06.20.01 — Doğal gaz çıkarımı
06.20.01 (Doğal gaz çıkarımı) faaliyet kodu; 6331 s.K. kapsamında "Çok Tehlikeli" İSG sınıfına, 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu çerçevesine ve "Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart" işyeri statüsüne tabidir.
2 Yıl Risk Değ. • 6331 s.K.
Geleneksel Girişimci Destek Programı
2005/9207 BKK İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları Yönetmeliği & 213 s. VUK m. 127
MCC 1311
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Ham petrol arama ve üretim (E&P) şirketleri
- Karada ve denizde doğal gaz çıkarım operatörleri
- Petrol/gaz kuyubaşı ayırma ve sıvılaştırma (kaynak yerinde) operatörleri
Bu Sınıf Şunları Kapsar
6- Doğal gaz çıkarımı
- ham hidrokarbon gazı (doğal gaz) çıkarımı
- doğal gazla birlikte çıkarılan hafif petrol (kondensat) çıkarımı
- sıvı hidrokarbonun suyunun alınması ve ayrıştırılması
- gazın kükürtten arındırılması
- kömür madeni metanının çıkarılması.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- sıvılaştırma veya ısıtarak eritme (piroliz) yöntemleriyle elde edilen hidrokarbon sıvılarının çıkarımı
- kömür damar gazını çıkarmak için hidrolik kırma işlemi.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
6- petrol ve doğal gaz çıkarımını destekleyici faaliyetler, bkz. 09.10
- petrol ve gaz çıkarımı ile ilgili araştırma faaliyetleri, bkz. 09.10
- ham petrolden doğal gaz sıvılarının üretimi, bkz. 19.20
- petrol rafine sürecinde sıvılaştırılmış petrol gazlarının geri kazanımı, bkz. 19.20
- sanayi gazı imalatı, bkz. 20.11
- boru hattının işletilmesi, bkz. 49.50.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- MAPEG Arama Ruhsatı (kara 5 yıl / deniz 8 yıl) ve Petrol İşletme Ruhsatı (20 yıl)
- TPAO ile müşterek veya bağımsız arama-üretim sahası teminatı (%2 arama teminatı)
- SEVESO / Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi Yönetmeliği güvenlik raporu ve ÇED kararı
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret ve Sanayi Odası (Anonim veya Limited Şirket şartı; MAPEG ruhsat ehliyeti)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- 6491 sayılı Kanun m. 4 uyarınca gerçek kişi şahıs şirketi petrol ruhsatı sahibi olamaz; sermaye şirketi zorunludur.
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- MAPEG Petrol Sicili
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart- 6491 s.K. m. 9 uyarınca kuyu başı üretilen petrol ve gaz değerinin %12,5’i (1/8) oranında Devlet Hissesi ödenir.
- 6491 s.K. m. 13 uyarınca petrol arama/üretim amaçlı ithal makine-teçhizatta gümrük vergisi ve KDVK m. 13/c KDV istisnası uygulanır.
- Petrol arama/işletme şirketleri için KVK dışında kurumlar vergisi/stopaj tavanı (Law 6491 Art. 12: %55 toplam vergi yükü sınırı) özel hükümleri mevcuttur.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
AB Hidrokarbon Arama/Üretim Direktifi 94/22/EC, Açık Deniz Petrol/Gaz Güvenlik Direktifi 2013/30/EU ve AB Metan Tüzüğü (EU) 2024/1787 kapsamındadır.
ABD NAICS 2111 kapsamındadır. Onshore kiralarda BLM, offshore federal sularda BOEM/BSEE izinleri; vergide IRC § 263(c) Intangible Drilling Costs (IDC) ve Percentage Depletion kuralları uygulanır.
North Sea Transition Authority (NSTA / eski OGA) deniz/kara petrol ruhsatı ve HSE Offshore Safety Case onayı gerekir; UK Energy Profits Levy (ek vergi) rejimi dikkate alınır.
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Sözleşmeli sismik araştırma, kuyu tamamlama veya çimentolama hizmetleri taşeron şirketlerce veriliyorsa Bölüm 06 değil Bölüm 09 (09.10) kullanılmalıdır.
- Ham petrolün rafineride yakıta dönüştürülmesi Bölüm 19 (19.20) kapsamındadır.
6331 Sayılı İSG Matrisi, KOSGEB & İşyeri Uygunluğu
6331 Sayılı İSG Yükümlülükleri
En sıkı İSG rejimi uygulanır: 1. çalışandan itibaren A sınıfı uzman, işyeri hekimi, 10+ çalışanda diğer sağlık personeli ve 6331 m. 17 Mesleki Yeterlilik/Eğitim Belgesi zorunludur.
KOSGEB Destek ve Hibe Durumu
Bu NACE kodu KOSGEB Desteklenen Sektörler listesinde yer almakta olup şirket kuruluşu öncesinde KOSGEB Geleneksel Girişimcilik Eğitimi tamamlanmak şartıyla geri ödemesiz İş Kurma Desteğine (şahıs vs sermaye şirketi tavanları ve ilk 3 yıl SGK prim günlü istihdam desteği) başvurabilir.
KOSGEB Girişimci Destek Programı (Genel Sektör Kapsamı)
Sanal Ofis & Vergi Yoklaması
Sanal ofis veya salt ev adresiyle vergi dairesi yoklamasından ve belediye ruhsat denetiminden geçilemez. Faaliyet niteliğine göre Sıhhi Müessese veya 1./2./3. Sınıf Gayrisıhhi Müessese (GSM) Ruhsatı, tapu/yapı kullanma (iskân) uyumu, itfaiye uygunluk raporu ve işyeri fiili donanımı ibraz edilmelidir.
Şahıs mülkünden kiralanan fiziki işyeri için GVK m. 94/5 uyarınca aylık net kiranın brütleştirilmiş tutarı üzerinden %20 kira stopajı beyan edilir (kurumsal/şirket mülklerinden kiralamada stopaj yerine +%20 KDV’li kira faturası düzenlenir).
6331 Sayılı İSG Kanunu Yükümlülük Tablosu
Çok Tehlikeli (6331 s.K.)| Yasal Yükümlülük | Periyot / Yasal Kural | Mevzuat Dayanağı |
|---|---|---|
| Risk Değerlendirmesi Yenileme | En geç 2 yılda bir (kaza/revizyonda derhal) | Risk Değ. Yön. m. 12 |
| Acil Durum Planı & Tatbikat | 2 yılda bir plan (her 30 çalışana 1 destek) + yılda 1 tatbikat | Acil Durumlar Yön. m. 11, 14 |
| Çalışan Temel İSG Eğitimi | Yılda en az 1 kez 16 saat | İSG Eğitim Yön. m. 6, 11 |
| Periyodik Sağlık Muayenesi | Yılda bir (hekim 15 dk/çalışan/ay; 10+ çalışanda DSP 10–20 dk) | İşyeri Hekimi Yön. m. 9, 12 |
| İSG Uzmanı & Mesleki Belge | 1+ çalışanda A sınıfı uzman (40 dk/çalışan/ay) + 6331 m. 17 mesleki eğitim belgesi | 6331 s.K. m. 6, 17; İGU Yön. m. 12 |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Yüksek işlem hacmi ve B2B yaptırım/KYC taraması (AML/KYB) gerektirir.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
06.10.01 — Ham petrol çıkarımı
Türkiye 6 haneli NACE kodu 06.10.01 (Ham petrol çıkarımı). İSG Tehlike Sınıfı: Çok Tehlikeli. Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- 06.20.01 Doğal gaz çıkarımı
Sıkça Sorulan Sorular
TR NACE 6-Digit 06.20.01 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
06.20.01 (Doğal gaz çıkarımı) şu faaliyetleri kapsar: Doğal gaz çıkarımı; ham hidrokarbon gazı (doğal gaz) çıkarımı; doğal gazla birlikte çıkarılan hafif petrol (kondensat) çıkarımı. Başlıca uygulayıcılar: Ham petrol arama ve üretim (E&P) şirketleri; Karada ve denizde doğal gaz çıkarım operatörleri.
06.20.01 kodunun 6331 Sayılı İSG yükümlülükleri, Sanal Ofis ve KOSGEB durumu nedir?
06.20.01 kodu 6331 Sayılı Kanun uyarınca "Çok Tehlikeli (6331 s.K.)" grubundadır (En geç 2 yılda bir (kaza/revizyonda derhal) risk değerlendirmesi; Çok tehlikeli işlerde 6331 m. 17 ve MYK Tebliği uyarınca mesleki eğitim / MYK belgesi olmayan çalışan işbaşı yaptırılamaz; aksi halde işin durdurulması ve çalışan başına idari para cezası uygulanır.). İşyeri statüsü: Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart. KOSGEB durumu: Geleneksel Girişimci Destek Programı.
06.20.01 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret ve Sanayi Odası (Anonim veya Limited Şirket şartı; MAPEG ruhsat ehliyeti) / 6491 sayılı Kanun m. 4 uyarınca gerçek kişi şahıs şirketi petrol ruhsatı sahibi olamaz; sermaye şirketi zorunludur.. İzin/Ruhsat: MAPEG Arama Ruhsatı (kara 5 yıl / deniz 8 yıl) ve Petrol İşletme Ruhsatı (20 yıl) Vergi/Teşvik: 6491 s.K. m. 9 uyarınca kuyu başı üretilen petrol ve gaz değerinin %12,5’i (1/8) oranında Devlet Hissesi ödenir.
06.20.01 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
06.20.01 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: Sanal POS MCC 1311 (Ham Petrol ve Doğal Gaz Çıkarımı).
06.20.01 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: petrol ve doğal gaz çıkarımını destekleyici faaliyetler, bkz. 09.10; petrol ve gaz çıkarımı ile ilgili araştırma faaliyetleri, bkz. 09.10; ham petrolden doğal gaz sıvılarının üretimi, bkz. 19.20.