50.30.09 — İç sularda yolcu taşıma gemilerinin ve teknelerinin mürettebatıyla birlikte kiralanması
50.30.09 (İç sularda yolcu taşıma gemilerinin ve teknelerinin mürettebatıyla birlikte kiralanması) faaliyet kodu; 6331 s.K. kapsamında "Tehlikeli" İSG sınıfına, 815 sayılı Kabotaj Kanunu (Türk limanları arası taşıma yalnızca Türk bayraklı gemilere aittir) çerçevesine ve "Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart" işyeri statüsüne tabidir.
4 Yıl Risk Değ. • 6331 s.K.
Geleneksel Girişimci Destek Programı
2005/9207 BKK İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları Yönetmeliği & 213 s. VUK m. 127
MCC 4411
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Konteyner, dökme yük, tanker ve Ro-Ro armatörleri / deniz taşımacıları
- Şehir içi vapur, feribot, deniz taksi ve gezi/tur teknesi (mürettebatlı) işletmecileri
- İç su yolu (nehir/göl) yolcu ve yük taşıma işletmeleri
Bu Sınıf Şunları Kapsar
2- İç sularda yolcu taşıma gemilerinin ve teknelerinin mürettebatıyla birlikte kiralanması
- iç limanlar ve iskeleler de dahil olmak üzere, nehirler, kanallar, göller ve diğer iç sular vasıtasıyla yapılan yolcu taşımacılığı.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- iç su taşımacılığı için mürettebatı ile birlikte gezinti teknelerinin kiralanması
- gezi teknelerinin işletilmesi ve iç su yollarında geziler
- araçlı veya araçsız yolcuların yurt içi feribotla taşınması.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
3- ayrı birimler tarafından sağlandığı takdirde, gemilerdeki restoran ve bar faaliyetleri, bkz. 56.11, 56.30
- gezinti teknelerinin ve yatların mürettebatsız olarak kiralanması, bkz. 77.21
- yolcu taşımayan yüzer kumarhanelerin işletilmesi, bkz. 92.00.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Liman Başkanlığı Gemi Tasdiknamesi (Milli Gemi Sicili veya TUGS tescili) + Denize Elverişlilik Belgesi
- Gemi Acenteliği / Yolcu-Ro-Ro hat izinleri + ISM Güvenli Yönetim Sistemi (DOC/SMC)
- Gezi/tur teknelerinde Kültür ve Turizm Bakanlığı Deniz Turizmi Aracı İşletme Belgesi (mürettebatlı ise 50.10; mürettebatsız yat kiralama 77.34!)
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- İMEAK Deniz Ticaret Odası (DTO — 5174 s.K.) veya Mersin DTO + Ticaret Sicili
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Küçük kıyı yolcu/motor tekneleri dışında armatörlük sermaye şirketi olarak yürütülür.
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- İMEAK Deniz Ticaret Odası & TUGS
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart- 4490 sayılı TUGS Kanunu m. 12 uyarınca Türk Uluslararası Gemi Siciline (TUGS) kayıtlı gemilerin işletilmesinden ve devrinden elde edilen kazançlar Gelir ve Kurumlar Vergisinden TAMAMEN İSTİSNADIR (Türk gemi işletmeciliğinin temel vergi rejimi)!
- Deniz yoluyla yapılan uluslararası yolcu/yük taşımacılığı ve liman/yakıt ikmali hizmetleri KDVK m. 13/a-b & 14 kapsamında %0 KDV istisnası ve ÖTV’siz yakıt hakkına sahiptir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
Deniz taşımacılığı EU ETS Maritime (2024’ten itibaren kademeli %40/%70/%100 CO₂ emisyon bedeli), FuelEU Maritime (2025 yakıt sera gazı yoğunluğu) ve MRV raporlama sistemine dahildir.
ABD NAICS 483 kapsamındadır. Yurtiçi limanlar arası taşımada Jones Act (Merchant Marine Act 1920) (ABD yapımı/bayraklı/vatandaş mülkiyetli gemi şartı!), FMC (Federal Maritime Commission) tarife/OTIs ve USCG güvenlik kuralları uygulanır.
HMRC UK Tonnage Tax (gerçek kâr yerine net tonaj bazlı sabit düşük kurumlar vergisi rejimi) ve MCA (Maritime & Coastguard Agency) UK Ship Register kuralları uygulanır (UK SIC 50xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Mürettebatsız (kaptansız) tekne/yat kiralama Bölüm 50 değil 77.34 kapsamındadır; kaptan/mürettebat dahil gezi veya nakliye ise Bölüm 50’dir.
- TUGS vergi istisnasından yalnızca sicile kayıtlı geminin fiili işletme kazancı yararlanır; acentelik veya armatör dışı yük komisyonculuğu (52.31) istisnaya dahil değildir.
6331 Sayılı İSG Matrisi, KOSGEB & İşyeri Uygunluğu
6331 Sayılı İSG Yükümlülükleri
1 çalışan dahi istihdam edildiğinde ilk günden itibaren İSG-KATİP üzerinden B sınıfı (geçici yetkiyle C) İSG uzmanı ve İşyeri Hekimi sözleşmesi yapmak zorunludur.
KOSGEB Destek ve Hibe Durumu
Bu NACE kodu KOSGEB Desteklenen Sektörler listesinde yer almakta olup şirket kuruluşu öncesinde KOSGEB Geleneksel Girişimcilik Eğitimi tamamlanmak şartıyla geri ödemesiz İş Kurma Desteğine (şahıs vs sermaye şirketi tavanları ve ilk 3 yıl SGK prim günlü istihdam desteği) başvurabilir.
KOSGEB Girişimci Destek Programı (Genel Sektör Kapsamı)
Sanal Ofis & Vergi Yoklaması
Sanal ofis veya salt ev adresiyle vergi dairesi yoklamasından ve belediye ruhsat denetiminden geçilemez. Faaliyet niteliğine göre Sıhhi Müessese veya 1./2./3. Sınıf Gayrisıhhi Müessese (GSM) Ruhsatı, tapu/yapı kullanma (iskân) uyumu, itfaiye uygunluk raporu ve işyeri fiili donanımı ibraz edilmelidir.
Şahıs mülkünden kiralanan fiziki işyeri için GVK m. 94/5 uyarınca aylık net kiranın brütleştirilmiş tutarı üzerinden %20 kira stopajı beyan edilir (kurumsal/şirket mülklerinden kiralamada stopaj yerine +%20 KDV’li kira faturası düzenlenir).
6331 Sayılı İSG Kanunu Yükümlülük Tablosu
Tehlikeli (6331 s.K.)| Yasal Yükümlülük | Periyot / Yasal Kural | Mevzuat Dayanağı |
|---|---|---|
| Risk Değerlendirmesi Yenileme | En geç 4 yılda bir | Risk Değ. Yön. m. 12 |
| Acil Durum Planı & Tatbikat | 4 yılda bir plan (her 40 çalışana 1 destek) + yılda 1 tatbikat | Acil Durumlar Yön. m. 11, 14 |
| Çalışan Temel İSG Eğitimi | 2 yılda bir en az 12 saat | İSG Eğitim Yön. m. 6, 11 |
| Periyodik Sağlık Muayenesi | En geç 3 yılda bir (hekim min. 10 dk/çalışan/ay) | İşyeri Hekimi Yön. m. 9, 12 |
| İSG Uzmanı & Hekim Görevlendirme | 1+ çalışandan itibaren min. B sınıfı uzman (20 dk/çalışan/ay) + Hekim (10 dk) | 6331 s.K. m. 6; İGU Yön. m. 12 |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245İleri tarihli bilet ve navlun ön ödemeleri sebebiyle turizm/seyahat eşdeğeri rezerv politikası uygulanabilir.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
50.10.12 — Deniz ve kıyı sularında yolcu gemilerinin ve teknelerinin mürettebatıyla birlikte kiralanması (gezinti tekneleri dahil)
Türkiye 6 haneli NACE kodu 50.10.12 (Deniz ve kıyı sularında yolcu gemilerinin ve teknelerinin mürettebatıyla birlikte kiralanması (gezinti tekneleri dahil)). İSG Tehlike Sınıfı: Tehlikeli. Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart.
50.10.13 — Kıyı sularında yolcuların feribotlarla, kruvaziyer gemilerle ve teknelerle taşınması (deniz otobüsleri işletmeciliği dahil; uluslararası denizler ile göl ve nehirlerde yapılanlar hariç)
Türkiye 6 haneli NACE kodu 50.10.13 (Kıyı sularında yolcuların feribotlarla, kruvaziyer gemilerle ve teknelerle taşınması (deniz otobüsleri işletmeciliği dahil; uluslararası denizler ile göl ve nehirlerde yapılanlar hariç)). İSG Tehlike Sınıfı: Tehlikeli. Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart.
50.10.14 — Deniz ve kıyı sularında yat işletmeciliği
Türkiye 6 haneli NACE kodu 50.10.14 (Deniz ve kıyı sularında yat işletmeciliği). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- 50.30.09 İç sularda yolcu taşıma gemilerinin ve teknelerinin mürettebatıyla birlikte kiralanması
Sıkça Sorulan Sorular
TR NACE 6-Digit 50.30.09 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
50.30.09 (İç sularda yolcu taşıma gemilerinin ve teknelerinin mürettebatıyla birlikte kiralanması) şu faaliyetleri kapsar: İç sularda yolcu taşıma gemilerinin ve teknelerinin mürettebatıyla birlikte kiralanması; iç limanlar ve iskeleler de dahil olmak üzere, nehirler, kanallar, göller ve diğer iç sular vasıtasıyla yapılan yolcu taşımacılığı.. Başlıca uygulayıcılar: Konteyner, dökme yük, tanker ve Ro-Ro armatörleri / deniz taşımacıları; Şehir içi vapur, feribot, deniz taksi ve gezi/tur teknesi (mürettebatlı) işletmecileri.
50.30.09 kodunun 6331 Sayılı İSG yükümlülükleri, Sanal Ofis ve KOSGEB durumu nedir?
50.30.09 kodu 6331 Sayılı Kanun uyarınca "Tehlikeli (6331 s.K.)" grubundadır (En geç 4 yılda bir risk değerlendirmesi; Tehlikeli sınıfta işveren kendi İSG hizmetini yürütemez (e-sertifika muafiyeti yoktur). İlk sigortalı çalışan işe girişiyle birlikte OSGB veya tam/kısmi süreli İSG profesyoneli görevlendirilmesi ve İSG-KATİP onayı zorunludur.). İşyeri statüsü: Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart. KOSGEB durumu: Geleneksel Girişimci Destek Programı.
50.30.09 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: İMEAK Deniz Ticaret Odası (DTO — 5174 s.K.) veya Mersin DTO + Ticaret Sicili / Küçük kıyı yolcu/motor tekneleri dışında armatörlük sermaye şirketi olarak yürütülür.. İzin/Ruhsat: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Liman Başkanlığı Gemi Tasdiknamesi (Milli Gemi Sicili veya TUGS tescili) + Denize Elverişlilik Belgesi Vergi/Teşvik: 4490 sayılı TUGS Kanunu m. 12 uyarınca Türk Uluslararası Gemi Siciline (TUGS) kayıtlı gemilerin işletilmesinden ve devrinden elde edilen kazançlar Gelir ve Kurumlar Vergisinden TAMAMEN İSTİSNADIR (Türk gemi işletmeciliğinin temel vergi rejimi)!
50.30.09 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
50.30.09 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: Sanal POS MCC 4411 (Deniz Taşımacılığı ve Yolcu Gemileri).
50.30.09 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: ayrı birimler tarafından sağlandığı takdirde, gemilerdeki restoran ve bar faaliyetleri, bkz. 56.11, 56.30; gezinti teknelerinin ve yatların mürettebatsız olarak kiralanması, bkz. 77.21; yolcu taşımayan yüzer kumarhanelerin işletilmesi, bkz. 92.00..