38.21 — Materyallerin geri kazanımı
NACE Rev. 2.1 38.21 (Materyallerin geri kazanımı); Bölüm 38 çerçevesinde 2872 sayılı Çevre Kanunu & Atık Yönetimi Yönetmeliği hükümlerine göre sınıflandırılır. Türkiye sicilinde 4 adet 6 haneli alt koda ayrılır.
Eurostat • v2.1
Atık geri kazanımı
NAICS 488390 • SIC 38210 • ISIC 3821
MCC 4900
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Belediye evsel atık, kağıt, plastik, cam ve metal hurda toplama işletmeleri
- Lisanslı tehlikeli/tehlikesiz atık geri kazanım, AEEE (e-atık) ve ömrünü tamamlamış araç (ÖTA) söküm tesisleri
- Düzenli katı atık depolama, yakma ve atıktan enerji/kompost üreticileri
Bu Sınıf Şunları Kapsar
20- Bu sınıf, hurda ve diğer eşyalar da dahil olmak üzere metal ve metal olmayan atıkların ikincil ham maddelere dönüştürülmesini kapsamaktadır.
- Aynı zamanda, (1) geri kazanılabilir malzemelerin tehlikesiz atık akışlarından ayrılması ve sınıflandırılması veya (2) kağıt, plastik, kullanılmış içecek kutuları ve metaller gibi karışık geri kazanılabilir malzemelerin farklı kategorilere ayrılması ve sınıflandırılması şeklinde atık akışlarından malzemelerin geri kazanılması da dahildir.
- Gerçekleştirilen mekanik veya kimyasal dönüşüm işlemlerinin örnekleri şunlardır
- metal atıkların mekanik olarak ezilmesi ve parçalanması (örneğin; kullanılmış arabalar, çamaşır makineleri veya motosikletler)
- büyük demir parçalarının mekanik olarak azaltılması(redüksiyonu),(örneğin; demir yolu vagonları)
- klinkerden demirin geri kazanılması
- fotoğraf atıklarından (örneğin; sabitleştirme solüsyonu ya da fotoğrafik filmler ve kağıtlar) metallerin geri kazanılması
- malzemelerin kurtarılması amacıyla her türden enkazın (otomobiller, gemiler, bilgisayarlar, televizyonlar ve diğer ekipmanlar) sökülmesi
- dekontaminasyon, fraksiyonların bölünmesi (ortadan kaldırılması) ve devulkanizasyon dahil olmak üzere, kauçuk atık ve hurdalarından kauçuk tozu üretimi
- ikincil ham madde üretmek için plastiklerin sınıflandırılması ve mekanik olarak işlenmesi (örneğin; temizleme, öğütme)
- yakma taban külünün (IBA) ikincil ham maddelere (metaller, agregalar) dönüştürülmesi (bekletilmesi, dinlendirilmesi, temizlenmesi, sınıflandırılması)
- camın kırılması, temizlenmesi ve sınıflandırılması
- diğer atıkların (örneğin; ikincil ham madde elde etmek için yıkım atığı) ezilmesi, temizlenmesi ve sınıflandırılması
- yiyecek, içecek ve tütün atıklarının ve artık maddelerin ikincil ham maddelere dönüştürülmesi
- atık yağın geri kazanılması, kullanılmış yemeklik sıvı ve katı yağların ikincil ham maddelere dönüştürülmesi
- elektrolitik rafinasyon dışında, atık kimyasallardan gümüşün çıkarılması
- kanalizasyon çamurunun yakılmasından fosforun geri kazanılması
- tekstil ve giyim ürünlerinin mekanik, termal veya kimyasal işlemlerle geri kazanılması
- atık kompost (organik gübre) üretimi
- gaz veya enerji temini amacıyla kullanılmayan atıklardan biyogaz üretimi.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
8- ikincil ham maddelerden yeni nihai ürünlerin imalatı (kendi imalatı olsun veya olmasın), örneğin; granatlı stoktan iplik eğirme, kağıt atıklarından kağıt hamuru yapma, lastiklerin yeniden kaplanması veya metal hurdalardan metal üretimi, kısım C'deki ilgili sınıflara bakınız.
- nükleer yakıtların yeniden işlenmesi, bkz. 20.13
- granülatlar veya bileşikler üretmek için plastiklerin yeniden eritilmesi, bkz. 20.16
- demir atık ve hurdalarının yeniden eritilmesi, bkz. 24.10
- gaz temini için atıklardan biyogaz üretimi, bkz. 35.21
- atık ısıl işlemi sırasında enerji geri kazanımı, bkz. 38.22
- atıkların geri kazanılmadan bertaraf edilmesi ve bertaraf öncesinde arıtılması, bkz. 38.3
- geri kazanılabilir malzemelerin toptan ticareti, bkz. 46.87.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Geçici Faaliyet Belgesi (GFB) + Çevre İzin ve Lisans Belgesi (Toplama-Ayırma / Geri Kazanım / Bertaraf)
- MoTAT (Mobil Atık Takip Sistemi) & TABS (Atık Beyan Sistemi) UATF elektronik taşıma kaydı ve lisanslı araçlar
- E-atık/AEEE ve pil/akü tesislerinde özel tehlikeli madde depolama ve 1. Sınıf GSM Ruhsatı
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası / Sanayi Odası + İhracatçı/Geri Dönüşüm Birlikleri
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Hurdacılar ve Geri Dönüşümcüler Esnaf veya Ticaret Odası
Saf toplama/ayırma Çevre Lisansına tabidir; geri dönüştürülmüş malzemeden yeni mamul imalatı ilgili Kısım C bölümüne geçer.
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- KDVK m. 17/4-g uyarınca metal, plastik, lastik, kauçuk, kağıt ve cam hurda ile atıklarının teslimleri KDV’den istisnadır (istisnadan vazgeçilen hallerde 9/10 veya 7/10 KDV tevkifatı uygulanır).
- Gider Pusulası ile sokak/vatandaş kaynaklı hurda alımlarında GVK m. 94/13-b uyarınca %2 gelir vergisi stopajı kesilir (hurda kağıt/plastik/metal alım belgesi kuralları).
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
AB Atık Çerçeve Direktifi (2008/98/EC), yeni Atık Sevkiyat Tüzüğü (EU) 2024/1157 (AB dışı plastik/atık ihracat yasağı ve denetimi), WEEE, ELV ve E-Atık Basel Sözleşmesi yükümlülüklerine tabidir.
ABD NAICS 5621/5622/5629 kapsamında yer alır (ayrıca toptan hurdacılar ABD’de NAICS 423930 altındadır!). Tehlikeli atıklarda EPA RCRA Subtitle C (EPA Generator/Transporter ID & e-Manifest) şarttır.
Environment Agency Upper Tier Waste Carrier/Broker Registration, Environmental Permits ve Hazardous Waste Consignment Notes uygulanır (UK SIC 38xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Çevre İzin/Lisansı olmadan toplama-ayırma veya hurda kırma/eritme tesisi işletmek 2872 s.K. kapsamında tesis mühürlenmesi ve milyon TL bandında idari para cezası doğurur.
- İkinci el çalışan kullanılabilir yedek parça ticareti hurda/atık (Bölüm 38) değil ticaret (Bölüm 46/47) kapsamındadır.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
| 6 Haneli Kod | Resmi Faaliyet Tanımı | İSG Sınıfı | İşyeri / Ofis | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Gemi ve yüzer yapıların hurdalarının materyallerinin geri kazanımı amacıyla parçalara ayrılması (sökülmesi) | Çok Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| Hurdaların geri kazanım amacıyla parçalara ayrılması (otomobil, bilgisayar, televizyon vb. donanımlar) (gemiler ve yüzer yapılar ile satmak için kullanılabilir parçalar oluşturmak amacıyla sökme hariç) | Çok Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| Tasnif edilmiş metal atıklar, hurdalar ve diğer parçaların genellikle mekanik veya kimyasal değişim işlemleri ile geri kazanılması | Çok Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| Tasnif edilmiş metal dışı atıklar, hurdalar ve diğer parçaların genellikle mekanik veya kimyasal değişim işlemleri ile geri kazanılması (plastik atıkların kimyasal işlemlerle geri kazanılması hariç) | Çok Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Hurdaların geri kazanım amacıyla parçalara ayrılması (otomobil, bilgisayar, televizyon vb. donanımlar) (gemiler ve yüzer yapılar ile satmak için kullanılabilir parçalar oluşturmak amacıyla sökme hariç)
Tasnif edilmiş metal atıklar, hurdalar ve diğer parçaların genellikle mekanik veya kimyasal değişim işlemleri ile geri kazanılması
Tasnif edilmiş metal dışı atıklar, hurdalar ve diğer parçaların genellikle mekanik veya kimyasal değişim işlemleri ile geri kazanılması (plastik atıkların kimyasal işlemlerle geri kazanılması hariç)
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Kamu/lisanslı altyapı tarifelerine özel düşük komisyonlu fatura ödeme MCC kodu (EPDK/Ofgem lisanslı).
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
38.22 — Enerji geri kazanımı
NACE Rev. 2.1 38.22 (Enerji geri kazanımı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
38.23 — Diğer atık geri kazanımı
NACE Rev. 2.1 38.23 (Diğer atık geri kazanımı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
38.11 — Tehlikesiz atıkların toplanması
NACE Rev. 2.1 38.11 (Tehlikesiz atıkların toplanması) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 3 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 38.21 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
38.21 (Materyallerin geri kazanımı) şu faaliyetleri kapsar: Bu sınıf, hurda ve diğer eşyalar da dahil olmak üzere metal ve metal olmayan atıkların ikincil ham maddelere dönüştürülmesini kapsamaktadır.; Aynı zamanda, (1) geri kazanılabilir malzemelerin tehlikesiz atık akışlarından ayrılması ve sınıflandırılması veya (2) kağıt, plastik, kullanılmış içecek kutuları ve metaller gibi karışık geri kazanılabilir malzemelerin farklı kategorilere ayrılması ve sınıflandırılması şeklinde atık akışlarından malzemelerin geri kazanılması da dahildir.; Gerçekleştirilen mekanik veya kimyasal dönüşüm işlemlerinin örnekleri şunlardır. Başlıca uygulayıcılar: Belediye evsel atık, kağıt, plastik, cam ve metal hurda toplama işletmeleri; Lisanslı tehlikeli/tehlikesiz atık geri kazanım, AEEE (e-atık) ve ömrünü tamamlamış araç (ÖTA) söküm tesisleri.
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 38.21 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
38.21 sınıfı altında Türkiye sicilinde 4 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 38.21.02 [Çok Tehlikeli], 38.21.03 [Çok Tehlikeli], 38.21.04 [Çok Tehlikeli]).
38.21 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası / Sanayi Odası + İhracatçı/Geri Dönüşüm Birlikleri / Hurdacılar ve Geri Dönüşümcüler Esnaf veya Ticaret Odası. İzin/Ruhsat: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Geçici Faaliyet Belgesi (GFB) + Çevre İzin ve Lisans Belgesi (Toplama-Ayırma / Geri Kazanım / Bertaraf) Vergi/Teşvik: KDVK m. 17/4-g uyarınca metal, plastik, lastik, kauçuk, kağıt ve cam hurda ile atıklarının teslimleri KDV’den istisnadır (istisnadan vazgeçilen hallerde 9/10 veya 7/10 KDV tevkifatı uygulanır).
38.21 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
38.21 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 488390 (Other Support Activities for Water Transportation), 562212 (Solid Waste Landfill), 562213 (Solid Waste Combustors and Incinerators) • İngiltere UK SIC 2007: 38210 (Treatment and disposal of non-hazardous waste), 38310 (Dismantling of wrecks), 38320 (Recovery of sorted materials) • BM ISIC Rev. 5: 3821 • Sanal POS MCC 4900 (Elektrik, Gaz, Su ve Altyapı Dağıtımı).
38.21 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 38.21, eski NACE Rev. 2 sürümünde 38.21 (Tehlikesiz atıkların ıslahı ve bertaraf edilmesi), 38.31 (Hurdaların parçalara ayrılması) koduna karşılık gelir.
38.21 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: ikincil ham maddelerden yeni nihai ürünlerin imalatı (kendi imalatı olsun veya olmasın), örneğin; granatlı stoktan iplik eğirme, kağıt atıklarından kağıt hamuru yapma, lastiklerin yeniden kaplanması veya metal hurdalardan metal üretimi, kısım C'deki ilgili sınıflara bakınız.; nükleer yakıtların yeniden işlenmesi, bkz. 20.13; granülatlar veya bileşikler üretmek için plastiklerin yeniden eritilmesi, bkz. 20.16.