49.41.02 — Kara yolu ile şehirler arası yük taşımacılığı (gıda, sıvı, kuru yük, vb.) (gaz ve petrol ürünleri hariç)
49.41, kendi sahip olduğu veya kiraladığı kamyon/TIR/kamyonet filosuyla kara yolu üzerinden ticari eşya ve yük taşımacılığını kapsar — Türkiye’de Ulaştırma Bakanlığı K1 (yurt içi) veya C2 (uluslararası) Yetki Belgesi, SRC ve 2/10 KDV tevkifatı uygulanır.
4 Yıl Risk Değ. • 6331 s.K.
Geleneksel Girişimci Destek Programı
2005/9207 BKK İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları Yönetmeliği & 213 s. VUK m. 127
MCC 4214
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Şehirler arası ve uluslararası kara yolu yük (TIR/kamyon) nakliye şirketleri
- Şehir içi/şehirler arası yolcu otobüsü, personel/okul servisi ve taksi işletmeleri
- Demir yolu yük/yolcu taşımacıları ile petrol/gaz boru hattı işletmeleri (49.50)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
4- Kara yolu ile şehirler arası yük taşımacılığı (gıda, sıvı, kuru yük, vb.) (gaz ve petrol ürünleri hariç)
- kara yolu ile tüm yük taşıma işlemleri: tomruk taşınması; canlı hayvan taşınması; dondurulmuş ürünlerin taşınması; ağır yük taşınması; çiftliklerde süt toplamayı da içeren tanker kamyonlar içinde yük taşınması da dahil dökme yük taşımacılığı; otomobillerin taşınması; toplanmaksızın ve bertaraf edilmeksizin, atıkların ve atık maddelerinin taşınması.
- başka herhangi bir posta veya kurye faaliyeti yürütmeksizin posta veya kurye birimleri adına kara yoluyla yük taşımacılığı
- binalar, depolama birimleri gibi farklı birimler arasında nesnelerin bir ücret veya sözleşme temeline dayalı olarak kara yolu ile taşınması.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- sürücüsü ile birlikte yük aracı kiralama
- insan veya hayvan tarafından çekilen araçlarla kara yolu yük taşımacılığı
- sürücüsü ile birlikte beton mikseri kamyonu kiralama
- mobilya teslimatı (ambalajdan çıkarma ve kurulumu içerebilir).
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
10- ağaç kesme işlemlerinin parçası olarak, orman içerisinde ağaç taşınması, bkz. 02.40
- kamyonlarla su dağıtımı, bkz. 36.00
- atık toplama faaliyetlerinin bütünleşik bir parçası olarak atıkların taşınması, bkz. 38.11, 38.12
- ev ve işyerlerine verilen taşımacılık hizmetlerinin sağlanması, bkz. 49.42
- yüklerin boşaltılması ve yüklenmesi ile ilgili terminal tesislerinin işletilmesi, bkz. 52.2
- taşıma için kasalara yerleştirme ve paketleme faaliyetleri, bkz. 52.2
- tipik olarak kamu trafiğine açık yollarda kullanıma uygun olmayan taşıma ekipmanlarıyla sanayi sitelerinde yüklerin taşınması, bkz. 52.24
- malların teslim alınması ve nakliye için gruplandırılması, bkz. 52.25
- posta ve kuryecilik faaliyetleri, bkz. 53.10, 53.20
- zırhlı araç hizmet faaliyetleri ile taşımacılık, bkz. 80.01.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Yetki Belgesi: Yurt içi ticari yük K1 / uluslararası yük C2 (veya TİO/R1 komisyoncu) / şehirler arası yolcu D1 / uluslararası yolcu B1 + U-ETDS anlık sefer/yük bildirimi
- Tüm ticari sürücülerde SRC (1/2/3/4/5) Mesleki Yeterlilik Belgesi, Psikoteknik Değerlendirme Raporu ve sayısal takograf kartı
- Taksi/servis işletmeciliğinde UKOME/Belediye Ticari Plaka Tahsisi & Güzergâh İzin Belgesi; tehlikeli maddede TMGD (Danışman) istihdamı
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası (K1/C2 Yetki Belgesi araç tonaj şartları şirketlerde daha yüksektir)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası (5362 s.K.) — kendi kamyonuyla çalışan bireysel K1* ve taksiciler
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart- Servis taşımacılığı hizmetlerinde (personel/öğrenci servisi) alıcı durumuna göre 5/10 KDV tevkifatı ve yük taşımacılığı hizmetlerinde 2/10 KDV tevkifatı (belirlenmiş limit üzeri) uygulanır!
- Uluslararası kara yolu taşımacılığı (Türkiye’den yurt dışına veya yurt dışından Türkiye’ye transit dahil) KDVK m. 14/1 uyarınca %0 KDV (uluslararası taşımacılık istisnası) kapsamındadır.
- Kamyon/çekici/minibüs yenilemelerinde ticari araç ÖTV oranları ve e-İrsaliye / U-ETDS eşleşmesi vergi denetimlerinde yakından incelenir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
AB Mobility Package I (Reg. (EU) 2020/1054 & 2020/1055 — akıllı takograf v2, sürücü dönüşü, kabotaj ve araç ağırlık sınırları 3.5t/2.5t), Eurovinyet ve AB Topluluk Lisansı kuralları geçerlidir.
ABD NAICS 484 (Truck) / 485 (Transit) / 482 (Rail) / 486 (Pipeline) kapsamındadır! Eyaletlerarası yük/yolcu taşımacılığında FMCSA USDOT Numarası + MC Operating Authority, IFTA (akaryakıt vergisi paylaşımı), ELD (Electronic Logging Device) ve CDL Ticari Sürücü Ehliyeti zorunludur.
DVSA Goods Vehicle Operator’s Licence (O-Licence — Standard National / International — 3.5t+ veya 2.5t+ uluslararası van) / PSV Licence, Driver CPC ve Transport Manager (TM CPC) atanması zorunludur (UK SIC 49xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Kendine ait aracı/filosu olmadan yük bulup komisyonla nakliyeyi organize eden lojistik firmaları (49.41 değil) 52.31 (rev.2: 52.29) + TİO (Taşıma İşleri Organizatörlüğü) Belgesi kullanmalıdır.
- K1/C2 Yetki Belgesi olmadan kendi aracıyla başkasına ücretli yük taşımak 4925 s.K. ağır idari para cezası ve aracın seferden men edilmesine yol açar.
6331 Sayılı İSG Matrisi, KOSGEB & İşyeri Uygunluğu
6331 Sayılı İSG Yükümlülükleri
1 çalışan dahi istihdam edildiğinde ilk günden itibaren İSG-KATİP üzerinden B sınıfı (geçici yetkiyle C) İSG uzmanı ve İşyeri Hekimi sözleşmesi yapmak zorunludur.
KOSGEB Destek ve Hibe Durumu
Bu NACE kodu KOSGEB Desteklenen Sektörler listesinde yer almakta olup şirket kuruluşu öncesinde KOSGEB Geleneksel Girişimcilik Eğitimi tamamlanmak şartıyla geri ödemesiz İş Kurma Desteğine (şahıs vs sermaye şirketi tavanları ve ilk 3 yıl SGK prim günlü istihdam desteği) başvurabilir.
KOSGEB Girişimci Destek Programı (Genel Sektör Kapsamı)
Sanal Ofis & Vergi Yoklaması
Sanal ofis veya salt ev adresiyle vergi dairesi yoklamasından ve belediye ruhsat denetiminden geçilemez. Faaliyet niteliğine göre Sıhhi Müessese veya 1./2./3. Sınıf Gayrisıhhi Müessese (GSM) Ruhsatı, tapu/yapı kullanma (iskân) uyumu, itfaiye uygunluk raporu ve işyeri fiili donanımı ibraz edilmelidir.
Şahıs mülkünden kiralanan fiziki işyeri için GVK m. 94/5 uyarınca aylık net kiranın brütleştirilmiş tutarı üzerinden %20 kira stopajı beyan edilir (kurumsal/şirket mülklerinden kiralamada stopaj yerine +%20 KDV’li kira faturası düzenlenir).
6331 Sayılı İSG Kanunu Yükümlülük Tablosu
Tehlikeli (6331 s.K.)| Yasal Yükümlülük | Periyot / Yasal Kural | Mevzuat Dayanağı |
|---|---|---|
| Risk Değerlendirmesi Yenileme | En geç 4 yılda bir | Risk Değ. Yön. m. 12 |
| Acil Durum Planı & Tatbikat | 4 yılda bir plan (her 40 çalışana 1 destek) + yılda 1 tatbikat | Acil Durumlar Yön. m. 11, 14 |
| Çalışan Temel İSG Eğitimi | 2 yılda bir en az 12 saat | İSG Eğitim Yön. m. 6, 11 |
| Periyodik Sağlık Muayenesi | En geç 3 yılda bir (hekim min. 10 dk/çalışan/ay) | İşyeri Hekimi Yön. m. 9, 12 |
| İSG Uzmanı & Hekim Görevlendirme | 1+ çalışandan itibaren min. B sınıfı uzman (20 dk/çalışan/ay) + Hekim (10 dk) | 6331 s.K. m. 6; İGU Yön. m. 12 |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Taşımacılık irsaliyesi ve yetki belgesi (K1/L1) ibrazıyla B2B lojistik tahsilatında hızlı onay.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 52.31 — Yük Taşımacılığı Aracılığı (Forwarder) → | Özmal veya kiralık kamyonlarla yükü bizzat taşımak 49.41; kamyonu olmadan yükü bulup taşıyıcılara organize etmek NACE Rev. 2.1’de 52.31 (eski Rev. 2: 52.29)’dir! | 49.41 K1/C2 Yetki Belgesi ve asgari tonaj şartı ararken, 52.31 nakliye komisyoncuları TİO Yetki Belgesi (ABD’de $75k BMC-84 Broker Bond) alır! |
| 53.20 — Posta & Kurye Faaliyetleri → | Paletli/tonajlı kamyon nakliyesi 49.41; hafif paket, zarf ve moto-kurye son-mil teslimatı 53.20’dir. | 53.20’de BTK Posta P1/Posta Yetki Belgesi süreçleri devreye girer. |
49.11.00 — Demir yolu ile şehirler arası yolcu taşımacılığı
Türkiye 6 haneli NACE kodu 49.11.00 (Demir yolu ile şehirler arası yolcu taşımacılığı). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart.
49.12.00 — Diğer demir yolu ile yolcu taşımacılığı (gezi amaçlı taşımacılık dahil)
Türkiye 6 haneli NACE kodu 49.12.00 (Diğer demir yolu ile yolcu taşımacılığı (gezi amaçlı taşımacılık dahil)). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart.
49.20.01 — Demir yolu ile yük taşımacılığı
Türkiye 6 haneli NACE kodu 49.20.01 (Demir yolu ile yük taşımacılığı). İSG Tehlike Sınıfı: Tehlikeli. Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- 49.41.02 Kara yolu ile şehirler arası yük taşımacılığı (gıda, sıvı, kuru yük, vb.) (gaz ve petrol ürünleri hariç)
Sıkça Sorulan Sorular
TR NACE 6-Digit 49.41.02 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
49.41.02 (Kara yolu ile şehirler arası yük taşımacılığı (gıda, sıvı, kuru yük, vb.) (gaz ve petrol ürünleri hariç)) şu faaliyetleri kapsar: Kara yolu ile şehirler arası yük taşımacılığı (gıda, sıvı, kuru yük, vb.) (gaz ve petrol ürünleri hariç); kara yolu ile tüm yük taşıma işlemleri: tomruk taşınması; canlı hayvan taşınması; dondurulmuş ürünlerin taşınması; ağır yük taşınması; çiftliklerde süt toplamayı da içeren tanker kamyonlar içinde yük taşınması da dahil dökme yük taşımacılığı; otomobillerin taşınması; toplanmaksızın ve bertaraf edilmeksizin, atıkların ve atık maddelerinin taşınması.; başka herhangi bir posta veya kurye faaliyeti yürütmeksizin posta veya kurye birimleri adına kara yoluyla yük taşımacılığı. Başlıca uygulayıcılar: Şehirler arası ve uluslararası kara yolu yük (TIR/kamyon) nakliye şirketleri; Şehir içi/şehirler arası yolcu otobüsü, personel/okul servisi ve taksi işletmeleri.
49.41.02 kodunun 6331 Sayılı İSG yükümlülükleri, Sanal Ofis ve KOSGEB durumu nedir?
49.41.02 kodu 6331 Sayılı Kanun uyarınca "Tehlikeli (6331 s.K.)" grubundadır (En geç 4 yılda bir risk değerlendirmesi; Tehlikeli sınıfta işveren kendi İSG hizmetini yürütemez (e-sertifika muafiyeti yoktur). İlk sigortalı çalışan işe girişiyle birlikte OSGB veya tam/kısmi süreli İSG profesyoneli görevlendirilmesi ve İSG-KATİP onayı zorunludur.). İşyeri statüsü: Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart. KOSGEB durumu: Geleneksel Girişimci Destek Programı.
49.41.02 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası (K1/C2 Yetki Belgesi araç tonaj şartları şirketlerde daha yüksektir) / Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası (5362 s.K.) — kendi kamyonuyla çalışan bireysel K1* ve taksiciler. İzin/Ruhsat: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Yetki Belgesi: Yurt içi ticari yük K1 / uluslararası yük C2 (veya TİO/R1 komisyoncu) / şehirler arası yolcu D1 / uluslararası yolcu B1 + U-ETDS anlık sefer/yük bildirimi Vergi/Teşvik: Servis taşımacılığı hizmetlerinde (personel/öğrenci servisi) alıcı durumuna göre 5/10 KDV tevkifatı ve yük taşımacılığı hizmetlerinde 2/10 KDV tevkifatı (belirlenmiş limit üzeri) uygulanır!
49.41.02 ile en sık karıştırılan 52.31 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
52.31 — Yük Taşımacılığı Aracılığı (Forwarder): Özmal veya kiralık kamyonlarla yükü bizzat taşımak 49.41; kamyonu olmadan yükü bulup taşıyıcılara organize etmek NACE Rev. 2.1’de 52.31 (eski Rev. 2: 52.29)’dir! Vergisel/hukuki etki: 49.41 K1/C2 Yetki Belgesi ve asgari tonaj şartı ararken, 52.31 nakliye komisyoncuları TİO Yetki Belgesi (ABD’de $75k BMC-84 Broker Bond) alır!
49.41.02 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
49.41.02 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: Sanal POS MCC 4214 (Motorlu Kara Taşıtı Yük & Yolcu Taşımacılığı).
49.41.02 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: ağaç kesme işlemlerinin parçası olarak, orman içerisinde ağaç taşınması, bkz. 02.40; kamyonlarla su dağıtımı, bkz. 36.00; atık toplama faaliyetlerinin bütünleşik bir parçası olarak atıkların taşınması, bkz. 38.11, 38.12.