64.92.01 — Faktori̇ng ve tedarik zinciri̇ finansmanı faaliyetleri̇
64.92.01 (Faktori̇ng ve tedarik zinciri̇ finansmanı faaliyetleri̇) faaliyet kodu; 6331 s.K. kapsamında "Az Tehlikeli" İSG sınıfına, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu (BDDK) çerçevesine ve "İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir" işyeri statüsüne tabidir.
6 Yıl Risk Değ. • 6331 s.K.
KOSGEB Kapsamı Dışında
213 s. VUK m. 127, 159 (Şube Bildirimi) & 2005/9207 BKK Yönetmeliği
MCC 6012
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Merkez Bankası, mevduat/katılım ve kalkınma bankaları (64.1)
- Yatırım ve saf finansal holding şirketleri (64.21), yatırım fonları/GYO (64.3)
- Finansal kiralama (leasing — 64.91), faktoring/tüketici finansmanı (64.92) ve girişim sermayesi ortaklıkları
Bu Sınıf Şunları Kapsar
2- Faktori̇ng ve tedarik zinciri̇ finansmanı faaliyetleri̇
- kredi vermenin çeşitli şekillerde olabildiği, esas olarak para birimi, mevduat veya mevduatın yakın ikamesi dışındaki şekillerde yükümlülük altına girerek aracılık yapmakla ilgili mali hizmet faaliyetleri, örneğin; aşağıdaki hizmet türlerini sağlayan krediler, ipotekler, kredi kartları: mevduat kabul etmeyen kuruluşlar tarafından tüketici kredisi verilmesi; uluslararası ticari finansman; sanayiye uzun vadeli finansman sağlanması; bankacılık lisansı olmadan, lisanslı bir banka ile işbirliği içinde bankacılık benzeri hizmetlerin sağlanması; bankacılık sistemi dışında ödünç para verme; mevduat kabul etmeyen uzmanlaşmış kuruluşlarca kredi verilmesi, örneğin konut alımları için; kredi̇ menkulleştirmesi (seküri̇tasyonu); faktori̇ng ve tedarik zinciri̇ finansmanı faaliyetleri̇; tefecilerin faaliyetleri̇.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
5- mevduat kabul eden uzmanlaşmış kuruluşlar tarafından kredi verilmesi, bkz. 64.19
- finansal kiralama, bkz. 64.91
- krediler dışındaki varlıkların menkul kıymetleştirilmesi, bkz. 64.99
- operasyonel leasing, kiralanan malların türüne göre, bkz. bölüm 77
- üye organizasyonlarca hibe verme faaliyetleri, bkz. 94.99.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Bankacılık, faktoring, finansal kiralama veya kredi/finansman için BDDK Kuruluş ve Faaliyet İzni (milyonlarca TL/USD tutarında ödenmiş sermaye şartı — izinsiz kredi vermek TCK m. 241 Tefecilik suçudur!)
- Yatırım fonları, portföy yönetimi ve kitle fonlaması için SPK Yetki Belgesi; Kripto varlık hizmetleri için 7518 s.K. SPK KVHS İzni
- Yalnızca kendi grup iştiraklerinin hisselerini elinde bulundurup hiçbir yönetim hizmeti vermeyen saf holdingler (64.21) BDDK lisansı gerektirmez (yönetim hizmeti veriyorsa 70.10!)
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası (Yüksek asgari sermayeli Anonim Şirket — A.Ş. neredeyse tüm alt kollar için kanunen zorunludur!)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- 5411, 6361 ve 6362 s.K. gereği şahıs şirketi ile banka, faktoring, finansal kiralama veya fon kurulamaz.
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- BDDK / SPK / TCMB / MASAK Sicilleri
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir- Banka, sigorta, faktoring ve finansman şirketlerinin işlemleri KDVK m. 17/4-e uyarınca KDV’den istisna olup bunun yerine %5 BSMV (Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi) ödenir (tüketici/ticari kredilerde KKDF ayrıca uygulanır).
- Finans sektörü kurumlar vergisi oranı genel şirketlerden yüksek (%30 KVK oranı!) uygulanmakta olup KOSGEB kapsamı dışındadır.
- Kısa vadeli şirket holding/iştirak temettü ve satış istisnaları (KVK m. 5/1-a ve 5/1-e %50/%75 iştirak hissesi satış istisnası) 64.21 holding yapılarında vergi planlamasını doğrudan belirler.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
NACE Rev. 2.1’de kripto/finansal aracılık ve holding ayrımı yenilendi (`64.21` Holding vs `64.22` Finansman Conduit vs `64.9` Kripto/Diğer kredi)! AB’de CRR/CRD VI, MiCA (Crypto-Assets), DORA (EU) 2022/2554 dijital operasyonel dayanıklılık ve AMLA / 6AMLD geçerlidir.
ABD NAICS 521/522/523/525/551 kapsamındadır. OCC / Federal Reserve / FDIC bankacılık ruhsatları, Consumer/Commercial Lending için eyalet Lending Licenses, yatırımlar için SEC Registered Investment Adviser / Investment Company Act 1940 ve FinCEN BSA/AML zorunludur (Pure Holding NAICS 551112 — passive C-Corp’ta Personal Holding Company Tax %20 riskine dikkat!).
PRA (Prudential Regulation Authority) & FCA (Financial Conduct Authority) dual-regulated veya FCA FSMA 2000 Yetkilendirmesi (tüketici kredisi dahil!), HMRC Bank Surcharge ve VAT Finance Exemption (VAT Notice 701/49) uygulanır (UK SIC 64xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Holding şirketi iştiraklerine fiili yönetim, bütçe ve strateji faturası kesiyorsa 64.21 (saf finansal holding) değil 70.10 (İdare Merkezleri — Head Office) seçmelidir!
- Finans/kredi/kripto alanında BDDK veya SPK izni almadan şirket ana sözleşmesine ve NACE koduna banka/finansman/faktoring kodu yazılması Ticaret Sicili ve vergi incelemesinde derhal durdurulur.
6331 Sayılı İSG Matrisi, KOSGEB & İşyeri Uygunluğu
6331 Sayılı İSG Yükümlülükleri
50’den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerlerinde 01.01.2025 itibarıyla 6331 m. 6 kapsamı yürürlüğe girmiştir; işveren ÇSGB/Anadolu Üniv. İSG eğitimini tamamlayarak hizmeti kendisi yürütebilir.
KOSGEB Destek ve Hibe Durumu
Birincil tarım, finans/sigorta, gayrimenkul aracılığı, hukuk/mali müşavirlik, sağlık/eğitim gibi sektörler KOSGEB Girişimci Destek Programı kapsamı dışındadır.
KOSGEB Desteklenen Sektörler Listesi
Sanal Ofis & Vergi Yoklaması
Yalnızca idari yönetim, aracılık veya stoksuz (dropshipping/fulfillment) ticaret yapılıyorsa merkez adresi olarak sanal ofis kabul edilebilir. Fiziki emtia depolanması veya elden perakende satış halinde deponun/şubenin kira kontratı ile VUK m. 159 ek işyeri bildirimi ve gerektiğinde belediye ruhsatı zorunludur.
Merkez sanal ofiste stopaj doğmazken, fiziki depo veya şube gerçek kişiden kiralanırsa GVK m. 94/5 gereği %20 kira stopajı Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi ile ödenir.
6331 Sayılı İSG Kanunu Yükümlülük Tablosu
Az Tehlikeli (6331 s.K.)| Yasal Yükümlülük | Periyot / Yasal Kural | Mevzuat Dayanağı |
|---|---|---|
| Risk Değerlendirmesi Yenileme | En geç 6 yılda bir | Risk Değ. Yön. m. 12 |
| Acil Durum Planı & Tatbikat | 6 yılda bir plan (her 50 çalışana 1 destek) + yılda 1 tatbikat | Acil Durumlar Yön. m. 11, 14 |
| Çalışan Temel İSG Eğitimi | 3 yılda bir en az 8 saat | İSG Eğitim Yön. m. 6, 11 |
| Periyodik Sağlık Muayenesi | En geç 5 yılda bir (hekim min. 5 dk/çalışan/ay) | İşyeri Hekimi Yön. m. 9, 12 |
| İSG Uzmanı & Hekim Görevlendirme | Uzman min. 10 dk/çalışan/ay (<50 çalışanda işveren e-sertifikalı üstlenebilir) | 6331 s.K. m. 6, 38; İGU Yön. m. 12 |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245BDDK/TCMB veya FCA/FinCEN ruhsatı olmadan kullanılamaz; kart şeması nezdinde sıkı AML/KYC denetimine tabidir.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
64.11.06 — Merkez bankası faaliyetleri
Türkiye 6 haneli NACE kodu 64.11.06 (Merkez bankası faaliyetleri). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir.
64.19.01 — Bankaların faaliyetleri (katılım bankaları, mevduat bankaları, kredi birlikleri vb. dahil, merkez bankası ve yatırım bankaları hariç)
Türkiye 6 haneli NACE kodu 64.19.01 (Bankaların faaliyetleri (katılım bankaları, mevduat bankaları, kredi birlikleri vb. dahil, merkez bankası ve yatırım bankaları hariç)). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir.
64.19.02 — Esnaf ve sanatkarlar kredi kefalet kooperatiflerinin kredi aracılık faaliyetleri ile kredi garanti fonunun faaliyetleri
Türkiye 6 haneli NACE kodu 64.19.02 (Esnaf ve sanatkarlar kredi kefalet kooperatiflerinin kredi aracılık faaliyetleri ile kredi garanti fonunun faaliyetleri). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- 64.92.01 Faktori̇ng ve tedarik zinciri̇ finansmanı faaliyetleri̇
Sıkça Sorulan Sorular
TR NACE 6-Digit 64.92.01 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
64.92.01 (Faktori̇ng ve tedarik zinciri̇ finansmanı faaliyetleri̇) şu faaliyetleri kapsar: Faktori̇ng ve tedarik zinciri̇ finansmanı faaliyetleri̇; kredi vermenin çeşitli şekillerde olabildiği, esas olarak para birimi, mevduat veya mevduatın yakın ikamesi dışındaki şekillerde yükümlülük altına girerek aracılık yapmakla ilgili mali hizmet faaliyetleri, örneğin; aşağıdaki hizmet türlerini sağlayan krediler, ipotekler, kredi kartları: mevduat kabul etmeyen kuruluşlar tarafından tüketici kredisi verilmesi; uluslararası ticari finansman; sanayiye uzun vadeli finansman sağlanması; bankacılık lisansı olmadan, lisanslı bir banka ile işbirliği içinde bankacılık benzeri hizmetlerin sağlanması; bankacılık sistemi dışında ödünç para verme; mevduat kabul etmeyen uzmanlaşmış kuruluşlarca kredi verilmesi, örneğin konut alımları için; kredi̇ menkulleştirmesi (seküri̇tasyonu); faktori̇ng ve tedarik zinciri̇ finansmanı faaliyetleri̇; tefecilerin faaliyetleri̇.. Başlıca uygulayıcılar: Merkez Bankası, mevduat/katılım ve kalkınma bankaları (64.1); Yatırım ve saf finansal holding şirketleri (64.21), yatırım fonları/GYO (64.3).
64.92.01 kodunun 6331 Sayılı İSG yükümlülükleri, Sanal Ofis ve KOSGEB durumu nedir?
64.92.01 kodu 6331 Sayılı Kanun uyarınca "Az Tehlikeli (6331 s.K.)" grubundadır (En geç 6 yılda bir risk değerlendirmesi; 01.01.2025 sonrası 50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerlerinde: İşveren veya işveren vekili e-sertifika eğitimiyle risk değerlendirmesi ve İSG sürecini üstlenebilir (ancak işe giriş/periyodik sağlık muayeneleri kamu sağlık sunucuları, aile hekimi veya OSGB hekimince düzenlenir). 50 ve üzeri çalışanda tam/kısmi süreli C sınıfı İSG uzmanı ve işyeri hekimi zorunludur.). İşyeri statüsü: İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir. KOSGEB durumu: KOSGEB Kapsamı Dışında.
64.92.01 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası (Yüksek asgari sermayeli Anonim Şirket — A.Ş. neredeyse tüm alt kollar için kanunen zorunludur!) / 5411, 6361 ve 6362 s.K. gereği şahıs şirketi ile banka, faktoring, finansal kiralama veya fon kurulamaz.. İzin/Ruhsat: Bankacılık, faktoring, finansal kiralama veya kredi/finansman için BDDK Kuruluş ve Faaliyet İzni (milyonlarca TL/USD tutarında ödenmiş sermaye şartı — izinsiz kredi vermek TCK m. 241 Tefecilik suçudur!) Vergi/Teşvik: Banka, sigorta, faktoring ve finansman şirketlerinin işlemleri KDVK m. 17/4-e uyarınca KDV’den istisna olup bunun yerine %5 BSMV (Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi) ödenir (tüketici/ticari kredilerde KKDF ayrıca uygulanır).
64.92.01 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
64.92.01 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: Sanal POS MCC 6012 (Finansal Kuruluşlar — Bankacılık ve Ödeme Kurumları).
64.92.01 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: mevduat kabul eden uzmanlaşmış kuruluşlar tarafından kredi verilmesi, bkz. 64.19; finansal kiralama, bkz. 64.91; krediler dışındaki varlıkların menkul kıymetleştirilmesi, bkz. 64.99.