74.10 — Uzmanlaşmış tasarım faaliyetleri
NACE Rev. 2 74.10 (Uzmanlaşmış tasarım faaliyetleri); Bölüm 74 çerçevesinde 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu & 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (Tasarım Tescili & Patent/Marka Vekilliği) hükümlerine göre sınıflandırılır.
Eurostat • v2.0
Uzmanlaşmış tasarım faaliyetleri
NAICS 541410 • SIC 74100
MCC 7333
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Moda, endüstriyel ürün ve grafik/UI-UX tasarım stüdyoları (74.11–74.14)
- Ticari ürün, e-ticaret, moda, mimari ve etkinlik fotoğrafçıları & drone görsel çekim (74.20)
- Yeminli yazılı/sözlü tercümanlık ve yerelleştirme büroları (74.30), marka/patent vekilleri ve meteoroloji/bilirkişi uzmanlıkları (74.9)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
4- tekstil, giysi, ayakkabı, mücevher, mobilya ve diğer iç dekorasyon ve diğer moda mallarının yanısıra diğer kişisel eşyalar veya ev eşyaları ile ilgili moda tasarımı,
- endüstriyel tasarım, yani dağıtımda, kullanımda ve bakımında insan karakteristiklerini ve ihtiyaçlarını, güvenliğini, pazar cazibesini dikkate alarak, ürünün malzemelerinin, mekanizmasının, şeklinin, renginin ve yüzey bitirme işlemlerinin belirlenmesi de dahil olmak üzere ürünlerin kullanımını, değerini ve görünümünü optimize eden tasarımları ve özellikleri oluşturma ve geliştirme,
- grafik tasarımcılarının faaliyetleri.
- iç mimarların (dekoratörlerin) faaliyetleri.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
3- web sayfalarının tasarımı ve programlanması, bkz. 62.01,
- mimari tasarım, bkz. 71.11,
- mühendislik tasarımı, yani makine, malzeme, alet, yapı, süreç ve sistemlerin tasarlanmasına fizik kurallarının ve mühendislik ilkelerinin uygulanması, bkz. 71.12.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Grafik, moda, endüstriyel tasarım, stüdyosuz fotoğrafçılık ve tercüme ofisleri için özel bakanlık ruhsatı aranmaz — Sanal Ofis / Home-Office %100 uygundur (fiziki fotoğraf stüdyosu açılacaksa basit işyeri bildirimi/ruhsatı yapılır).
- Yeminli tercümanlık (74.30): Evrak onaylayacak tercümanlar ilgili Noterlik nezdinde yemin zaptı düzenletir; mahkeme tercümanlığı için Adalet Komisyonu Bilirkişi Listesi kaydı yapılır.
- Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde üçüncü kişiler adına marka/patent vekilliği yapacaklarda (74.9) TÜRKPATENT Marka veya Patent Vekili Sicil Kaydı (6769 s.K. — sınav şartlı) zorunludur; Drone ile ticari çekimde (74.20) SHGM İHA Pilot Lisansı & Uçuş İzni şarttır!
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası (Tasarım / Medya / Hizmetler Komitesi) + HİB (Tasarım ihracatı)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Fotoğrafçılar Esnaf Odası (stüdyolu fotoğrafçılar) veya Şahıs Şirketi / e-SMM (grafiker, tercüman, endüstriyel tasarımcı).
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- %80 TASARIM İHRACATI VERGİ İNDİRİMİ (KVK m. 10/1-ğ & GVK m. 89/13): Yurt dışındaki firmalara Türkiye’den verilen endüstriyel tasarım, moda tasarımı ve grafik/ürün tasarımı hizmetlerinin ihracatından doğan safi kazancın %80’i (kazanç Türkiye’ye getirildiği takdirde) beyannamede indirilir + KDVK 11/1-a %0 KDV!
- Ticaret Bakanlığı Turquality / Tasarım Desteği (5448 s.K.): Tasarım ofisleri yurt dışı fuar, tescil ve tanıtım harcamalarında %50–%60 hibe desteğine başvurabilir; 5746 s.K. Tasarım Merkezi kuran şirketler (min. 10 tasarımcı) %100 tasarım indirimi ve SGK/stopaj teşviki alır.
- Tercüme, tasarım ve fotoğrafçılıkta e-SMM (serbest meslek) olarak çalışılırsa %20 gelir vergisi stopajı, ticari şirketse %20 KDV fatura düzenlenir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
NACE Rev. 2.1’de eski tek `74.10 Tasarım` kodu 74.11 (Endüstriyel/Moda), 74.12 (Grafik/Görsel İletişim), 74.13 (İç Mimarlık/Dekorasyon Tasarımı) ve 74.14 (Diğer) sınıflarına bölündü; ayrıca 74.91 Patent Komisyonculuğu eklendi! AB’de EUIPO Community Design, AI Act görsel şeffaflık ve GDPR (fotoğraf rızası) geçerlidir.
ABD NAICS 5414 (Specialized Design), 54192 (Photography) ve 541930 (Translation/Interpretation) kapsamındadır. Commercial drone fotoğrafçılığında FAA Part 107 Remote Pilot Certificate, tasarımda Work-Made-for-Hire (17 U.S.C. § 101) sözleşme maddesi (yoksa telif müşteriye geçmez!) ve eyalet iç mimarlık unvan yasaları uygulanır.
UK Design Rights & UK IPO tescilleri, CAA Drone Flyer/Operator ID (PDRA01) izni ve Chartered Institute of Linguists (CIOL) yeminli tercüme standartları geçerlidir (UK SIC 74100–74990).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- İnşaata dayalı ruhsatlı mimarlık projesi 71.11 (TMMOB Mimarlar Odası zorunlu), yapı ruhsatı gerektirmeyen dekorasyon ve iç mekân/stand tasarımı ise 74.13 sınıfındadır!
- Video/reklam filmi çekimi 59.11, sabit fotoğrafçılık 74.20, dijital reklam yönetimi ise 73.11 kodundadır — ajanslar fatura kapsamına göre tevkifat (3/10 reklam tevkifatı vs tevkifatsız tasarım) hatasına düşmemelidir.
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
İç mimarların faaliyetleri (iç mekan tasarımı, 3D modelleme, dekorasyon ve görsel danışmanlık)
Grafik tasarım ve görsel iletişim tasarımı (Logo, UI/UX, dijital illüstrasyon ve kurumsal kimlik)
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Düşük riskli yaratıcı hizmet kategorisi; proje teslim sözleşmesi yüksek tutarlı tasarım çekimlerinde yeterlidir.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 74.12 — Grafik, Marka ve UI/UX Tasarımı → | Fiziki endüstriyel ürün, tekstil ve moda tasarımı 74.11; logo, marka kimliği, web arayüzü ve grafik tasarım 74.12’dir. | Her iki tasarım ihracatı da KVK 10/1-ğ %80 indirim ve KDVK 11/1-a %0 KDV kapsamındadır. |
74.20 — Fotoğrafçılık faaliyetleri
Eski NACE Rev. 2 sürümü 74.20 (Fotoğrafçılık faaliyetleri). Güncel Rev. 2.1 karşılıklarını aşağıdan inceleyin.
74.30 — Tercüme ve sözlü tercüme faaliyetleri
Eski NACE Rev. 2 sürümü 74.30 (Tercüme ve sözlü tercüme faaliyetleri). Güncel Rev. 2.1 karşılıklarını aşağıdan inceleyin.
74.90 — Başka yerde sınıflandırılmamış diğer mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler
Eski NACE Rev. 2 sürümü 74.90 (Başka yerde sınıflandırılmamış diğer mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler). Güncel Rev. 2.1 karşılıklarını aşağıdan inceleyin.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- M MESLEKİ, BİLİMSEL VE TEKNİK FAALİYETLER
- 74 Diğer mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler
- 74.1 Uzmanlaşmış tasarım faaliyetleri
- 74.10 Uzmanlaşmış tasarım faaliyetleri
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2 74.10 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
74.10 (Uzmanlaşmış tasarım faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: tekstil, giysi, ayakkabı, mücevher, mobilya ve diğer iç dekorasyon ve diğer moda mallarının yanısıra diğer kişisel eşyalar veya ev eşyaları ile ilgili moda tasarımı,; endüstriyel tasarım, yani dağıtımda, kullanımda ve bakımında insan karakteristiklerini ve ihtiyaçlarını, güvenliğini, pazar cazibesini dikkate alarak, ürünün malzemelerinin, mekanizmasının, şeklinin, renginin ve yüzey bitirme işlemlerinin belirlenmesi de dahil olmak üzere ürünlerin kullanımını, değerini ve görünümünü optimize eden tasarımları ve özellikleri oluşturma ve geliştirme,; grafik tasarımcılarının faaliyetleri.. Başlıca uygulayıcılar: Moda, endüstriyel ürün ve grafik/UI-UX tasarım stüdyoları (74.11–74.14); Ticari ürün, e-ticaret, moda, mimari ve etkinlik fotoğrafçıları & drone görsel çekim (74.20).
74.10 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası (Tasarım / Medya / Hizmetler Komitesi) + HİB (Tasarım ihracatı) / Fotoğrafçılar Esnaf Odası (stüdyolu fotoğrafçılar) veya Şahıs Şirketi / e-SMM (grafiker, tercüman, endüstriyel tasarımcı).. İzin/Ruhsat: Grafik, moda, endüstriyel tasarım, stüdyosuz fotoğrafçılık ve tercüme ofisleri için özel bakanlık ruhsatı aranmaz — Sanal Ofis / Home-Office %100 uygundur (fiziki fotoğraf stüdyosu açılacaksa basit işyeri bildirimi/ruhsatı yapılır). Vergi/Teşvik: %80 TASARIM İHRACATI VERGİ İNDİRİMİ (KVK m. 10/1-ğ & GVK m. 89/13): Yurt dışındaki firmalara Türkiye’den verilen endüstriyel tasarım, moda tasarımı ve grafik/ürün tasarımı hizmetlerinin ihracatından doğan safi kazancın %80’i (kazanç Türkiye’ye getirildiği takdirde) beyannamede indirilir + KDVK 11/1-a %0 KDV!
74.10 ile en sık karıştırılan 74.12 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
74.12 — Grafik, Marka ve UI/UX Tasarımı: Fiziki endüstriyel ürün, tekstil ve moda tasarımı 74.11; logo, marka kimliği, web arayüzü ve grafik tasarım 74.12’dir. Vergisel/hukuki etki: Her iki tasarım ihracatı da KVK 10/1-ğ %80 indirim ve KDVK 11/1-a %0 KDV kapsamındadır.
74.10 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
74.10 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 541410 (Interior Design Services), 541420 (Industrial Design Services), 541430 (Graphic Design Services) • İngiltere UK SIC 2007: 74100 (specialised design activities) • Sanal POS MCC 7333 (Ticari Fotoğrafçılık, Sanat ve Grafik Tasarım).
Eski NACE Rev. 2 74.10 kodunun güncel NACE Rev. 2.1 karşılığı nedir?
2025–2026 NACE Rev. 2.1 geçişiyle 74.10 kodu güncel sistemde 74.11 (Endüstriyel ürün ve moda tasarımı faaliyetleri), 74.12 (Grafik tasarım ve görsel iletişim faaliyetleri) olarak devam etmektedir.
74.10 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: web sayfalarının tasarımı ve programlanması, bkz. 62.01,; mimari tasarım, bkz. 71.11,; mühendislik tasarımı, yani makine, malzeme, alet, yapı, süreç ve sistemlerin tasarlanmasına fizik kurallarının ve mühendislik ilkelerinin uygulanması, bkz. 71.12..