzerinden %20 stopaj ve mülkiyet/ortak kira muvafakati kontrol edilir (634 s. KMK m. 24).
6331 Sayılı İSG Kanunu Yükümlülük Tablosu
Az Tehlikeli (6331 s.K.)| Yasal Yükümlülük | Periyot / Yasal Kural | Mevzuat Dayanağı |
|---|---|---|
| Risk Değerlendirmesi Yenileme | En geç 6 yılda bir | Risk Değ. Yön. m. 12 |
| Acil Durum Planı & Tatbikat | 6 yılda bir plan (her 50 çalışana 1 destek) + yılda 1 tatbikat | Acil Durumlar Yön. m. 11, 14 |
| Çalışan Temel İSG Eğitimi | 3 yılda bir en az 8 saat | İSG Eğitim Yön. m. 6, 11 |
| Periyodik Sağlık Muayenesi | En geç 5 yılda bir (hekim min. 5 dk/çalışan/ay) | İşyeri Hekimi Yön. m. 9, 12 |
| İSG Uzmanı & Hekim Görevlendirme | Uzman min. 10 dk/çalışan/ay (<50 çalışanda işveren e-sertifikalı üstlenebilir) | 6331 s.K. m. 6, 38; İGU Yön. m. 12 |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Yüksek tutarlı kira/depozito kart tahsilatında kira kontratı veya Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi istenebilir.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 41.00 — Bina İnşaatı Müteahhitliği → | Arsa/finansman organize edip anahtar teslim inşaatı başkasına yaptırmak 68.12; sahada doğrudan inşaat işini yürütmek 41.00’dır. | Türkiye’de yapı ruhsatı müteahhidi hanesinde adını yazdırıp kat karşılığı inşaat yürüten şirketlerin fiili inşaat sorumluluğuna göre YAMBİS (41.00) kaydı kontrol edilmelidir. |
68.11.00 — Kendine ait gayrimenkulün alınıp satılması
Türkiye 6 haneli NACE kodu 68.11.00 (Kendine ait gayrimenkulün alınıp satılması). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun.
68.12.02 — Konut yapı kooperatiflerinin faaliyetleri
Türkiye 6 haneli NACE kodu 68.12.02 (Konut yapı kooperatiflerinin faaliyetleri). İSG Tehlike Sınıfı: Çok Tehlikeli. Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun.
68.12.03 — İşyeri yapı kooperatiflerinin faaliyetleri
Türkiye 6 haneli NACE kodu 68.12.03 (İşyeri yapı kooperatiflerinin faaliyetleri). İSG Tehlike Sınıfı: Çok Tehlikeli. Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- 68.12.01 Bina projelerinin geliştirilmesi (satışa yönelik bina projeleri için mali, teknik ve fiziksel araçların bir araya getirilmesi suretiyle konut veya diğer amaçlı kullanıma yönelik bina projelerinin organize edilmesi) (yapı kooperatifleri hariç)
Sıkça Sorulan Sorular
TR NACE 6-Digit 68.12.01 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
68.12.01 (Bina projelerinin geliştirilmesi (satışa yönelik bina projeleri için mali, teknik ve fiziksel araçların bir araya getirilmesi suretiyle konut veya diğer amaçlı kullanıma yönelik bina projelerinin organize edilmesi) (yapı kooperatifleri hariç)) şu faaliyetleri kapsar: Bina projelerinin geliştirilmesi (satışa yönelik bina projeleri için mali, teknik ve fiziksel araçların bir araya getirilmesi suretiyle konut veya diğer amaçlı kullanıma yönelik bina projelerinin organize edilmesi) (yapı kooperatifleri hariç); kendine ait ikamet amaçlı ve ikamet amaçlı olmayan yapı projelerinin geliştirilmesi veya daha sonra satılmak üzere yapı projelerini gerçekleştirmek amacıyla finansal, teknik ve fiziksel araçları bir araya getiren inşaat mühendisliği faaliyetleri; sahip olunan arazinin daha sonra satılmak üzere parsellere ayrılması ve iyileştirilmesi.. Başlıca uygulayıcılar: Kendi arsası üzerine ticari/konut projesi geliştiren şirketler — NACE Rev. 2.1 68.12 (eski 41.10!); Emlak ofisleri, gayrimenkul danışmanları ve dijital emlak aracılık portalları (68.31).
68.12.01 kodunun 6331 Sayılı İSG yükümlülükleri, Sanal Ofis ve KOSGEB durumu nedir?
68.12.01 kodu 6331 Sayılı Kanun uyarınca "Az Tehlikeli (6331 s.K.)" grubundadır (En geç 6 yılda bir risk değerlendirmesi; 01.01.2025 sonrası 50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerlerinde: İşveren veya işveren vekili e-sertifika eğitimiyle risk değerlendirmesi ve İSG sürecini üstlenebilir (ancak işe giriş/periyodik sağlık muayeneleri kamu sağlık sunucuları, aile hekimi veya OSGB hekimince düzenlenir). 50 ve üzeri çalışanda tam/kısmi süreli C sınıfı İSG uzmanı ve işyeri hekimi zorunludur.). İşyeri statüsü: Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun. KOSGEB durumu: Geleneksel Girişimci Destek Programı.
68.12.01 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası (Gayrimenkul Hizmetleri Komitesi — 5174 s.K.) + TTBS Sicili / Emlakçılar / Emlak Müşavirleri Esnaf Odası (5362 s.K.) veya Ticaret Odası (Seviye 5 MYK ile). İzin/Ruhsat: Emlak danışmanlığı / alım-satım aracılığı (68.31) için Ticaret Bakanlığı Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi (TTBS) + Seviye 5 Sorumlu Emlak Danışmanı MYK Belgesi + fiziki emlak ofisi (ofis alanı/altyapı kontrolü; yalnızca aracı yazılım/portallarda Sanal Ofis durumu ayrıca incelenir) Vergi/Teşvik: TAPU HARCI & KDV İSTİSNASI: Kurumların en az 2 tam yıl aktifinde kayıtlı taşınmazların satışında KDVK m. 17/4-r tam KDV istisnası uygulanır (ancak 7456 s.K. ile KVK m. 5/1-e kurumlar vergisi %50 satış kazancı istisnası Temmuz 2023 sonrası iktisap edilen taşınmazlar için kaldırılmıştır!).
68.12.01 ile en sık karıştırılan 41.00 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
41.00 — Bina İnşaatı Müteahhitliği: Arsa/finansman organize edip anahtar teslim inşaatı başkasına yaptırmak 68.12; sahada doğrudan inşaat işini yürütmek 41.00’dır. Vergisel/hukuki etki: Türkiye’de yapı ruhsatı müteahhidi hanesinde adını yazdırıp kat karşılığı inşaat yürüten şirketlerin fiili inşaat sorumluluğuna göre YAMBİS (41.00) kaydı kontrol edilmelidir.
68.12.01 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
68.12.01 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: Sanal POS MCC 6513 (Gayrimenkul Aracıları ve Kira Yönetimi).
68.12.01 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: ikamet amaçlı ve ikamet amaçlı olmayan binaların inşaatı, bkz. bölüm 41; çeşitli özel inşaat faaliyetlerini kapsayan mevcut ikamet amaçlı ve ikamet amaçlı olmayan binaların tamamen yeniden modellenmesi veya yenilenmesi, bkz. bölüm 41; bakımın bir parçası olarak boyama ve cilalama faaliyetleri, bkz. 43.34.