4100 — İkamet amaçlı olan ve ikamet amaçlı olmayan binaların inşaatı
UN ISIC Rev. 5 4100 (İkamet amaçlı olan ve ikamet amaçlı olmayan binaların inşaatı); Bölüm 41 çerçevesinde 3194 sayılı İmar Kanunu hükümlerine göre sınıflandırılır.
UNSD • v5.0
İkamet amaçlı olan ve ikamet amaçlı olmayan binaların inşaatı
NAICS 236115
MCC 1520
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Konut, apartman, villa, rezidans ve karma proje bina müteahhitleri
- Ofis, AVM, fabrika, hastane, otel ve okul üst yapı inşaat şirketleri
- Kat karşılığı arsa inşaatı veya kentsel dönüşüm (6306 s.K.) taahhüt firmaları
Bu Sınıf Şunları Kapsar
4- Bu sınıf, komple ikamet amaçlı olan ve olmayan binaların inşaatını, ilavelerini ve tadilatlarını kapsamaktadır. Kısımların veya tüm inşaat sürecinin taşerona (yükleniciye) yaptırılması mümkündür. İnşaat sürecinin yalnızca özel bölümleri gerçekleştiriliyorsa, faaliyet bölüm 43'te sınıflandırılır.
- her çeşit binanın inşaatı: ikamet amaçlı binalar; fabrikalar, atölyeler, montaj fabrikaları vb. sanayi üretimini amaçlayan binalar; hastaneler, okullar, iş hanları; oteller, mağazalar, alışveriş merkezleri, lokantalar; havaalanı binaları; yer altı otoparkları da dahil olmak üzere, otoparklar; depolar; dini yapılar.
- kapalı spor tesislerinin inşası
- yerinde kurulum gerektiren prefabrik yapıların kurulumu.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- çeşitli özel inşaat faaliyetlerini içeren mevcut ikamet amaçlı olan veya olmayan binaların tamamen yeniden modellenmesi veya yenilenmesi
- hava destekli binaların inşası, örneğin hava kubbeleri.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
4- binalar hariç olmak üzere, sanayi tesislerinin inşaatı, bkz. 42.99
- yapı/inşaat projelerinin geliştirilmesi, bkz. 68.12
- mimarlık ve mühendislik faaliyetleri, bkz. 71.1
- inşaat için proje yönetimi, bkz. 71.1.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı YAMBİS Müteahhitlik Yetki Belgesi Numarası (A–H grubu mali/teknik sınıflandırma; Geçici Müteahhitlik kendi arsası için sınırlıdır)
- Belediye / İl Özel İdaresi Yapı Ruhsatı, Şantiye Şefi (mimar/inşaat müh.) ataması ve Yapı Kullanma İzin Belgesi (İskân)
- İş bitiminde SGK Asgari İşçilik İlişiksizlik Belgesi
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası veya Ticaret ve Sanayi Odası (5174 s.K.) + İMKON/Müteahhitlik Birliği
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Müteahhitlik Yetki Belgesi kaydıyla şahıs işletmesi olarak kurulabilse de kat karşılığı/yüksek metrekarede Limited/A.Ş. standarttır.
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- ÇŞİDB YAMBİS Sicili
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- Yıllara sâri inşaat ve onarım işlerinde (GVK m. 42) hakediş ödemelerinden %5 Gelir/Kurumlar Vergisi stopajı kesilir ve kazanç işin bittiği yıl beyan edilir.
- Belirlenen alıcılara (KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar) verilen yapım işlerinde 4/10 KDV tevkifatı zorunludur; net alanı 150 m²’ye kadar konutlarda kademeli (%10/%20; 6306 kentsel dönüşümde %1) KDV uygulanır.
- Müteahhitlik faaliyetleri Sanal Ofis ile kurulabilir ancak her şantiye SGK’da ayrı işyeri dosyası (6331 Çok Tehlikeli) olarak açılır.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
AB Yapı Enerji Performansı Direktifi (EPBD Recast 2024/1275), İnşaat Ürünleri Tüzüğü (CPR) ve Şantiye Güvenlik Direktifi 92/57/EEC (Sağlık ve Güvenlik Koordinatörü) kapsamında değerlendirilir.
ABD NAICS 236 kapsamında yer alır. Eyalet General Contractor Lisansı (ör. California CSLB, Florida DBPR), kefalet senedi (Surety Bond), Builders Risk Sigortası ve OSHA 29 CFR 1926 Construction Standards zorunludur.
HMRC Construction Industry Scheme (CIS) (%20/%30/%0 taşeron stopaj rejimi), Building Safety Act 2022 (yüksek katlı yapılarda BSR Gateway onayı) ve HSE CDM 2015 kuralları uygulanır (UK SIC 41201/41202).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- NACE Rev. 2.1’de eski "41.10 İnşaat Projelerinin Geliştirilmesi" ile "41.20 İkamet/İkamet Dışı Bina İnşaatı" tek 41.00 altında; arsa geliştirip bina satmadan sadece arsa/konut alım-satımı yapanlar ise Bölüm 68 (68.12) altında konumlanır — kentsel dönüşümde yanlış kod KDV/stopaj ihtilafı doğurur!
- YAMBİS belge grubunun izin verdiği azami metrekareyi (ör. H grubu sınırı) aşan ruhsat başvuruları belediyece reddedilir.
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
New Single-Family Housing Construction (except For-Sale Builders)
New Multifamily Housing Construction (except For-Sale Builders)
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Uzun teslimat/hakediş süresi ve ön ödeme riski nedeniyle PSP’ler geçici teminat (rolling reserve) veya hakediş sözleşmesi talep edebilir.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 68.12 — Bina İnşaat Projesi Geliştirme (NACE 2.1) → | Fiilen şantiyede taşeron yönetip bina inşa eden müteahhit 41.00; fiili inşaat yapmadan arsa+finansman organize edip projeyi taşerona veren geliştirici NACE Rev. 2.1’de 68.12’dir! | 41.00 şantiyeleri Çok Tehlikeli 6331 İSG sınıfına ve 5510 m. 85 asgari işçilik hesabına tabidir. |
| 42.11 — Kara Yolları ve Otoyol İnşaatı → | Konut, ofis, fabrika gibi binalar 41.00; kara yolu, köprü, tünel ve altyapı inşaatı Bölüm 42’dir. | Her ikisi de yapım işi 4/10 KDV tevkifatı ve GVK m. 42 yıllara sâri kurallarını izler. |
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- F İnşaat
- 41 İkamet amaçlı olan ve ikamet amaçlı olmayan binaların inşaatı
- 410 İkamet amaçlı olan ve ikamet amaçlı olmayan binaların inşaatı
- 4100 İkamet amaçlı olan ve ikamet amaçlı olmayan binaların inşaatı
Sıkça Sorulan Sorular
UN ISIC Rev. 5 4100 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
4100 (İkamet amaçlı olan ve ikamet amaçlı olmayan binaların inşaatı) şu faaliyetleri kapsar: Bu sınıf, komple ikamet amaçlı olan ve olmayan binaların inşaatını, ilavelerini ve tadilatlarını kapsamaktadır. Kısımların veya tüm inşaat sürecinin taşerona (yükleniciye) yaptırılması mümkündür. İnşaat sürecinin yalnızca özel bölümleri gerçekleştiriliyorsa, faaliyet bölüm 43'te sınıflandırılır.; her çeşit binanın inşaatı: ikamet amaçlı binalar; fabrikalar, atölyeler, montaj fabrikaları vb. sanayi üretimini amaçlayan binalar; hastaneler, okullar, iş hanları; oteller, mağazalar, alışveriş merkezleri, lokantalar; havaalanı binaları; yer altı otoparkları da dahil olmak üzere, otoparklar; depolar; dini yapılar.; kapalı spor tesislerinin inşası. Başlıca uygulayıcılar: Konut, apartman, villa, rezidans ve karma proje bina müteahhitleri; Ofis, AVM, fabrika, hastane, otel ve okul üst yapı inşaat şirketleri.
4100 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası veya Ticaret ve Sanayi Odası (5174 s.K.) + İMKON/Müteahhitlik Birliği / Müteahhitlik Yetki Belgesi kaydıyla şahıs işletmesi olarak kurulabilse de kat karşılığı/yüksek metrekarede Limited/A.Ş. standarttır.. İzin/Ruhsat: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı YAMBİS Müteahhitlik Yetki Belgesi Numarası (A–H grubu mali/teknik sınıflandırma; Geçici Müteahhitlik kendi arsası için sınırlıdır) Vergi/Teşvik: Yıllara sâri inşaat ve onarım işlerinde (GVK m. 42) hakediş ödemelerinden %5 Gelir/Kurumlar Vergisi stopajı kesilir ve kazanç işin bittiği yıl beyan edilir.
4100 ile en sık karıştırılan 68.12 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
68.12 — Bina İnşaat Projesi Geliştirme (NACE 2.1): Fiilen şantiyede taşeron yönetip bina inşa eden müteahhit 41.00; fiili inşaat yapmadan arsa+finansman organize edip projeyi taşerona veren geliştirici NACE Rev. 2.1’de 68.12’dir! Vergisel/hukuki etki: 41.00 şantiyeleri Çok Tehlikeli 6331 İSG sınıfına ve 5510 m. 85 asgari işçilik hesabına tabidir.
4100 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
4100 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 236115 (New Single-Family Housing Construction (except For-Sale Builders)), 236116 (New Multifamily Housing Construction (except For-Sale Builders)), 236117 (New Housing For-Sale Builders) • Sanal POS MCC 1520 (Genel Müteahhitlik — Konut & Ticari İnşaat).
4100 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: binalar hariç olmak üzere, sanayi tesislerinin inşaatı, bkz. 42.99; yapı/inşaat projelerinin geliştirilmesi, bkz. 68.12; mimarlık ve mühendislik faaliyetleri, bkz. 71.1.