10.20 — Balık, kabuklu deniz hayvanları ve yumuşakçaların işlenmesi ve saklanması
NACE Rev. 2 10.20 (Balık, kabuklu deniz hayvanları ve yumuşakçaların işlenmesi ve saklanması); Bölüm 10 çerçevesinde 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu hükümlerine göre sınıflandırılır.
Eurostat • v2.0
Balık, kabuklu deniz hayvanları ve yumuşakçaların işlenmesi ve saklanması
NAICS 311710 • SIC 10200
MCC 5411
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Et, süt, balık, meyve-sebze işleme fabrikaları ve soğuk hava işleme tesisleri
- Fırınlar, unlu mamul, şekerleme, çikolata ve makarna üreticileri
- Zeytinyağı/ayçiçeği yağı, baharat, hazır yemek ve evcil hayvan yemi üreticileri
Bu Sınıf Şunları Kapsar
4- balıkların, kabuklu deniz hayvanlarının ve yumuşakçaların hazırlanması ve saklanması: dondurulması, derin dondurulması, kurutulması, pişirilmesi, tütsülenmesi, tuzlanması, salamura edilmesi, konservelenmesi, vb.,
- balık, kabuklu deniz hayvanı ve yumuşakça ürünlerinin üretilmesi: balık filetosu, balık yumurtası, havyar, havyar yerine kullanılan ürünler, vb.,
- insan tüketimi veya hayvan yemi amacıyla balık kaba unlarının üretilmesi,
- balıklardan ve suda yetişen diğer hayvanlardan insan tüketimi için uygun olmayan kaba unların ve özlerin üretilmesi.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- sadece balığın işlenmesi ve saklanmasını gerçekleştiren tekne ve gemilerin faaliyetleri,
- deniz yosununun işlenmesi.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
5- hem balığın tutulması hem de işlenmesi ve saklanmasıyla ilgili faaliyet gösteren tekne ve gemi balıkçılığı, bkz. 03.11,
- balinaların karada veya özel teknelerde işlenmesi, bkz. 10.11,
- deniz ürünlerinden sıvı ve katı yağ imalatı, bkz. 10.41,
- dondurulmuş hazır balık yemeklerinin imalatı, bkz. 10.85,
- balık çorbası imalatı, bkz. 10.89.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda İşletme Kayıt Belgesi veya (et, süt, balık, yumurta işleyenlerde) İşletme Onay Belgesi (TR onay numarası)
- Belediye 1., 2. veya 3. Sınıf Gayrisıhhi Müessese (GSM) İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı
- Zorunlu İstihdam Personeli: Üretim ölçeğine göre Gıda/Ziraat/Kimya Mühendisi veya Veteriner Hekim
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Sanayi Odası veya TSO (5174 s.K.) + Kapasite Raporu + Sanayi Sicil Belgesi (6948 s.K.)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Fırıncılar/Lokantacılar/Gıda Esnaf Odası (5362 s.K.) veya Sanayi Sicilli Ticaret Odası kaydı
İmalat başlangıcından itibaren 2 ay içinde Sanayi Siciline kayıt zorunludur.
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- Sanayi Sicil Belgesi sahipleri imalat kazançlarında Kurumlar Vergisi 1 puan indirimi (5520 KVK m. 32/7) ve makine alımlarında KDV istisnasından (KDVK Geçici m. 39 / 13/d) yararlanır.
- Temel gıda ürünlerinde %1 KDV (bazı işlenmiş atıştırmalıklarda %10) uygulanır.
- KOSGEB İmalat (Kısım C) İş Geliştirme Desteği kapsamında 1.500.000 TL+ öncelikli sektör desteğine tabidir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
AB Genel Gıda Hukuku (EC 178/2002), Gıda Hijyeni Tüzüğü (EC 852/2004 & 853/2004 hayvansal gıda onay numarası) ve HACCP ilkeleri zorunludur.
ABD NAICS 311 kapsamında yer alır. Tüm gıda tesislerinde FDA Food Facility Registration (FSMA Preventive Controls) ve et/kanatlıda USDA FSIS sürekli denetimi zorunludur; eyalet gıda üretici izinleri alınır.
İngiltere Food Standards Agency (FSA) yerel belediye gıda kaydı ve hayvansal gıda tesisleri için UK Health/Identification Mark onayı gerektirir (UK SIC 10110–10920).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Yerinde pişirip doğrudan müşteriye masa veya paket servisi sunan pastane/lokantalar Bölüm 10 değil Bölüm 56 (56.11) kapsamındadır; buna karşın toptan/ambalajlı satış ağırlıklı fırınlar 10.71 sınıfında onay/kayıt almalıdır.
- Sanal ofis adresiyle gıda üretimi veya fason gıda imalat ruhsatı kesinlikle alınamaz; fason ürettirip satan firmalar ticaret (46/47) veya marka sahibi gıda işletmecisi kaydı yaptırır.
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Processing and preserving of fish, crustaceans and molluscs
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Yüksek işlem adedi, çok düşük iade oranı; kart ağlarında indirimli market tarifesi ve yemek kartı entegrasyonu desteklenir.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
10.11 — Etin işlenmesi ve saklanması
Eski NACE Rev. 2 sürümü 10.11 (Etin işlenmesi ve saklanması). Güncel Rev. 2.1 karşılıklarını aşağıdan inceleyin.
10.12 — Kümes hayvanları etlerinin işlenmesi ve saklanması
Eski NACE Rev. 2 sürümü 10.12 (Kümes hayvanları etlerinin işlenmesi ve saklanması). Güncel Rev. 2.1 karşılıklarını aşağıdan inceleyin.
10.13 — Et ve kümes hayvanları etlerinden üretilen ürünlerin imalatı
Eski NACE Rev. 2 sürümü 10.13 (Et ve kümes hayvanları etlerinden üretilen ürünlerin imalatı). Güncel Rev. 2.1 karşılıklarını aşağıdan inceleyin.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- C İMALAT
- 10 Gıda ürünlerinin imalatı
- 10.2 Balık, kabuklu deniz hayvanları ve yumuşakçaların işlenmesi ve saklanması
- 10.20 Balık, kabuklu deniz hayvanları ve yumuşakçaların işlenmesi ve saklanması
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2 10.20 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
10.20 (Balık, kabuklu deniz hayvanları ve yumuşakçaların işlenmesi ve saklanması) şu faaliyetleri kapsar: balıkların, kabuklu deniz hayvanlarının ve yumuşakçaların hazırlanması ve saklanması: dondurulması, derin dondurulması, kurutulması, pişirilmesi, tütsülenmesi, tuzlanması, salamura edilmesi, konservelenmesi, vb.,; balık, kabuklu deniz hayvanı ve yumuşakça ürünlerinin üretilmesi: balık filetosu, balık yumurtası, havyar, havyar yerine kullanılan ürünler, vb.,; insan tüketimi veya hayvan yemi amacıyla balık kaba unlarının üretilmesi,. Başlıca uygulayıcılar: Et, süt, balık, meyve-sebze işleme fabrikaları ve soğuk hava işleme tesisleri; Fırınlar, unlu mamul, şekerleme, çikolata ve makarna üreticileri.
10.20 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Sanayi Odası veya TSO (5174 s.K.) + Kapasite Raporu + Sanayi Sicil Belgesi (6948 s.K.) / Fırıncılar/Lokantacılar/Gıda Esnaf Odası (5362 s.K.) veya Sanayi Sicilli Ticaret Odası kaydı. İzin/Ruhsat: Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda İşletme Kayıt Belgesi veya (et, süt, balık, yumurta işleyenlerde) İşletme Onay Belgesi (TR onay numarası) Vergi/Teşvik: Sanayi Sicil Belgesi sahipleri imalat kazançlarında Kurumlar Vergisi 1 puan indirimi (5520 KVK m. 32/7) ve makine alımlarında KDV istisnasından (KDVK Geçici m. 39 / 13/d) yararlanır.
10.20 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
10.20 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 311710 (Seafood Product Preparation and Packaging) • İngiltere UK SIC 2007: 10200 (Processing and preserving of fish, crustaceans and molluscs) • Sanal POS MCC 5411 (Süpermarket, Market ve Gıda Perakendeciliği).
Eski NACE Rev. 2 10.20 kodunun güncel NACE Rev. 2.1 karşılığı nedir?
2025–2026 NACE Rev. 2.1 geçişiyle 10.20 kodu güncel sistemde 10.20 (Balık, kabuklu deniz hayvanları ve yumuşakçaların işlenmesi ve saklanması) olarak devam etmektedir.
10.20 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: hem balığın tutulması hem de işlenmesi ve saklanmasıyla ilgili faaliyet gösteren tekne ve gemi balıkçılığı, bkz. 03.11,; balinaların karada veya özel teknelerde işlenmesi, bkz. 10.11,; deniz ürünlerinden sıvı ve katı yağ imalatı, bkz. 10.41,.