79 — Seyahat acentesi, tur operatörü ve diğer rezervasyon hizmetleri ve ilgili faaliyetler
Travel agency, tour operator and other reservation service and related activities
NACE Rev. 2.1 Bölüm 79: Seyahat acentesi, tur operatörü ve diğer rezervasyon hizmetleri ve ilgili faaliyetler. Üst sektör: Kısım O (İdari ve Destek Hizmet Faaliyetleri).
3 Haneli Alt Gruplar 79
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Türkiye’de uçak/otobüs bileti aracılığı, otel rezervasyon komisyonculuğu, hac/umre veya yurt içi/dışı tur satışı yapan her işletme (online site dahil!) Kültür ve Turizm Bakanlığı Seyahat Acentası İşletme Belgesi (A/B/C Grubu) almak ve TÜRSAB’a (Türkiye Seyahat Acentaları Birliği) kayıt olmak ZORUNDADIR! (Belgesiz tur satışı 1618 s.K. uyarınca derhal kapatma ve adli para cezası sebebidir.)
- Acentenin enformasyon memuru sertifikalı personel istihdam etmesi ve fiziki acente adresini tescil ettirmesi (Sanal Ofis GEÇERSİZDİR — sadece fiziki işyeri tabelası ve TÜRSAB şube şartı!) zorunludur.
- Zorunlu Paket Tur Mesleki Sorumluluk Sigortası ve IATA uçak bileti yetkisi (havayolu biletleme için).
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası + TÜRSAB (Türkiye Seyahat Acentaları Birliği — kanuni tekel meslek birliği)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- 1618 s.K. kapsamında Acenta İşletme Belgesi ticaret siciline kayıtlı tacir (genellikle Ltd./A.Ş., şahıs tacir de mümkün) ve TÜRSAB onayı ile verilir.
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- TÜRSAB & Kültür ve Turizm Bakanlığı / TUREB (79.90)
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- YURT DIŞINDAN TÜRKİYE’YE TURİST GETİREN ACENTELERDE KDV İSTİSNASI: Yurt dışı kaynaklı müşterilere yurt dışı seyahat veya Türkiye içinde yalnızca yurt dışına yönelik aracılık komisyonu faturalarında KDVK m. 11/1-a ve ikametgâh/hizmetten faydalanma ayrımları dikkatle uygulanır (yurt içi otel konaklama yansıtmasında %10 KDV, acente hizmet komisyonunda %20 KDV geçerlidir; %2 Konaklama Vergisi otele aittir).
- MCC 4722 FİNTEK UYARISI: Stripe, PayTR, iyzico ve tüm bankalarda Seyahat Acenteleri (MCC 4722) ileri tarihli tur iptali riski nedeniyle Yüksek Risk kategorisindedir; TÜRSAB belgesi yüklenmeden sanal POS açılmaz ve dönemsel valör/rolling reserve uygulanabilir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
AB Paket Seyahat Direktifi (EU) 2015/2302 (acente iflasına karşı zorunlu teminat ve müşteriye tam geri ödeme güvencesi!) ve KDV TOMS (Tour Operators’ Margin Scheme) (tur operatörlerinin tüm AB’de kâr marjı üzerinden KDV ödemesi!) doğrudan uygulanır.
ABD NAICS 5615 (561510 Travel Agencies, 561520 Tour Operators) kapsamındadır. Havayolu biletlemede ARC (Airlines Reporting Corporation) / IATAN akreditasyonu ve California, Florida, Washington, Hawaii gibi Seller of Travel (SOT) eyalet ruhsatı & Trust Account zorunluluğu (kayıtsız satış eyalette ağır cezalıdır!) geçerlidir.
Uçuş içeren paket turlarda yasal CAA ATOL Licence (Air Travel Organiser’s Licence), uçuşsuz paketlerde ABTA/PTS/Trust Account (Package Travel Regs 2018) ve HMRC TOMS VAT Margin Scheme zorunludur (UK SIC 79xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Instagram veya web sitesi üzerinden TÜRSAB İşletme Belgesi kiralamadan/almadan "hafta sonu turu / VIP transfer + otel paketi" satmak 1618 s.K. uyarınca belgesiz seyahat acenteciliği suçudur!
- Kokartlı Turist Rehberliği 79.90 kapsamındadır; TUREB ruhsatı olmadan rehberlik yapılamaz.
| Kod | Resmi Tanım | Grup / Düzey | Küresel Kodlar | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Seyahat acentesi faaliyetleri (yolcu taşımacılığı için olanlar hariç) | 79.1 |
US 561510
UK 79110
R2 79.11 | İncele → | |
| Tur operatörü faaliyetleri | 79.1 |
US 561520
UK 79120
R2 79.12 | İncele → | |
| Diğer rezervasyon hizmetleri ve ilgili faaliyetler | 79.9 |
US 561591
UK 79901
R2 79.90 | İncele → |
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 Bölüm 79 hangi faaliyet sınıflarını içerir?
Bölüm 79 (Seyahat acentesi, tur operatörü ve diğer rezervasyon hizmetleri ve ilgili faaliyetler) toplam 2 grup ve 3 dört haneli faaliyet sınıfından oluşur.
Bölüm 79 kodlarının ABD NAICS ve UK SIC karşılıklarını görebilir miyim?
Evet. Tablodaki her sınıf satırı ilgili NAICS 2022, UK SIC 2007 ve eski NACE Rev. 2 karşılıklarını listeler ve kod sayfasına bağlar.