38.21.02 — Gemi ve yüzer yapıların hurdalarının materyallerinin geri kazanımı amacıyla parçalara ayrılması (sökülmesi)
38.21.02 (Gemi ve yüzer yapıların hurdalarının materyallerinin geri kazanımı amacıyla parçalara ayrılması (sökülmesi)) faaliyet kodu; 6331 s.K. kapsamında "Çok Tehlikeli" İSG sınıfına, 2872 sayılı Çevre Kanunu & Atık Yönetimi Yönetmeliği çerçevesine ve "Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart" işyeri statüsüne tabidir.
2 Yıl Risk Değ. • 6331 s.K.
Geleneksel Girişimci Destek Programı
2005/9207 BKK İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları Yönetmeliği & 213 s. VUK m. 127
MCC 4900
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Belediye evsel atık, kağıt, plastik, cam ve metal hurda toplama işletmeleri
- Lisanslı tehlikeli/tehlikesiz atık geri kazanım, AEEE (e-atık) ve ömrünü tamamlamış araç (ÖTA) söküm tesisleri
- Düzenli katı atık depolama, yakma ve atıktan enerji/kompost üreticileri
Bu Sınıf Şunları Kapsar
21- Gemi ve yüzer yapıların hurdalarının materyallerinin geri kazanımı amacıyla parçalara ayrılması (sökülmesi)
- Bu sınıf, hurda ve diğer eşyalar da dahil olmak üzere metal ve metal olmayan atıkların ikincil ham maddelere dönüştürülmesini kapsamaktadır.
- Aynı zamanda, (1) geri kazanılabilir malzemelerin tehlikesiz atık akışlarından ayrılması ve sınıflandırılması veya (2) kağıt, plastik, kullanılmış içecek kutuları ve metaller gibi karışık geri kazanılabilir malzemelerin farklı kategorilere ayrılması ve sınıflandırılması şeklinde atık akışlarından malzemelerin geri kazanılması da dahildir.
- Gerçekleştirilen mekanik veya kimyasal dönüşüm işlemlerinin örnekleri şunlardır
- metal atıkların mekanik olarak ezilmesi ve parçalanması (örneğin; kullanılmış arabalar, çamaşır makineleri veya motosikletler)
- büyük demir parçalarının mekanik olarak azaltılması(redüksiyonu),(örneğin; demir yolu vagonları)
- klinkerden demirin geri kazanılması
- fotoğraf atıklarından (örneğin; sabitleştirme solüsyonu ya da fotoğrafik filmler ve kağıtlar) metallerin geri kazanılması
- malzemelerin kurtarılması amacıyla her türden enkazın (otomobiller, gemiler, bilgisayarlar, televizyonlar ve diğer ekipmanlar) sökülmesi
- dekontaminasyon, fraksiyonların bölünmesi (ortadan kaldırılması) ve devulkanizasyon dahil olmak üzere, kauçuk atık ve hurdalarından kauçuk tozu üretimi
- ikincil ham madde üretmek için plastiklerin sınıflandırılması ve mekanik olarak işlenmesi (örneğin; temizleme, öğütme)
- yakma taban külünün (IBA) ikincil ham maddelere (metaller, agregalar) dönüştürülmesi (bekletilmesi, dinlendirilmesi, temizlenmesi, sınıflandırılması)
- camın kırılması, temizlenmesi ve sınıflandırılması
- diğer atıkların (örneğin; ikincil ham madde elde etmek için yıkım atığı) ezilmesi, temizlenmesi ve sınıflandırılması
- yiyecek, içecek ve tütün atıklarının ve artık maddelerin ikincil ham maddelere dönüştürülmesi
- atık yağın geri kazanılması, kullanılmış yemeklik sıvı ve katı yağların ikincil ham maddelere dönüştürülmesi
- elektrolitik rafinasyon dışında, atık kimyasallardan gümüşün çıkarılması
- kanalizasyon çamurunun yakılmasından fosforun geri kazanılması
- tekstil ve giyim ürünlerinin mekanik, termal veya kimyasal işlemlerle geri kazanılması
- atık kompost (organik gübre) üretimi
- gaz veya enerji temini amacıyla kullanılmayan atıklardan biyogaz üretimi.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
8- ikincil ham maddelerden yeni nihai ürünlerin imalatı (kendi imalatı olsun veya olmasın), örneğin; granatlı stoktan iplik eğirme, kağıt atıklarından kağıt hamuru yapma, lastiklerin yeniden kaplanması veya metal hurdalardan metal üretimi, kısım C'deki ilgili sınıflara bakınız.
- nükleer yakıtların yeniden işlenmesi, bkz. 20.13
- granülatlar veya bileşikler üretmek için plastiklerin yeniden eritilmesi, bkz. 20.16
- demir atık ve hurdalarının yeniden eritilmesi, bkz. 24.10
- gaz temini için atıklardan biyogaz üretimi, bkz. 35.21
- atık ısıl işlemi sırasında enerji geri kazanımı, bkz. 38.22
- atıkların geri kazanılmadan bertaraf edilmesi ve bertaraf öncesinde arıtılması, bkz. 38.3
- geri kazanılabilir malzemelerin toptan ticareti, bkz. 46.87.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Geçici Faaliyet Belgesi (GFB) + Çevre İzin ve Lisans Belgesi (Toplama-Ayırma / Geri Kazanım / Bertaraf)
- MoTAT (Mobil Atık Takip Sistemi) & TABS (Atık Beyan Sistemi) UATF elektronik taşıma kaydı ve lisanslı araçlar
- E-atık/AEEE ve pil/akü tesislerinde özel tehlikeli madde depolama ve 1. Sınıf GSM Ruhsatı
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası / Sanayi Odası + İhracatçı/Geri Dönüşüm Birlikleri
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Hurdacılar ve Geri Dönüşümcüler Esnaf veya Ticaret Odası
Saf toplama/ayırma Çevre Lisansına tabidir; geri dönüştürülmüş malzemeden yeni mamul imalatı ilgili Kısım C bölümüne geçer.
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart- KDVK m. 17/4-g uyarınca metal, plastik, lastik, kauçuk, kağıt ve cam hurda ile atıklarının teslimleri KDV’den istisnadır (istisnadan vazgeçilen hallerde 9/10 veya 7/10 KDV tevkifatı uygulanır).
- Gider Pusulası ile sokak/vatandaş kaynaklı hurda alımlarında GVK m. 94/13-b uyarınca %2 gelir vergisi stopajı kesilir (hurda kağıt/plastik/metal alım belgesi kuralları).
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
AB Atık Çerçeve Direktifi (2008/98/EC), yeni Atık Sevkiyat Tüzüğü (EU) 2024/1157 (AB dışı plastik/atık ihracat yasağı ve denetimi), WEEE, ELV ve E-Atık Basel Sözleşmesi yükümlülüklerine tabidir.
ABD NAICS 5621/5622/5629 kapsamında yer alır (ayrıca toptan hurdacılar ABD’de NAICS 423930 altındadır!). Tehlikeli atıklarda EPA RCRA Subtitle C (EPA Generator/Transporter ID & e-Manifest) şarttır.
Environment Agency Upper Tier Waste Carrier/Broker Registration, Environmental Permits ve Hazardous Waste Consignment Notes uygulanır (UK SIC 38xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Çevre İzin/Lisansı olmadan toplama-ayırma veya hurda kırma/eritme tesisi işletmek 2872 s.K. kapsamında tesis mühürlenmesi ve milyon TL bandında idari para cezası doğurur.
- İkinci el çalışan kullanılabilir yedek parça ticareti hurda/atık (Bölüm 38) değil ticaret (Bölüm 46/47) kapsamındadır.
6331 Sayılı İSG Matrisi, KOSGEB & İşyeri Uygunluğu
6331 Sayılı İSG Yükümlülükleri
En sıkı İSG rejimi uygulanır: 1. çalışandan itibaren A sınıfı uzman, işyeri hekimi, 10+ çalışanda diğer sağlık personeli ve 6331 m. 17 Mesleki Yeterlilik/Eğitim Belgesi zorunludur.
KOSGEB Destek ve Hibe Durumu
Bu NACE kodu KOSGEB Desteklenen Sektörler listesinde yer almakta olup şirket kuruluşu öncesinde KOSGEB Geleneksel Girişimcilik Eğitimi tamamlanmak şartıyla geri ödemesiz İş Kurma Desteğine (şahıs vs sermaye şirketi tavanları ve ilk 3 yıl SGK prim günlü istihdam desteği) başvurabilir.
KOSGEB Girişimci Destek Programı (Genel Sektör Kapsamı)
Sanal Ofis & Vergi Yoklaması
Sanal ofis veya salt ev adresiyle vergi dairesi yoklamasından ve belediye ruhsat denetiminden geçilemez. Faaliyet niteliğine göre Sıhhi Müessese veya 1./2./3. Sınıf Gayrisıhhi Müessese (GSM) Ruhsatı, tapu/yapı kullanma (iskân) uyumu, itfaiye uygunluk raporu ve işyeri fiili donanımı ibraz edilmelidir.
Şahıs mülkünden kiralanan fiziki işyeri için GVK m. 94/5 uyarınca aylık net kiranın brütleştirilmiş tutarı üzerinden %20 kira stopajı beyan edilir (kurumsal/şirket mülklerinden kiralamada stopaj yerine +%20 KDV’li kira faturası düzenlenir).
6331 Sayılı İSG Kanunu Yükümlülük Tablosu
Çok Tehlikeli (6331 s.K.)| Yasal Yükümlülük | Periyot / Yasal Kural | Mevzuat Dayanağı |
|---|---|---|
| Risk Değerlendirmesi Yenileme | En geç 2 yılda bir (kaza/revizyonda derhal) | Risk Değ. Yön. m. 12 |
| Acil Durum Planı & Tatbikat | 2 yılda bir plan (her 30 çalışana 1 destek) + yılda 1 tatbikat | Acil Durumlar Yön. m. 11, 14 |
| Çalışan Temel İSG Eğitimi | Yılda en az 1 kez 16 saat | İSG Eğitim Yön. m. 6, 11 |
| Periyodik Sağlık Muayenesi | Yılda bir (hekim 15 dk/çalışan/ay; 10+ çalışanda DSP 10–20 dk) | İşyeri Hekimi Yön. m. 9, 12 |
| İSG Uzmanı & Mesleki Belge | 1+ çalışanda A sınıfı uzman (40 dk/çalışan/ay) + 6331 m. 17 mesleki eğitim belgesi | 6331 s.K. m. 6, 17; İGU Yön. m. 12 |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Kamu/lisanslı altyapı tarifelerine özel düşük komisyonlu fatura ödeme MCC kodu (EPDK/Ofgem lisanslı).
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
38.11.01 — Tehlikesiz atıkların toplanması (çöpler, geri dönüştürülebilir maddeler, tekstil atıkları, vb.) (inşaat ve yıkım atıkları, çalı, çırpı, moloz gibi enkazlar hariç)
Türkiye 6 haneli NACE kodu 38.11.01 (Tehlikesiz atıkların toplanması (çöpler, geri dönüştürülebilir maddeler, tekstil atıkları, vb.) (inşaat ve yıkım atıkları, çalı, çırpı, moloz gibi enkazlar hariç)). İSG Tehlike Sınıfı: Tehlikeli. Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart.
38.11.02 — İnşaat ve yıkım atıklarının, çalı, çırpı, moloz gibi enkazların toplanması ve kaldırılması
Türkiye 6 haneli NACE kodu 38.11.02 (İnşaat ve yıkım atıklarının, çalı, çırpı, moloz gibi enkazların toplanması ve kaldırılması). İSG Tehlike Sınıfı: Tehlikeli. Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart.
38.11.03 — Tehlikesiz atık transfer istasyonlarının işletilmesi
Türkiye 6 haneli NACE kodu 38.11.03 (Tehlikesiz atık transfer istasyonlarının işletilmesi). İSG Tehlike Sınıfı: Tehlikeli. Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- 38.21.02 Gemi ve yüzer yapıların hurdalarının materyallerinin geri kazanımı amacıyla parçalara ayrılması (sökülmesi)
Sıkça Sorulan Sorular
TR NACE 6-Digit 38.21.02 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
38.21.02 (Gemi ve yüzer yapıların hurdalarının materyallerinin geri kazanımı amacıyla parçalara ayrılması (sökülmesi)) şu faaliyetleri kapsar: Gemi ve yüzer yapıların hurdalarının materyallerinin geri kazanımı amacıyla parçalara ayrılması (sökülmesi); Bu sınıf, hurda ve diğer eşyalar da dahil olmak üzere metal ve metal olmayan atıkların ikincil ham maddelere dönüştürülmesini kapsamaktadır.; Aynı zamanda, (1) geri kazanılabilir malzemelerin tehlikesiz atık akışlarından ayrılması ve sınıflandırılması veya (2) kağıt, plastik, kullanılmış içecek kutuları ve metaller gibi karışık geri kazanılabilir malzemelerin farklı kategorilere ayrılması ve sınıflandırılması şeklinde atık akışlarından malzemelerin geri kazanılması da dahildir.. Başlıca uygulayıcılar: Belediye evsel atık, kağıt, plastik, cam ve metal hurda toplama işletmeleri; Lisanslı tehlikeli/tehlikesiz atık geri kazanım, AEEE (e-atık) ve ömrünü tamamlamış araç (ÖTA) söküm tesisleri.
38.21.02 kodunun 6331 Sayılı İSG yükümlülükleri, Sanal Ofis ve KOSGEB durumu nedir?
38.21.02 kodu 6331 Sayılı Kanun uyarınca "Çok Tehlikeli (6331 s.K.)" grubundadır (En geç 2 yılda bir (kaza/revizyonda derhal) risk değerlendirmesi; Çok tehlikeli işlerde 6331 m. 17 ve MYK Tebliği uyarınca mesleki eğitim / MYK belgesi olmayan çalışan işbaşı yaptırılamaz; aksi halde işin durdurulması ve çalışan başına idari para cezası uygulanır.). İşyeri statüsü: Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart. KOSGEB durumu: Geleneksel Girişimci Destek Programı.
38.21.02 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası / Sanayi Odası + İhracatçı/Geri Dönüşüm Birlikleri / Hurdacılar ve Geri Dönüşümcüler Esnaf veya Ticaret Odası. İzin/Ruhsat: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Geçici Faaliyet Belgesi (GFB) + Çevre İzin ve Lisans Belgesi (Toplama-Ayırma / Geri Kazanım / Bertaraf) Vergi/Teşvik: KDVK m. 17/4-g uyarınca metal, plastik, lastik, kauçuk, kağıt ve cam hurda ile atıklarının teslimleri KDV’den istisnadır (istisnadan vazgeçilen hallerde 9/10 veya 7/10 KDV tevkifatı uygulanır).
38.21.02 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
38.21.02 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: Sanal POS MCC 4900 (Elektrik, Gaz, Su ve Altyapı Dağıtımı).
38.21.02 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: ikincil ham maddelerden yeni nihai ürünlerin imalatı (kendi imalatı olsun veya olmasın), örneğin; granatlı stoktan iplik eğirme, kağıt atıklarından kağıt hamuru yapma, lastiklerin yeniden kaplanması veya metal hurdalardan metal üretimi, kısım C'deki ilgili sınıflara bakınız.; nükleer yakıtların yeniden işlenmesi, bkz. 20.13; granülatlar veya bileşikler üretmek için plastiklerin yeniden eritilmesi, bkz. 20.16.