66.12 — Menkul kıymetler ve emtia sözleşmeleri aracılığı
NACE Rev. 2 66.12 (Menkul kıymetler ve emtia sözleşmeleri aracılığı); Bölüm 66 çerçevesinde 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Kanunu (TCMB) hükümlerine göre sınıflandırılır.
Eurostat • v2.0
Finansal hizmetler için yardımcı faaliyetler (Sigorta ve emeklilik fonları hariç)
NAICS 523150 • SIC 66120
MCC 6211
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Ödeme kuruluşları, elektronik para (e-para), sanal POS ve açık bankacılık fintekleri (66.19)
- Sigorta acenteleri, sigorta brokerleri ve sigorta/hasar eksperleri (66.21 / 66.22)
- Portföy yönetim şirketleri, borsa/emtia aracıları ve kripto varlık aracı/saklama kuruluşları (66.12 / 66.30)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
4- finansal piyasalarda başkaları adına (borsa aracılığı) çalışılması ve ilgili faaliyetler,
- hisse senedi aracılığı,
- emtia sözleşmeleri aracılığı,
- döviz bürolarının faaliyetleri, vb.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
2- finansal piyasalarda kendi hesabına çalışılması, bkz. 64.99,
- bir ücret veya sözleşmeye dayalı portföy yöneticiliği, bkz. 66.30.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Ödeme/Sanal POS/E-Para/Açık Bankacılık (66.19): TCMB Faaliyet İzni, TÖDEB üyeliği ve MASAK uyum görevlisi (temsilcilik için dahi TCMB sözleşme bildirimi gerekir!)
- Sigorta Acenteliği (66.22): SEGEM Teknik Personel Yeterlilik Belgesi + TOBB Sigorta Acenteleri İcra Komitesi (SAİK) Uygunluk Belgesi ve LEVHA Kaydı + asgari fiziki işyeri donanımı (Sanal Ofis GEÇERSİZDİR!)
- Menkul kıymet / Kripto varlık alım-satım platformları (66.12): SPK Faaliyet İzni + MKK/Takasbank ve TÜBİTAK bilgi sistemleri denetimi
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası + TOBB LEVHA (Sigorta Acenteleri) / TÖDEB (Ödeme Kuruluşları) / TSPB (Sermaye Piyasası)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Gerçek kişi sigorta acenteleri (SEGEM + fiziki ofis + TOBB LEVHA ile) kurulabilir; ödeme/e-para/yatırım/kripto kuruluşları mutlaka A.Ş. olmak zorundadır!
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- TCMB / TOBB SAİK (LEVHA) / SPK / MASAK
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- SIGORTA ACENTELERİ (66.22) VE ÖDEME/ARACI KURULUŞLARIN KDV/BSMV AYRIMI: Sigorta acentelerinin yalnızca sigorta muamelelerine ilişkin komisyon gelirleri KDVK m. 17/4-e uyarınca KDV’den müstesnadır; acente BSMV mükellefi bile değildir (ancak acentelik dışı danışmanlık veya araç satışı olursa %20 KDV doğar!).
- TCMB lisanslı ödeme ve e-para kuruluşları ise BSMV (%5) mükellefidir ve bu işlemler KDV’den muaftır; banka komisyon gelirleri de paralel şekildedir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
AB PSD2 / PSD3 & PSR (Ödeme Hizmetleri), MiCA (Kripto Varlık Platformları), IDD (Sigorta Dağıtım Direktifi — 2016/97/EU), MiFID II (Yatırım Danışmanlığı) ve DORA (2022/2554) tam kapsamındadır.
ABD NAICS 523/5242 kapsamında yer alır. Ödeme/e-para için FinCEN MSB (Money Services Business) Kaydı + Eyalet Money Transmitter Licenses (MTL — NMLS); yatırım/aracı kurum için FINRA/SEC Broker-Dealer veya RIA; sigorta acentesi için her eyalette NIPR Resident/Non-Resident Producer License zorunludur!
FCA Payment Services Regulations 2017 (API/SPI) / Electronic Money Regs (EMI), sigortada FCA Insurance Intermediaries Authorisation ve kriptoda FCA MLR 2017 kaydı şarttır (UK SIC 66xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Sigorta acentesi açacakların Sanal Ofis tutması kesinlikle yasaktır — TOBB Sigorta Acenteleri Yönetmeliği gereği müstakil ofis, bağımsız telefon/internet hattı ve SEGEM belgesi şarttır.
- Ödeme altyapısı yazılımı geliştirip lisanslı kuruluşa SaaS satan şirketler (62.10 / 58.29) kendileri fon tutmadığı sürece 66.19 seçip TCMB iznine takılmamalıdır; ancak kullanıcı cüzdanına para toplayan her pazaryeri/fintek 6493 s.K. kapsamını (ve TÖDEB/TCMB muafiyet sınırlarını) kontrol etmelidir!
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245SPK / SEC / FCA yetkilendirmesi şarttır; kaldıraçlı işlem veya kripto alım-satımında kart ağları ek yüksek risk kaydı arar.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
66.11 — Finansal piyasaların yönetimi
Eski NACE Rev. 2 sürümü 66.11 (Finansal piyasaların yönetimi). Güncel Rev. 2.1 karşılıklarını aşağıdan inceleyin.
66.19 — Finansal hizmetler için yardımcı diğer faaliyetler (Sigorta ve emeklilik fonları hariç)
Eski NACE Rev. 2 sürümü 66.19 (Finansal hizmetler için yardımcı diğer faaliyetler (Sigorta ve emeklilik fonları hariç)). Güncel Rev. 2.1 karşılıklarını aşağıdan inceleyin.
66.21 — Risk ve hasar değerlemesi
Eski NACE Rev. 2 sürümü 66.21 (Risk ve hasar değerlemesi). Güncel Rev. 2.1 karşılıklarını aşağıdan inceleyin.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- K FİNANS VE SİGORTA FAALİYETLERİ
- 66 Finansal hizmetler ile sigorta faaliyetleri için yardımcı faaliyetler
- 66.1 Finansal hizmetler için yardımcı faaliyetler (Sigorta ve emeklilik fonları hariç)
- 66.12 Menkul kıymetler ve emtia sözleşmeleri aracılığı
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2 66.12 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
66.12 (Menkul kıymetler ve emtia sözleşmeleri aracılığı) şu faaliyetleri kapsar: finansal piyasalarda başkaları adına (borsa aracılığı) çalışılması ve ilgili faaliyetler,; hisse senedi aracılığı,; emtia sözleşmeleri aracılığı,. Başlıca uygulayıcılar: Ödeme kuruluşları, elektronik para (e-para), sanal POS ve açık bankacılık fintekleri (66.19); Sigorta acenteleri, sigorta brokerleri ve sigorta/hasar eksperleri (66.21 / 66.22).
66.12 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası + TOBB LEVHA (Sigorta Acenteleri) / TÖDEB (Ödeme Kuruluşları) / TSPB (Sermaye Piyasası) / Gerçek kişi sigorta acenteleri (SEGEM + fiziki ofis + TOBB LEVHA ile) kurulabilir; ödeme/e-para/yatırım/kripto kuruluşları mutlaka A.Ş. olmak zorundadır!. İzin/Ruhsat: Ödeme/Sanal POS/E-Para/Açık Bankacılık (66.19): TCMB Faaliyet İzni, TÖDEB üyeliği ve MASAK uyum görevlisi (temsilcilik için dahi TCMB sözleşme bildirimi gerekir!) Vergi/Teşvik: SIGORTA ACENTELERİ (66.22) VE ÖDEME/ARACI KURULUŞLARIN KDV/BSMV AYRIMI: Sigorta acentelerinin yalnızca sigorta muamelelerine ilişkin komisyon gelirleri KDVK m. 17/4-e uyarınca KDV’den müstesnadır; acente BSMV mükellefi bile değildir (ancak acentelik dışı danışmanlık veya araç satışı olursa %20 KDV doğar!).
66.12 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
66.12 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 523150 (Investment Banking and Securities Intermediation), 523160 (Commodity Contracts Intermediation), 523999 (Miscellaneous Financial Investment Activities) • İngiltere UK SIC 2007: 66120 (Security and commodity contracts dealing activities) • Sanal POS MCC 6211 (Menkul Kıymet Aracı Kurumları ve Yatırım Hizmetleri).
Eski NACE Rev. 2 66.12 kodunun güncel NACE Rev. 2.1 karşılığı nedir?
2025–2026 NACE Rev. 2.1 geçişiyle 66.12 kodu güncel sistemde 66.12 (Menkul kıymetler ve emtia sözleşmeleri aracılığı) olarak devam etmektedir.
66.12 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: finansal piyasalarda kendi hesabına çalışılması, bkz. 64.99,; bir ücret veya sözleşmeye dayalı portföy yöneticiliği, bkz. 66.30..