53.30.00 — Posta ve kurye faaliyetlerine yönelik aracılık hizmeti faaliyetleri
NACE Rev. 2.1’e yeni eklenen 53.30, kendi kurye filosuna sahip olmadan göndericiler ile bağımsız kuryeleri eşleştiren dijital son-mil teslimat ve kargo karşılaştırma platformlarını kapsar.
6 Yıl Risk Değ. • 6331 s.K.
Geleneksel Girişimci Destek Programı
213 s. VUK m. 127–131 (Yoklama) & 193 s. GVK m. 94
MCC 4215
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Evrensel hizmet yükümlüsü ulusal posta idaresi (PTT) ve lisanslı kargo şirketleri
- Şehir içi moto-kurye, Yemeksepeti/Getir/Trendyol Express esnaf kurye ve son-mil (last-mile) dağıtıcıları
- Kurye ve paket teslimat aracılık uygulamaları (53.30 — NACE Rev. 2.1 yeni sınıfı)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
4- Posta ve kurye faaliyetlerine yönelik aracılık hizmeti faaliyetleri
- Bu sınıf, aracılık edilen posta ve kurye hizmetlerini sağlayan aracı olmadan, müşterileri ve hizmet sağlayıcılarını bir ücret veya komisyon karşılığında bir araya getirerek posta ve kurye faaliyetlerine aracılık etmeyi kapsamaktadır. Bu aracılık faaliyetleri dijital platformlar üzerinden veya dijital olmayan kanallar aracılığıyla (yüz yüze, kapıdan kapıya, telefon, posta vb.) gerçekleştirilebilmektedir. Ücret veya komisyon müşteriden veya posta ve kurye hizmeti sağlayıcısından alınabilir. Aracılık faaliyetleri için elde edilen gelir, reklam alanı satışından elde edilen gelirler gibi diğer gelir kaynaklarını da içerebilir.
- üçüncü taraflarca posta hizmeti sağlayıcı erişim noktasına/noktalarına üstlenilen ve ticari ve evsel (hanehalkı) müşterilere sunulan her türlü aracılık hizmeti
- insanların yiyecek teslimatı için rezervasyon yapmasına olanak tanıyan çevrim içi platformların işletilmesi.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
3- yiyecek teslimat hizmetlerinin sağlanması, bkz. 53.20
- yemekleri hazırlayan aynı birim tarafından gerçekleştirilmesi halinde, hazırlanan yemeklerin eve teslimi için çevrim içi platformların işletilmesi, bkz. 56.40
- parasal aracılık hizmetleri, örneğin; ücretlerin postane aracılığıyla ödenmesi, bkz. 64.19.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Motosiklet ve moped ile ticari kurye/yemek dağıtımı yapan esnaf kuryeler ve kurye firmaları için 15.05.2025 Yönetmeliği uyarınca Ulaştırma Bakanlığı P1 veya P2 Yetki Belgesi, kurye faaliyet belgesi ve koruyucu ekipman zorunluluğu!
- Adrese teslim/kargo ağ işletmeciliği (30 kg’a kadar posta gönderisi) için BTK (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu) Posta Hizmet Sağlayıcısı Yetki Belgesi + Evrensel Posta Hizmeti Katkı Payı (%2)
- 4 tekerli ticari kargo dağıtım araçlarında K1/M1/M2 yetki belgesi ve SRC belgesi
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası / TSO (ulusal kargo ve kurye filo şirketleri)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Kuryeler / Taşımacılar Esnaf Odası (5362 s.K.) — kendi motosikletiyle platformlara çalışan esnaf kuryeler (Sanal Ofis veya Ev Ofis adresiyle vergi açılışı yaygındır)
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- BTK Posta Sicili & Ulaştırma Bakanlığı P1/P2 Sicili
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
Sanal Ofis / Home-Office Uygun- Esnaf kuryeler kendi şahıs işletmeleri üzerinden çalıştıkları platformlara aylık %20 KDV’li e-Arşiv/e-Fatura keser (ancak vergi dairesince "işverene bağımlı çalışma / gizli ücret" incelemesi riski sözleşme ve çalışma saatine göre değerlendirilir; 29 yaş altı Genç Girişimci GVK istisnası şartları sağlanırsa yararlanır, ancak 7566 s.K. m. 23 gereği 01.01.2026 itibarıyla 1 yıllık Bağ-Kur desteği kaldırılmıştır).
- BTK lisanslı posta hizmet sağlayıcıları net posta satışları üzerinden yıllık %2 Evrensel Posta Hizmeti (UPH) katkı payı ve %0,35 BTK idari ücreti öder.
- Motosikletli kuryeler için kask, mont, eldiven, dizlik ve yakıt/bakım giderleri ticari kazançtan indirilir; ÖKC gerekmez (e-Arşiv/Fatura düzenlenir).
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
AB Posta Hizmetleri Direktifi 97/67/EC, Sınır Ötesi Paket Teslimatı Tüzüğü (EU) 2018/644 ve AB Platform Çalışanları Direktifi (EU) 2024/2831 (kurye/sürücü işçi mi serbest çalışan mı karinesi) doğrudan uygulanır.
ABD NAICS 4921 (Couriers & Express Delivery) ve 4922 (Local Messengers) kapsamındadır. USPS Private Express Statutes (mektup tekeli uyumu), büyük paket vanlarında FMCSA USDOT + IRS 1099-NEC / ABC Test (gig kurye işçi sınıflaması, ör. California AB5 / Prop 22) uygulanır.
Ofcom Posta Düzenlemesi, Courier Van Hire & Reward Insurance (sıradan özel taşıt sigortası paket teslimatında geçersizdir!), HMRC IR35/gig-economy yan gelir bildirimi (DAC7 / Platform Reporting Regs 2024) uygulanır (UK SIC 53xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Esnaf kuryenin ticari moto-kurye P1 belgesi veya trafik ruhsatında hususi yerine yük nakli kaydı olmadan paket taşıması 2025 düzenlemeleriyle ceza sebebidir.
- Yalnızca yazılım uygulaması olup fiziki taşımayı alt kuryelere yaptıran paket/kurye platformları NACE Rev. 2.1’de yeni 53.30 sınıfına ayrılmıştır!
6331 Sayılı İSG Matrisi, KOSGEB & İşyeri Uygunluğu
6331 Sayılı İSG Yükümlülükleri
50’den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerlerinde 01.01.2025 itibarıyla 6331 m. 6 kapsamı yürürlüğe girmiştir; işveren ÇSGB/Anadolu Üniv. İSG eğitimini tamamlayarak hizmeti kendisi yürütebilir.
KOSGEB Destek ve Hibe Durumu
Bu NACE kodu KOSGEB Desteklenen Sektörler listesinde yer almakta olup şirket kuruluşu öncesinde KOSGEB Geleneksel Girişimcilik Eğitimi tamamlanmak şartıyla geri ödemesiz İş Kurma Desteğine (şahıs vs sermaye şirketi tavanları ve ilk 3 yıl SGK prim günlü istihdam desteği) başvurabilir.
KOSGEB Girişimci Destek Programı (Genel Sektör Kapsamı)
Sanal Ofis & Vergi Yoklaması
Faaliyet masa başı ve fikri/dijital hizmete dayandığından 2005/9207 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında fiili imalathane veya dükkân şartı aranmaz; sanal ofis kira sözleşmesi ile VUK m. 127 vergi dairesi yoklaması tamamlanır.
Sanal ofis hizmet faturasında %20 kira stopajı (GVK m. 94/5) doğmaz ve faturadaki %20 KDV indirilir. Konut (ev-ofis) gösteriminde ise brüt kira üzerinden %20 stopaj ve mülkiyet/ortak kira muvafakati kontrol edilir (634 s. KMK m. 24).
6331 Sayılı İSG Kanunu Yükümlülük Tablosu
Az Tehlikeli (6331 s.K.)| Yasal Yükümlülük | Periyot / Yasal Kural | Mevzuat Dayanağı |
|---|---|---|
| Risk Değerlendirmesi Yenileme | En geç 6 yılda bir | Risk Değ. Yön. m. 12 |
| Acil Durum Planı & Tatbikat | 6 yılda bir plan (her 50 çalışana 1 destek) + yılda 1 tatbikat | Acil Durumlar Yön. m. 11, 14 |
| Çalışan Temel İSG Eğitimi | 3 yılda bir en az 8 saat | İSG Eğitim Yön. m. 6, 11 |
| Periyodik Sağlık Muayenesi | En geç 5 yılda bir (hekim min. 5 dk/çalışan/ay) | İşyeri Hekimi Yön. m. 9, 12 |
| İSG Uzmanı & Hekim Görevlendirme | Uzman min. 10 dk/çalışan/ay (<50 çalışanda işveren e-sertifikalı üstlenebilir) | 6331 s.K. m. 6, 38; İGU Yön. m. 12 |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Anlık teslimat takip kodu zorunlu; yüksek hacimli kurye ağlarında düşük chargeback profili.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 53.20 — Fiziki Kurye & Dağıtım Şirketleri → | Gönderiyi fiziken taşıyan/esnaf kurye 53.20; sadece yazılımla taşıyıcı eşleştiren platform 53.30’dur. | AB Platform Çalışanları Direktifi (2024/2831) kapsamında kurye denetimi bağımsızlığı sözleşme kurgusunun temelidir. |
53.10.01 — Evrensel hizmet yükümlülüğü altında postacılık faaliyetleri (kargo ve kurye şirketlerinin faaliyetleri hariç)
Türkiye 6 haneli NACE kodu 53.10.01 (Evrensel hizmet yükümlülüğü altında postacılık faaliyetleri (kargo ve kurye şirketlerinin faaliyetleri hariç)). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. Sanal Ofis / Home-Office Uygun.
53.20.08 — Gıda dağıtım faaliyetleri
Türkiye 6 haneli NACE kodu 53.20.08 (Gıda dağıtım faaliyetleri). İSG Tehlike Sınıfı: Tehlikeli. Sanal Ofis / Home-Office Uygun.
53.20.09 — Kurye faaliyetleri (kara, deniz ve hava yolu ile yapılanlar dahil; evrensel hizmet yükümlülüğü altında postacılık ile gıda dağıtım faaliyetleri hariç)
Türkiye 6 haneli NACE kodu 53.20.09 (Kurye faaliyetleri (kara, deniz ve hava yolu ile yapılanlar dahil; evrensel hizmet yükümlülüğü altında postacılık ile gıda dağıtım faaliyetleri hariç)). İSG Tehlike Sınıfı: Tehlikeli. Sanal Ofis ve Ev Adresi.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- 53.30.00 Posta ve kurye faaliyetlerine yönelik aracılık hizmeti faaliyetleri
Sıkça Sorulan Sorular
TR NACE 6-Digit 53.30.00 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
53.30.00 (Posta ve kurye faaliyetlerine yönelik aracılık hizmeti faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: Posta ve kurye faaliyetlerine yönelik aracılık hizmeti faaliyetleri; Bu sınıf, aracılık edilen posta ve kurye hizmetlerini sağlayan aracı olmadan, müşterileri ve hizmet sağlayıcılarını bir ücret veya komisyon karşılığında bir araya getirerek posta ve kurye faaliyetlerine aracılık etmeyi kapsamaktadır. Bu aracılık faaliyetleri dijital platformlar üzerinden veya dijital olmayan kanallar aracılığıyla (yüz yüze, kapıdan kapıya, telefon, posta vb.) gerçekleştirilebilmektedir. Ücret veya komisyon müşteriden veya posta ve kurye hizmeti sağlayıcısından alınabilir. Aracılık faaliyetleri için elde edilen gelir, reklam alanı satışından elde edilen gelirler gibi diğer gelir kaynaklarını da içerebilir.; üçüncü taraflarca posta hizmeti sağlayıcı erişim noktasına/noktalarına üstlenilen ve ticari ve evsel (hanehalkı) müşterilere sunulan her türlü aracılık hizmeti. Başlıca uygulayıcılar: Evrensel hizmet yükümlüsü ulusal posta idaresi (PTT) ve lisanslı kargo şirketleri; Şehir içi moto-kurye, Yemeksepeti/Getir/Trendyol Express esnaf kurye ve son-mil (last-mile) dağıtıcıları.
53.30.00 kodunun 6331 Sayılı İSG yükümlülükleri, Sanal Ofis ve KOSGEB durumu nedir?
53.30.00 kodu 6331 Sayılı Kanun uyarınca "Az Tehlikeli (6331 s.K.)" grubundadır (En geç 6 yılda bir risk değerlendirmesi; 01.01.2025 sonrası 50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerlerinde: İşveren veya işveren vekili e-sertifika eğitimiyle risk değerlendirmesi ve İSG sürecini üstlenebilir (ancak işe giriş/periyodik sağlık muayeneleri kamu sağlık sunucuları, aile hekimi veya OSGB hekimince düzenlenir). 50 ve üzeri çalışanda tam/kısmi süreli C sınıfı İSG uzmanı ve işyeri hekimi zorunludur.). İşyeri statüsü: Sanal Ofis / Home-Office Uygun. KOSGEB durumu: Geleneksel Girişimci Destek Programı.
53.30.00 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası / TSO (ulusal kargo ve kurye filo şirketleri) / Kuryeler / Taşımacılar Esnaf Odası (5362 s.K.) — kendi motosikletiyle platformlara çalışan esnaf kuryeler (Sanal Ofis veya Ev Ofis adresiyle vergi açılışı yaygındır). İzin/Ruhsat: Motosiklet ve moped ile ticari kurye/yemek dağıtımı yapan esnaf kuryeler ve kurye firmaları için 15.05.2025 Yönetmeliği uyarınca Ulaştırma Bakanlığı P1 veya P2 Yetki Belgesi, kurye faaliyet belgesi ve koruyucu ekipman zorunluluğu! Vergi/Teşvik: Esnaf kuryeler kendi şahıs işletmeleri üzerinden çalıştıkları platformlara aylık %20 KDV’li e-Arşiv/e-Fatura keser (ancak vergi dairesince "işverene bağımlı çalışma / gizli ücret" incelemesi riski sözleşme ve çalışma saatine göre değerlendirilir; 29 yaş altı Genç Girişimci GVK istisnası şartları sağlanırsa yararlanır, ancak 7566 s.K. m. 23 gereği 01.01.2026 itibarıyla 1 yıllık Bağ-Kur desteği kaldırılmıştır).
53.30.00 ile en sık karıştırılan 53.20 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
53.20 — Fiziki Kurye & Dağıtım Şirketleri: Gönderiyi fiziken taşıyan/esnaf kurye 53.20; sadece yazılımla taşıyıcı eşleştiren platform 53.30’dur. Vergisel/hukuki etki: AB Platform Çalışanları Direktifi (2024/2831) kapsamında kurye denetimi bağımsızlığı sözleşme kurgusunun temelidir.
53.30.00 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
53.30.00 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: Sanal POS MCC 4215 (Kurye ve Hızlı Paket Dağıtım Hizmetleri).
53.30.00 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: yiyecek teslimat hizmetlerinin sağlanması, bkz. 53.20; yemekleri hazırlayan aynı birim tarafından gerçekleştirilmesi halinde, hazırlanan yemeklerin eve teslimi için çevrim içi platformların işletilmesi, bkz. 56.40; parasal aracılık hizmetleri, örneğin; ücretlerin postane aracılığıyla ödenmesi, bkz. 64.19..