İçeriğe atla
UN ISIC Rev. 5 4100 410 ↗
● Resmi Kayıt Verisi: 2026-11-19

4100 — İkamet amaçlı olan ve ikamet amaçlı olmayan binaların inşaatı

UN ISIC Rev. 5 4100 (İkamet amaçlı olan ve ikamet amaçlı olmayan binaların inşaatı); Bölüm 41 çerçevesinde 3194 sayılı İmar Kanunu hükümlerine göre sınıflandırılır.

01 / Standart & Revizyon
UN ISIC Rev. 5

UNSD • v5.0

02 / Üst Hiyerarşi
410

İkamet amaçlı olan ve ikamet amaçlı olmayan binaların inşaatı

03 / Eşleşen Standartlar
7

NAICS 236115

04 / Alt Kod & Kapsam
4 Madde

MCC 1520

01 / RESMİ KAPSAM VE PROFİL

Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler

Resmi üst sınıf faaliyet notları şuradan devralınmıştır: TÜİK NACE Rev. 2.1 41.00

Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)

  • Konut, apartman, villa, rezidans ve karma proje bina müteahhitleri
  • Ofis, AVM, fabrika, hastane, otel ve okul üst yapı inşaat şirketleri
  • Kat karşılığı arsa inşaatı veya kentsel dönüşüm (6306 s.K.) taahhüt firmaları

Bu Sınıf Şunları Kapsar

4
  • Bu sınıf, komple ikamet amaçlı olan ve olmayan binaların inşaatını, ilavelerini ve tadilatlarını kapsamaktadır. Kısımların veya tüm inşaat sürecinin taşerona (yükleniciye) yaptırılması mümkündür. İnşaat sürecinin yalnızca özel bölümleri gerçekleştiriliyorsa, faaliyet bölüm 43'te sınıflandırılır.
  • her çeşit binanın inşaatı: ikamet amaçlı binalar; fabrikalar, atölyeler, montaj fabrikaları vb. sanayi üretimini amaçlayan binalar; hastaneler, okullar, iş hanları; oteller, mağazalar, alışveriş merkezleri, lokantalar; havaalanı binaları; yer altı otoparkları da dahil olmak üzere, otoparklar; depolar; dini yapılar.
  • kapalı spor tesislerinin inşası
  • yerinde kurulum gerektiren prefabrik yapıların kurulumu.

Ayrıca Şunları da Kapsar

  • çeşitli özel inşaat faaliyetlerini içeren mevcut ikamet amaçlı olan veya olmayan binaların tamamen yeniden modellenmesi veya yenilenmesi
  • hava destekli binaların inşası, örneğin hava kubbeleri.

Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)

4
02 / MEVZUAT, RUHSAT VE VERGİ

Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi

Bölüm 41 • Kısım F

Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler

3194 sayılı İmar Kanunu Yapı Müteahhitlerinin Sınıflandırılması ve Kayıtlarının Tutulması Hakkında Yönetmelik (YAMBİS) 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun & 6306 sayılı Afet Riski Kanunu 5510 s.K. m. 85 (SGK Asgari İşçilik) & 6331 s.K. (Çok Tehlikeli — Şantiye)

Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar

  • Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı YAMBİS Müteahhitlik Yetki Belgesi Numarası (A–H grubu mali/teknik sınıflandırma; Geçici Müteahhitlik kendi arsası için sınırlıdır)
  • Belediye / İl Özel İdaresi Yapı Ruhsatı, Şantiye Şefi (mimar/inşaat müh.) ataması ve Yapı Kullanma İzin Belgesi (İskân)
  • İş bitiminde SGK Asgari İşçilik İlişiksizlik Belgesi

Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı

Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
Ticaret Odası veya Ticaret ve Sanayi Odası (5174 s.K.) + İMKON/Müteahhitlik Birliği
Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
Müteahhitlik Yetki Belgesi kaydıyla şahıs işletmesi olarak kurulabilse de kat karşılığı/yüksek metrekarede Limited/A.Ş. standarttır.
Özel Yetkili Kurum / Sicil
ÇŞİDB YAMBİS Sicili

KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi

  • Yıllara sâri inşaat ve onarım işlerinde (GVK m. 42) hakediş ödemelerinden %5 Gelir/Kurumlar Vergisi stopajı kesilir ve kazanç işin bittiği yıl beyan edilir.
  • Belirlenen alıcılara (KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar) verilen yapım işlerinde 4/10 KDV tevkifatı zorunludur; net alanı 150 m²’ye kadar konutlarda kademeli (%10/%20; 6306 kentsel dönüşümde %1) KDV uygulanır.
  • Müteahhitlik faaliyetleri Sanal Ofis ile kurulabilir ancak her şantiye SGK’da ayrı işyeri dosyası (6331 Çok Tehlikeli) olarak açılır.

Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)

EU • NACE Rev. 2.1

AB Yapı Enerji Performansı Direktifi (EPBD Recast 2024/1275), İnşaat Ürünleri Tüzüğü (CPR) ve Şantiye Güvenlik Direktifi 92/57/EEC (Sağlık ve Güvenlik Koordinatörü) kapsamında değerlendirilir.

US • NAICS / IRS / SBA

ABD NAICS 236 kapsamında yer alır. Eyalet General Contractor Lisansı (ör. California CSLB, Florida DBPR), kefalet senedi (Surety Bond), Builders Risk Sigortası ve OSHA 29 CFR 1926 Construction Standards zorunludur.

UK • Companies House / HMRC

HMRC Construction Industry Scheme (CIS) (%20/%30/%0 taşeron stopaj rejimi), Building Safety Act 2022 (yüksek katlı yapılarda BSR Gateway onayı) ve HSE CDM 2015 kuralları uygulanır (UK SIC 41201/41202).

DENETİM & SINIR UYARISI

Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri

  • NACE Rev. 2.1’de eski "41.10 İnşaat Projelerinin Geliştirilmesi" ile "41.20 İkamet/İkamet Dışı Bina İnşaatı" tek 41.00 altında; arsa geliştirip bina satmadan sadece arsa/konut alım-satımı yapanlar ise Bölüm 68 (68.12) altında konumlanır — kentsel dönüşümde yanlış kod KDV/stopaj ihtilafı doğurur!
  • YAMBİS belge grubunun izin verdiği azami metrekareyi (ör. H grubu sınırı) aşan ruhsat başvuruları belediyece reddedilir.
04 / ULUSLARARASI EŞLEŞTİRME & MCC

Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili

AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.

Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi

Visa / Mastercard ISO 18245
MCC 1520
Yüksek Risk / Rezerv Kontrollü
Genel Müteahhitlik — Konut & Ticari İnşaat

Uzun teslimat/hakediş süresi ve ön ödeme riski nedeniyle PSP’ler geçici teminat (rolling reserve) veya hakediş sözleşmesi talep edebilir.

05 / SINIR ANALİZİ VE KARŞILAŞTIRMA

Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması

Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları

Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
Karşılaştırılan KodKapsam SınırıHukuki & Vergisel Etki
68.12 — Bina İnşaat Projesi Geliştirme (NACE 2.1) → Fiilen şantiyede taşeron yönetip bina inşa eden müteahhit 41.00; fiili inşaat yapmadan arsa+finansman organize edip projeyi taşerona veren geliştirici NACE Rev. 2.1’de 68.12’dir!41.00 şantiyeleri Çok Tehlikeli 6331 İSG sınıfına ve 5510 m. 85 asgari işçilik hesabına tabidir.
42.11 — Kara Yolları ve Otoyol İnşaatı → Konut, ofis, fabrika gibi binalar 41.00; kara yolu, köprü, tünel ve altyapı inşaatı Bölüm 42’dir.Her ikisi de yapım işi 4/10 KDV tevkifatı ve GVK m. 42 yıllara sâri kurallarını izler.
06 / TAKSONOMİ AĞACI

Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme

07 / SSS

Sıkça Sorulan Sorular

UN ISIC Rev. 5 4100 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?

4100 (İkamet amaçlı olan ve ikamet amaçlı olmayan binaların inşaatı) şu faaliyetleri kapsar: Bu sınıf, komple ikamet amaçlı olan ve olmayan binaların inşaatını, ilavelerini ve tadilatlarını kapsamaktadır. Kısımların veya tüm inşaat sürecinin taşerona (yükleniciye) yaptırılması mümkündür. İnşaat sürecinin yalnızca özel bölümleri gerçekleştiriliyorsa, faaliyet bölüm 43'te sınıflandırılır.; her çeşit binanın inşaatı: ikamet amaçlı binalar; fabrikalar, atölyeler, montaj fabrikaları vb. sanayi üretimini amaçlayan binalar; hastaneler, okullar, iş hanları; oteller, mağazalar, alışveriş merkezleri, lokantalar; havaalanı binaları; yer altı otoparkları da dahil olmak üzere, otoparklar; depolar; dini yapılar.; kapalı spor tesislerinin inşası. Başlıca uygulayıcılar: Konut, apartman, villa, rezidans ve karma proje bina müteahhitleri; Ofis, AVM, fabrika, hastane, otel ve okul üst yapı inşaat şirketleri.

4100 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?

Oda kaydı: Ticaret Odası veya Ticaret ve Sanayi Odası (5174 s.K.) + İMKON/Müteahhitlik Birliği / Müteahhitlik Yetki Belgesi kaydıyla şahıs işletmesi olarak kurulabilse de kat karşılığı/yüksek metrekarede Limited/A.Ş. standarttır.. İzin/Ruhsat: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı YAMBİS Müteahhitlik Yetki Belgesi Numarası (A–H grubu mali/teknik sınıflandırma; Geçici Müteahhitlik kendi arsası için sınırlıdır) Vergi/Teşvik: Yıllara sâri inşaat ve onarım işlerinde (GVK m. 42) hakediş ödemelerinden %5 Gelir/Kurumlar Vergisi stopajı kesilir ve kazanç işin bittiği yıl beyan edilir.

4100 ile en sık karıştırılan 68.12 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?

68.12 — Bina İnşaat Projesi Geliştirme (NACE 2.1): Fiilen şantiyede taşeron yönetip bina inşa eden müteahhit 41.00; fiili inşaat yapmadan arsa+finansman organize edip projeyi taşerona veren geliştirici NACE Rev. 2.1’de 68.12’dir! Vergisel/hukuki etki: 41.00 şantiyeleri Çok Tehlikeli 6331 İSG sınıfına ve 5510 m. 85 asgari işçilik hesabına tabidir.

4100 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?

4100 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 236115 (New Single-Family Housing Construction (except For-Sale Builders)), 236116 (New Multifamily Housing Construction (except For-Sale Builders)), 236117 (New Housing For-Sale Builders) • Sanal POS MCC 1520 (Genel Müteahhitlik — Konut & Ticari İnşaat).

4100 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?

Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: binalar hariç olmak üzere, sanayi tesislerinin inşaatı, bkz. 42.99; yapı/inşaat projelerinin geliştirilmesi, bkz. 68.12; mimarlık ve mühendislik faaliyetleri, bkz. 71.1.