56.30 — İçecek sunum hizmetleri
56.30, kahve dükkânları (üçüncü nesil coffee shop), kıraathane/çay ocağı, bar, pub ve kokteyl salonlarını kapsar; alkollü içki sunumunda Belediye İçkili Yer Bölgesi tespiti + TADB Açık Alkol Satış Belgesi zorunlu olup içkide KDV %20’dir.
Eurostat • v2.1
İçecek sunum hizmetleri
NAICS 722330 • SIC 56301 • ISIC 5630
MCC 5812
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Lokanta, restoran, kebapçı, pastane-kafe, fast-food ve bulut mutfak (dark/ghost kitchen) işletmeleri
- Toplu yemek üretim (catering), okul/fabrika yemekhanesi ve etkinlik ikram şirketleri (56.2)
- Kahvehane, çay bahçesi, kahve dükkânı, pub, bar ve gece kulüpleri (56.30)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
8- Bu sınıf ağırlıklı olarak tesislerde hemen tüketime yönelik içeceklerin servis edilmesini kapsamaktadır. Faaliyetler canlı müzik ve dans aktivitelerinin sağlanmasını içerebilir.
- barlar
- kokteyl salonları
- birahaneler
- kahve salonları
- çay salonları
- meyve suyu barları
- seyyar içecek hizmeti.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- ayrı birimler tarafından yürütüldüğünde, tren veya gemi gibi ulaşım araçlarındaki bar faaliyetleri.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
5- paketlenmiş/hazır içeceklerin yeniden satılması, bkz. 47
- otomatik satış makineleri (otomatlar) yoluyla içeceklerin perakende satışı, bkz. 47.2
- belirli bir süre için müşteriyle yapılan sözleşmeye dayalı düzenlemelere bağlı olarak içecek hazırlama ve tedarikinin sağlanması, bkz. 56.22
- konser salonları ve müzik mekanlarının işletilmesi, bkz. 90.31
- içecek servisinin ana faaliyet olmadığı dans pistlerinin işletilmesi, bkz. 93.29.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Belediye İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı + İtfaiye Raporu + apartman altı pişirme varsa kat malikleri muvafakati ve çatı üstü baca sistemi
- Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda İşletme Kayıt Belgesi (5996 s.K.) — bulut mutfak (dark kitchen) dahi olsa fiziki mutfakta zorunlu!
- Alkollü restoran/barda İçkili Yerler Bölgesi tespiti + TADB Açık Alkollü İçki Satış Belgesi; canlı müzik varsa Belediye Canlı Müzik İzni; Catering (56.21) üretim kapasitesine göre Gıda Mühendisi istihdamı
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası veya TSO (5174 s.K.)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Lokantacılar / Kahveciler / Pastacılar Esnaf Odası (5362 s.K.) — şahıs işletmeleri yaygındır
Doğrudan tüketiciye veya yemekhaneye sunum sanayi sayılmaz; ambalajlı/toptan donuk gıda üretimi Bölüm 10 kapsamındadır.
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- KDV AYRIMI KRİTİKTİR (Mayıs 2024 KDVK Genel Tebliği Değişikliği): Kafeterya, lokanta ve pastanelerde sunulan yeme-içme hizmetlerinde genel KDV %10, ancak alkollü içeceklerde %20 uygulanır; ayrıca lokanta/kafe kendi ürettiği veya dışarıdan aldığı %1 KDV’li gıdayı masaya/pakete satsa dahi yeme-içme hizmeti statüsünde %10 KDV uygular!
- 200 Milyon TL / yıllık hasılat eşiği ve işletme niteliğine göre masada servis yapan restoranlar e-Adisyon ve Yeni Nesil ÖKC kullanmak zorundadır.
- Yemek kartları (Multinet, Sodexo/Pluxee, Ticket, Setcard) ve online yemek platformları (Yemeksepeti/GetirYemek/Trendyol Yemek) komisyon faturalarındaki KDV + %1 e-ticaret stopajı (platform üzerinden satışlar için) mutabakatı önem taşır.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
AB Gıda Hijyeni Tüzüğü (EC 852/2004 — HACCP), Alerjen Etiketleme (14 alerjenin menüde/personelde bildirilmesi zorunluluğu, EU 1169/2011) ve AB Tek Kullanımlık Plastik Yasağı (plastik pipet/çatal-bıçak, (EU) 2019/904) uygulanır.
ABD NAICS 722 kapsamındadır. Yerel County Health Department Food Service Permit + ServSafe Food Handler/Manager sertifikaları, eyalet Liquor License (alkol), IRS Form 8027 bahşiş beyanı + FICA Tip Credit ve OSHA mutfak güvenliği geçerlidir (Not: ASLA Delaware C-Corp/VC yapısına zorlanmaz; yerel State LLC yaygındır!).
Local Council Food Business Registration (açılıştan min. 28 gün önce, FHRS hijyen puanı), Natasha’s Law (PPDS paketli sandviç/tatlılarda tam içerik & alerjen etiketi) ve Premises Licence (alkol veya saat 23:00 sonrası sıcak yemek satışı — Licensing Act 2003) şarttır (UK SIC 56xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Sadece paket servisi yapan "bulut mutfak" (ghost kitchen) işletmelerinde müşteri oturma alanı olmasa bile Belediye Ruhsatı (GSM/Sıhhi) ve 5996 Gıda Kayıt Belgesi zorunludur — ev mutfağında ruhsatsız üretim yasaktır.
- NACE Rev. 2.1’de restoran/kafe/seyyar yemek hizmeti (56.11) ile yemek dağıtım/restoran aracılık platformları (56.40) birbirinden ayrılmıştır!
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
| 6 Haneli Kod | Resmi Faaliyet Tanımı | İSG Sınıfı | İşyeri / Ofis | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Çay ocakları, kıraathaneler, kahvehaneler, kafeler (içecek ağırlıklı) ve çay bahçeleri | Az Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Sıhhi Ruhsatı %100 Zorunludur | İncele → | |
| Lokallerde içecek sunum faaliyeti (alkollü-alkolsüz) | Az Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| Bar, meyhane ve birahanelerde içecek sunum faaliyetleri (alkollü-alkolsüz) | Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| Gazino, gece kulübü, taverna, diskotek, kokteyl salonları, vb. yerlerde içecek sunum faaliyetleri (alkollü-alkolsüz) | Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| Boza, şalgam ve sahlep sunum faaliyeti | Az Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| Seyyar içecek satanlar ile diğer içecek sunum faaliyetleri (Trenlerde ve gemilerde işletilen barların faaliyetleri (alkollü-alkolsüz) dahil) | Az Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Bar, meyhane ve birahanelerde içecek sunum faaliyetleri (alkollü-alkolsüz)
Gazino, gece kulübü, taverna, diskotek, kokteyl salonları, vb. yerlerde içecek sunum faaliyetleri (alkollü-alkolsüz)
Seyyar içecek satanlar ile diğer içecek sunum faaliyetleri (Trenlerde ve gemilerde işletilen barların faaliyetleri (alkollü-alkolsüz) dahil)
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Yüz yüze POS ve yemek kartı (Sodexo/Pluxee, Multinet, Ticket) entegrasyonlarında düşük riskli temel restoran kodu.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 56.11 — Lokanta ve Yemek Ağırlıklı Kafe → | Ana cirosu yiyecek/yemek olan bistrolar 56.11; ana faaliyeti kahve/meşrubat/alkollü içecek hazırlayıp sunmak olan işletmeler 56.30’dur. | Kahve/meşrubat %10 KDV taşırken alkollü içecek satışları %20 KDV oranına ve TADB denetimine tabidir. |
56.11 — Lokantaların faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 56.11 (Lokantaların faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 14 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
56.12 — Seyyar yemek hizmeti faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 56.12 (Seyyar yemek hizmeti faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
56.21 — Özel günlerde dışarıya yemek hizmeti sunan işletmelerin faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 56.21 (Özel günlerde dışarıya yemek hizmeti sunan işletmelerin faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 56.30 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
56.30 (İçecek sunum hizmetleri) şu faaliyetleri kapsar: Bu sınıf ağırlıklı olarak tesislerde hemen tüketime yönelik içeceklerin servis edilmesini kapsamaktadır. Faaliyetler canlı müzik ve dans aktivitelerinin sağlanmasını içerebilir.; barlar; kokteyl salonları. Başlıca uygulayıcılar: Lokanta, restoran, kebapçı, pastane-kafe, fast-food ve bulut mutfak (dark/ghost kitchen) işletmeleri; Toplu yemek üretim (catering), okul/fabrika yemekhanesi ve etkinlik ikram şirketleri (56.2).
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 56.30 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
56.30 sınıfı altında Türkiye sicilinde 6 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 56.30.02 [Az Tehlikeli], 56.30.03 [Az Tehlikeli], 56.30.04 [Tehlikeli]).
56.30 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası veya TSO (5174 s.K.) / Lokantacılar / Kahveciler / Pastacılar Esnaf Odası (5362 s.K.) — şahıs işletmeleri yaygındır. İzin/Ruhsat: Belediye İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı + İtfaiye Raporu + apartman altı pişirme varsa kat malikleri muvafakati ve çatı üstü baca sistemi Vergi/Teşvik: KDV AYRIMI KRİTİKTİR (Mayıs 2024 KDVK Genel Tebliği Değişikliği): Kafeterya, lokanta ve pastanelerde sunulan yeme-içme hizmetlerinde genel KDV %10, ancak alkollü içeceklerde %20 uygulanır; ayrıca lokanta/kafe kendi ürettiği veya dışarıdan aldığı %1 KDV’li gıdayı masaya/pakete satsa dahi yeme-içme hizmeti statüsünde %10 KDV uygular!
56.30 ile en sık karıştırılan 56.11 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
56.11 — Lokanta ve Yemek Ağırlıklı Kafe: Ana cirosu yiyecek/yemek olan bistrolar 56.11; ana faaliyeti kahve/meşrubat/alkollü içecek hazırlayıp sunmak olan işletmeler 56.30’dur. Vergisel/hukuki etki: Kahve/meşrubat %10 KDV taşırken alkollü içecek satışları %20 KDV oranına ve TADB denetimine tabidir.
56.30 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
56.30 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 722330 (Mobile Food Services), 722410 (Drinking Places (Alcoholic Beverages)), 722515 (Snack and Nonalcoholic Beverage Bars) • İngiltere UK SIC 2007: 56301 (Licenced clubs), 56302 (Public houses and bars) • BM ISIC Rev. 5: 5630 • Sanal POS MCC 5812 (Yeme-İçme Yerleri ve Restoranlar).
56.30 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 56.30, eski NACE Rev. 2 sürümünde 56.30 (İçecek sunum hizmetleri) koduna karşılık gelir.