56.11 — Lokantaların faaliyetleri
NACE Rev. 2.1’de lokanta, kafe ve seyyar yemek büfelerini birleştiren 56.11, yerinde servis, gel-al veya paket servisi sunan restoran ve bulut mutfakları (dark kitchen) kapsar — Belediye İşyeri Ruhsatı + 5996 Tarım Bakanlığı Gıda Kaydı zorunludur; Sanal Ofis GEÇERSİZDİR!
Eurostat • v2.1
Lokantalar ve seyyar yemek hizmeti faaliyetleri
NAICS 722330 • SIC 56101 • ISIC 5610
MCC 5812
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Lokanta, restoran, kebapçı, pastane-kafe, fast-food ve bulut mutfak (dark/ghost kitchen) işletmeleri
- Toplu yemek üretim (catering), okul/fabrika yemekhanesi ve etkinlik ikram şirketleri (56.2)
- Kahvehane, çay bahçesi, kahve dükkânı, pub, bar ve gece kulüpleri (56.30)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
5- Bu sınıf, örneğin geleneksel restoranlarda, self servis veya paket servis restoranlarda, oturma yeri olan veya olmayan, kalıcı veya geçici tesislerde müşterilere ağırlıklı olarak gıda hizmetlerinin sağlanmasını içerir.
- restoranlar
- kafeteryalar
- fastfood restoranları
- al götür türünden yemek yeme yerleri.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- ulaşım sağlayıcısının bir parçası olmayan ayrı birimler tarafından işletilmesi durumunda, ulaşım araçları üzerinde ve ulaşım olanakları dahilindeki restoranların işletilmesi
- otelin bir parçası olmayan ayrı birimler tarafından işletilmesi durumunda, bir oteldeki restoranların işletilmesi
- süpermarketin parçası olmayan ayrı birimler tarafından işletilmesi durumunda, bir süpermarketteki paket servis restoranlarının işletilmesi.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
7- gıda maddelerinin satış makineleri aracılığıyla perakende ticareti, bkz. 47.2
- demir yolu şirketlerinin bütüncül bir işletmesi olarak demir yolu yemek vagonlarının işletilmesi, bkz. 49.11
- gezici yemek hizmetleri, bkz. 56.12
- özel günlere yönelik catering hizmetleri faaliyetleri, bkz. 56.21
- yeme içme tesislerinin imtiyaz (franchise) sözleşmesine dayalı olarak işletimi, bkz. 56.22
- yemek hizmeti yüklenicilerinin faaliyetleri, örneğin, ulaştırma şirketleri için bkz. 56.22
- çay salonlarının faaliyetleri, bkz. 56.30.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Belediye İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı + İtfaiye Raporu + apartman altı pişirme varsa kat malikleri muvafakati ve çatı üstü baca sistemi
- Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda İşletme Kayıt Belgesi (5996 s.K.) — bulut mutfak (dark kitchen) dahi olsa fiziki mutfakta zorunlu!
- Alkollü restoran/barda İçkili Yerler Bölgesi tespiti + TADB Açık Alkollü İçki Satış Belgesi; canlı müzik varsa Belediye Canlı Müzik İzni; Catering (56.21) üretim kapasitesine göre Gıda Mühendisi istihdamı
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası veya TSO (5174 s.K.)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Lokantacılar / Kahveciler / Pastacılar Esnaf Odası (5362 s.K.) — şahıs işletmeleri yaygındır
Doğrudan tüketiciye veya yemekhaneye sunum sanayi sayılmaz; ambalajlı/toptan donuk gıda üretimi Bölüm 10 kapsamındadır.
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- KDV AYRIMI KRİTİKTİR (Mayıs 2024 KDVK Genel Tebliği Değişikliği): Kafeterya, lokanta ve pastanelerde sunulan yeme-içme hizmetlerinde genel KDV %10, ancak alkollü içeceklerde %20 uygulanır; ayrıca lokanta/kafe kendi ürettiği veya dışarıdan aldığı %1 KDV’li gıdayı masaya/pakete satsa dahi yeme-içme hizmeti statüsünde %10 KDV uygular!
- 200 Milyon TL / yıllık hasılat eşiği ve işletme niteliğine göre masada servis yapan restoranlar e-Adisyon ve Yeni Nesil ÖKC kullanmak zorundadır.
- Yemek kartları (Multinet, Sodexo/Pluxee, Ticket, Setcard) ve online yemek platformları (Yemeksepeti/GetirYemek/Trendyol Yemek) komisyon faturalarındaki KDV + %1 e-ticaret stopajı (platform üzerinden satışlar için) mutabakatı önem taşır.
- Mayıs 2024 KDVK Tebliği uyarınca lokanta, restoran ve kafelerde yeme-içme hizmetleri %10 KDV (alkollü içkilerde %20 KDV) uygulanır; dışarıdan alınan hazır %1’lik ürünler de masada/paket serviste %10 KDV’li satılır.
- Masa servisinde belirli ciro üzerindeki restoranlar için e-Adisyon ve bankaya bağlı YN ÖKC zorunludur; MCC 5812 restoran kartı ve yemek kartı (Multinet/Pluxee/Ticket) entegrasyonuyla çalışır.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
AB Gıda Hijyeni Tüzüğü (EC 852/2004 — HACCP), Alerjen Etiketleme (14 alerjenin menüde/personelde bildirilmesi zorunluluğu, EU 1169/2011) ve AB Tek Kullanımlık Plastik Yasağı (plastik pipet/çatal-bıçak, (EU) 2019/904) uygulanır.
ABD NAICS 722 kapsamındadır. Yerel County Health Department Food Service Permit + ServSafe Food Handler/Manager sertifikaları, eyalet Liquor License (alkol), IRS Form 8027 bahşiş beyanı + FICA Tip Credit ve OSHA mutfak güvenliği geçerlidir (Not: ASLA Delaware C-Corp/VC yapısına zorlanmaz; yerel State LLC yaygındır!).
Local Council Food Business Registration (açılıştan min. 28 gün önce, FHRS hijyen puanı), Natasha’s Law (PPDS paketli sandviç/tatlılarda tam içerik & alerjen etiketi) ve Premises Licence (alkol veya saat 23:00 sonrası sıcak yemek satışı — Licensing Act 2003) şarttır (UK SIC 56xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Sadece paket servisi yapan "bulut mutfak" (ghost kitchen) işletmelerinde müşteri oturma alanı olmasa bile Belediye Ruhsatı (GSM/Sıhhi) ve 5996 Gıda Kayıt Belgesi zorunludur — ev mutfağında ruhsatsız üretim yasaktır.
- NACE Rev. 2.1’de restoran/kafe/seyyar yemek hizmeti (56.11) ile yemek dağıtım/restoran aracılık platformları (56.40) birbirinden ayrılmıştır!
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Çorbacıların ve işkembecilerin faaliyetleri (imalatçıların faaliyetleri ile seyyar olanlar hariç)
Döner, ciğer, kokoreç, köfte ve kebapçıların faaliyeti (garson servisi sunanlar ile self servis sunanlar dahil; imalatçıların ve al götür tesislerin faaliyetleri ile seyyar olanlar hariç)
Oturacak yeri olmayan içli pide ve lahmacun fırınlarının faaliyetleri (al götür tesisi olarak hizmet verenler)
Pizzacıların faaliyeti (garson servisi sunanlar ile self servis sunanlar dahil; imalatçıların ve al götür tesislerin faaliyetleri ile seyyar olanlar hariç)
Mantıcı ve gözlemecilerin faaliyeti (garson servisi sunanlar ile self servis sunanlar dahil; imalatçıların ve al götür tesislerinin faaliyetleri ile seyyar olanlar hariç)
Börekçilerin faaliyetleri (imalatçıların faaliyetleri ile seyyar olanlar hariç)
Pastanelerin ve tatlıcıların (sütlü, şerbetli vb.) faaliyeti (garson servisi sunanlar ile self servis sunanlar dahil; imalatçıların ve al götür tesislerin faaliyetleri ile seyyar olanlar hariç)
Yiyecek ağırlıklı hizmet veren kafe ve kafeteryaların faaliyetleri
Dondurmacıların faaliyetleri (imalatçıların faaliyetleri ile seyyar olanlar hariç)
Oturacak yeri olan fast-food (hamburger, sandviç, tost vb.) satış yerleri (büfeler dahil) tarafından sağlanan yemek hazırlama ve sunum faaliyetleri
Oturacak yeri olmayan fast-food (hamburger, sandviç, tost vb.) satış yerleri (büfeler dahil), al götür tesisleri (içli pide ve lahmacun fırınları hariç) ve benzerleri tarafından sağlanan diğer yemek hazırlama ve sunum faaliyetleri
Lahmacun ve pidecilik (içli pide (kıymalı, peynirli vb.)) faaliyeti (garson servisi sunanlar ile self servis sunanlar dahil; imalatçıların ve al götür tesislerin faaliyetleri ile seyyar olanlar hariç)
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Yüz yüze POS ve yemek kartı (Sodexo/Pluxee, Multinet, Ticket) entegrasyonlarında düşük riskli temel restoran kodu.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 56.21 — Event / Toplu Etkinlik Catering → | Sabit restoran/paket mutfak işletmeciliği 56.11; düğün, kongre ve organizasyon mekanına sözleşmeli toplu yemek götürüp servis etme 56.21’dir. | 56.21 catering ve toplu yemek üretimi belirli kapasite üzerinde zorunlu Gıda Mühendisi istihdamı ve özel ambalaj/taşıma aracı gerektirir. |
| 56.40 — Yemek Sipariş Aracılık Platformu → | Yemeği bizzat pişirip satmak 56.11; restoranlarla tüketicileri buluşturan dijital yemek sipariş uygulaması işletmek NACE Rev. 2.1’de 56.40’tır. | 56.40 platformları satıcı restoran ödemelerinde %1 e-ticaret stopajı sorumluluğuna tabi olabilir. |
56.12 — Seyyar yemek hizmeti faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 56.12 (Seyyar yemek hizmeti faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
56.21 — Özel günlerde dışarıya yemek hizmeti sunan işletmelerin faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 56.21 (Özel günlerde dışarıya yemek hizmeti sunan işletmelerin faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
56.22 — Sözleşmeli yemek hizmeti faaliyetleri ve diğer yemek hizmeti faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 56.22 (Sözleşmeli yemek hizmeti faaliyetleri ve diğer yemek hizmeti faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 3 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 56.11 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
56.11 (Lokantaların faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: Bu sınıf, örneğin geleneksel restoranlarda, self servis veya paket servis restoranlarda, oturma yeri olan veya olmayan, kalıcı veya geçici tesislerde müşterilere ağırlıklı olarak gıda hizmetlerinin sağlanmasını içerir.; restoranlar; kafeteryalar. Başlıca uygulayıcılar: Lokanta, restoran, kebapçı, pastane-kafe, fast-food ve bulut mutfak (dark/ghost kitchen) işletmeleri; Toplu yemek üretim (catering), okul/fabrika yemekhanesi ve etkinlik ikram şirketleri (56.2).
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 56.11 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
56.11 sınıfı altında Türkiye sicilinde 14 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 56.11.01 [Az Tehlikeli], 56.11.02 [Az Tehlikeli], 56.11.03 [Az Tehlikeli]).
56.11 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası veya TSO (5174 s.K.) / Lokantacılar / Kahveciler / Pastacılar Esnaf Odası (5362 s.K.) — şahıs işletmeleri yaygındır. İzin/Ruhsat: Belediye İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı + İtfaiye Raporu + apartman altı pişirme varsa kat malikleri muvafakati ve çatı üstü baca sistemi Vergi/Teşvik: Mayıs 2024 KDVK Tebliği uyarınca lokanta, restoran ve kafelerde yeme-içme hizmetleri %10 KDV (alkollü içkilerde %20 KDV) uygulanır; dışarıdan alınan hazır %1’lik ürünler de masada/paket serviste %10 KDV’li satılır.
56.11 ile en sık karıştırılan 56.21 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
56.21 — Event / Toplu Etkinlik Catering: Sabit restoran/paket mutfak işletmeciliği 56.11; düğün, kongre ve organizasyon mekanına sözleşmeli toplu yemek götürüp servis etme 56.21’dir. Vergisel/hukuki etki: 56.21 catering ve toplu yemek üretimi belirli kapasite üzerinde zorunlu Gıda Mühendisi istihdamı ve özel ambalaj/taşıma aracı gerektirir.
56.11 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
56.11 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 722330 (Mobile Food Services), 722511 (Full-Service Restaurants), 722513 (Limited-Service Restaurants) • İngiltere UK SIC 2007: 56101 (Licenced restaurants), 56102 (Unlicenced restaurants and cafes), 56103 (Take-away food shops and mobile food stands) • BM ISIC Rev. 5: 5610 • Sanal POS MCC 5812 (Yeme-İçme Yerleri ve Restoranlar).
56.11 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 56.11, eski NACE Rev. 2 sürümünde 56.10 (Lokantalar ve seyyar yemek hizmeti faaliyetleri) koduna karşılık gelir.