51.10 — Hava yolu ile yolcu taşımacılığı
NACE Rev. 2.1 51.10 (Hava yolu ile yolcu taşımacılığı); Bölüm 51 çerçevesinde 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu hükümlerine göre sınıflandırılır. Türkiye sicilinde 3 adet 6 haneli alt koda ayrılır.
Eurostat • v2.1
Hava yolu ile yolcu taşımacılığı
NAICS 481111 • SIC 51101 • ISIC 5110
MCC 4511
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Tarifeli ve charter yolcu havayolu şirketleri
- Hava kargo (freighter) ve ekspres hava taşıyıcıları
- Özel iş jeti, hava taksi, helikopter ve ticari uydu/uzay fırlatma (51.22) operatörleri
Bu Sınıf Şunları Kapsar
3- belirli rotalar üzerinden ve belirli tarifelere göre hava yolu ile yolcu taşımacılığı
- yolcular için charter seferlerinin sağlanması
- turistik ve gezi uçuşlarının sağlanması.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- yolcu taşımacılığı için operatör ile birlikte hava yolu taşımacılığına ait araçların kiralanması.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
2- operatörsüz olarak hava taşımacılığına ait araçların kiralanması, bkz. 77.35
- hava ambulanslarının işletilmesi, bkz. 86.92.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- SHGM (Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü) Ön İzin + İşletme Ruhsatı (AOC — Air Operator Certificate) + Asgari ödenmiş sermaye ve filoda Türk tescilli (TC-) hava aracı şartı
- Hava taşıyıcısı hisselerinin çoğunluğunun (%51+) Türk vatandaşlarına ait olması ve yönetimin yerli çoğunluğu (2920 s.K.)
- IATA iki harfli kod, ICAO çağrı kodu, Slot Koordinasyon ve Tehlikeli Madde (IATA DGR) taşıma onayı
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası (2920 s.K. gereği Anonim Şirket zorunludur)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Ticari yolcu/kargo havayolu işletmesi gerçek kişi şahıs işletmesi olarak kurulamaz.
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- SHGM Sivil Hava Aracı & İşletme Sicili
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- Uluslararası hava taşımacılığı, bilet satışları ve uçaklara verilen ikmal/yakıt/konma hizmetleri KDVK m. 13/a & 14 gereği %0 KDV kapsamındadır; yurt içi yolcu biletlerinde %20 KDV uygulanır.
- Uluslararası sefer yakıtında ÖTV muafiyeti sağlanır; MCC 4511 (Airlines) kart şemalarında yüksek ileri rezervasyon dönemi sebebiyle sıkı teminat kurallarına tabidir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
EASA Part-ORO/CAT AOC sertifikasyonu, AB Hava Taşımacılığı Tüzüğü (EC) 1008/2008, EU 261/2004 Yolcu Hakları Tazminatı, EU ETS Aviation ve ReFuelEU Aviation (2025 %2 SAF sürdürülebilir havacılık yakıtı zorunluluğu) geçerlidir.
ABD NAICS 481 kapsamında yer alır. Çift makamlı onay gerektirir: FAA Part 121 / Part 135 Air Carrier Certificate + US DOT Economic Authority (yabancı hissedarlık %25 oy hakkı tavanı). İç hat biletlerinde %7.5 Federal Transportation Excise Tax kesilir.
UK CAA Air Operator Certificate (AOC) + Operating Licence (OL), ATOL finansal koruma (paket satışı varsa) ve UK ETS Aviation kapsamındadır (UK SIC 51xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- İHA/drone ile havadan fotoğrafçılık/haritalama Bölüm 51 değil 74.20 / 71.12; İHA ile tarımsal ilaçlama 01.61 kapsamındadır — Bölüm 51 yalnızca yük/yolcu taşımacılığı ve uydu fırlatmayı kapsar.
- Sırf uçak bakımı (MRO) 33.16, havaalanı yer hizmetleri ve hava trafik kontrolü ise 52.23 sınıfındadır.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
| 6 Haneli Kod | Resmi Faaliyet Tanımı | İSG Sınıfı | İşyeri / Ofis | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Hava yolu yolcu taşımacılığı (tarifeli olanlar) | Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| Hava yolu yolcu taşımacılığı (turistik ve gezi amaçlı olanlar ile tarifesiz olanlar) (hava taksi taşımacılığı dahil) | Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| Hava yolu yolcu taşıma araçlarının mürettebatıyla birlikte kiralanması | Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Hava yolu yolcu taşımacılığı (turistik ve gezi amaçlı olanlar ile tarifesiz olanlar) (hava taksi taşımacılığı dahil)
Hava yolu yolcu taşıma araçlarının mürettebatıyla birlikte kiralanması
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245IATA / SHGM işletme ruhsatı zorunlu; yüksek tutarlı biletlerde 3D Secure ve ertelenmiş valör uygulanır.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
51.21 — Hava yolu ile yük taşımacılığı
NACE Rev. 2.1 51.21 (Hava yolu ile yük taşımacılığı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
51.22 — Uzay taşımacılığı
NACE Rev. 2.1 51.22 (Uzay taşımacılığı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- H Ulaştırma ve Depolama
- 51 Hava yolu taşımacılığı
- 51.1 Hava yolu ile yolcu taşımacılığı
- 51.10 Hava yolu ile yolcu taşımacılığı
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 51.10 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
51.10 (Hava yolu ile yolcu taşımacılığı) şu faaliyetleri kapsar: belirli rotalar üzerinden ve belirli tarifelere göre hava yolu ile yolcu taşımacılığı; yolcular için charter seferlerinin sağlanması; turistik ve gezi uçuşlarının sağlanması.. Başlıca uygulayıcılar: Tarifeli ve charter yolcu havayolu şirketleri; Hava kargo (freighter) ve ekspres hava taşıyıcıları.
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 51.10 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
51.10 sınıfı altında Türkiye sicilinde 3 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 51.10.01 [Tehlikeli], 51.10.02 [Tehlikeli], 51.10.03 [Tehlikeli]).
51.10 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası (2920 s.K. gereği Anonim Şirket zorunludur) / Ticari yolcu/kargo havayolu işletmesi gerçek kişi şahıs işletmesi olarak kurulamaz.. İzin/Ruhsat: SHGM (Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü) Ön İzin + İşletme Ruhsatı (AOC — Air Operator Certificate) + Asgari ödenmiş sermaye ve filoda Türk tescilli (TC-) hava aracı şartı Vergi/Teşvik: Uluslararası hava taşımacılığı, bilet satışları ve uçaklara verilen ikmal/yakıt/konma hizmetleri KDVK m. 13/a & 14 gereği %0 KDV kapsamındadır; yurt içi yolcu biletlerinde %20 KDV uygulanır.
51.10 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
51.10 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 481111 (Scheduled Passenger Air Transportation), 481211 (Nonscheduled Chartered Passenger Air Transportation), 481219 (Other Nonscheduled Air Transportation) • İngiltere UK SIC 2007: 51101 (Scheduled passenger air transport), 51102 (Non-scheduled passenger air transport) • BM ISIC Rev. 5: 5110 • Sanal POS MCC 4511 (Havayolları ve Hava Taşıma İşletmeleri).
51.10 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 51.10, eski NACE Rev. 2 sürümünde 51.10 (Hava yolu ile yolcu taşımacılığı) koduna karşılık gelir.
51.10 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: operatörsüz olarak hava taşımacılığına ait araçların kiralanması, bkz. 77.35; hava ambulanslarının işletilmesi, bkz. 86.92..