4790 — Perakende ticaret için aracılık hizmeti faaliyetleri
UN ISIC Rev. 5 4790 (Perakende ticaret için aracılık hizmeti faaliyetleri); Bölüm 47 çerçevesinde 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun & ETBİS hükümlerine göre sınıflandırılır.
UNSD • v5.0
Perakende ticaret için aracılık hizmeti faaliyetleri
UN
MCC 5969, 5311
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- NACE Rev. 2.1’de: Çok kategorili dijital e-ticaret pazaryerleri ve perakende aracılık platformları (Trendyol, Hepsiburada benzeri aracılar)
- Türkiye mevcut 6 haneli (47.91.14) uygulamada: Pazaryeri satıcıları, Shopify/WooCommerce e-ticaret mağazaları ve dropshipping firmaları
Bu Sınıf Şunları Kapsar
1- The rules for defining specialised and non-specialised retail trade activities are described in paragraphs 96-98 of the NACE introductory guidelines.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- activities of retail auctioneering houses of both new and used third party goods, including internet retail auctions
- activities of agents in retail sale of motor vehicles
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
2- operation of petrol stations, including commission sale of fuels, see 4730
- activities of intermediaries in the retail sale of second hand goods, see 4774
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Kendi internet sitesi/uygulaması üzerinden satanlarda Ticaret Bakanlığı ETBİS (Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi) kaydı + 3D/SSL & Ön Bilgilendirme/Mesafeli Satış Sözleşmesi
- Fiziki mağaza/dükkânlarda Belediye Sıhhi İşyeri Açma Ruhsatı + Gıda varsa Tarım Gıda İşletme Kayıt Belgesi; Stoksuz E-Ticaret (Dropshipping) ve pazaryeri ofislerinde ise Sanal Ofis yeterlidir
- Özel ruhsatlı perakende alt kolları: Eczane (47.73 → 6197 s.K. Sağlık Müd.), Kuyum (47.77 → Kuyum Ticareti Yetki Belgesi), Akaryakıt (47.30 → EPDK Bayilik), Alkol/Tütün (TADB Perakende Satış Belgesi)
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası veya TSO (5174 s.K.)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Bakkal/Manav/Büfe/Konfeksiyon Esnaf Odası (5362 s.K.) veya Ticaret Odası
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- E-Ticaret stopajı: 6563 s.K. kapsamındaki pazaryeri/aracı hizmet sağlayıcıları, 193 s. GVK m. 94 ve KVK m. 15/30 uyarınca 01.01.2025 itibarıyla platform satıcılarının KDV hariç ürün satış bedelleri üzerinden %1 e-ticaret stopajı kesip vergi dairesine yatırır (satıcı yıllık gelir/kurumlar vergisinden mahsup eder)!
- Mikro ihracat (ETGB — 300 kg / 15.000 EUR sınırına kadar hızlı kargo ile yurt dışı e-ticaret satışı) KDV iadesi ve %50/%80 e-ihracat gelir istisnaları (GVK m. 89/16 %50 mikro ihracat indirimi dahil!) sağlar.
- Fiziki mağazalarda banka/POS entegrasyonlu Yeni Nesil Ödeme Kaydedici Cihaz (YN ÖKC) ve 2026 itibarıyla güncellenen B2C e-Arşiv Fatura eşikleri takip edilmelidir.
- 6563 s. E-Ticaret Kanunu uyarınca aracı hizmet sağlayıcı (pazaryeri) platformlar, satıcıların KDV hariç satış bedelleri üzerinden 01.01.2025 itibarıyla %1 e-ticaret stopajı keser ve Elektronik Ticaret Lisans ücretine tabidir.
- Kendi e-ticaret sitesinden (D2C) satanlar ETBİS kaydı yaptırmalı, yurt dışına hızlı kargo ETGB mikro ihracatta %0 KDV + %50 GVK m. 89/16 e-ihracat indirimi (gerçek kişi tam mükellef) almalıdır.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
KRİTİK REVİZYON FARKI: NACE Rev. 2.1’de eski genel "47.91 İnternetten Perakende Ticaret" sınıfı kaldırılmıştır! Artık internetten satış yapan her mağaza sattığı ürüne göre 47.1–47.8 sınıflarına (ör. giyim e-ticareti 47.71, gıda 47.2) ayrılır; yeni 47.91/47.92 ise yalnızca pazaryeri aracılık platformlarına ayrılmıştır. AB’de OSS (One-Stop-Shop) €10.000 KDV eşiği, DSA ve GPSR 2023/988 uygulanır.
ABD NAICS 44–45 (455/456/457/458/459) kapsamındadır (2022 NAICS revizyonunda da 454110 E-Commerce kaldırılıp ürün gruplarına dağıtıldı!). Eyaletlerde Economic Nexus ($100.000 ciro veya 200 işlem South Dakota v. Wayfair kuralı) aşılınca Sales Tax kaydı, Amazon/Shopify satıcılarında EIN + Wyoming/Delaware LLC yapısı yaygındır.
UK SIC 2007 hâlâ 47910 (Internet Retail) kodunu aktif olarak korumaktadır! HMRC VAT zorunlu tescil eşiği £90.000 olup yurt dışı satıcılar £135 altı gönderilerde UK Online Marketplace / Seller VAT tahsilat kuralına ve ICO/UK GDPR ile Consumer Rights Act 2015 hükümlerine tabidir.
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Türkiye’de mevcut 6 haneli NACE ağacında 47.91.14 (İnternetten Perakende) yaygın kullanılmaya devam ederken, AB NACE Rev. 2.1 eşleştirmesinde sattığınız ana ürüne göre (ör. 47.71 Giyim, 47.40 Elektronik) veya sadece pazaryeriyseniz 47.91/47.92 aracılık koduna dikkat etmelisiniz.
- Tüketiciye 14 günlük mesafeli satış cayma hakkı ve ön bilgilendirme formu sunmamak Ticaret Bakanlığı denetimlerinde işlem başı idari para cezası getirir.
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Uzmanlaşmış perakende ticaret için aracılık hizmeti faaliyetleri
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245İnternetten çok kategorili perakende (pazaryeri/dropshipping): kargo takip kodu zorunluluğu ve <%1 chargeback eşiği izlenir.
Fiziksel veya çok kategorili perakende mağazalarda standart düşük riskli POS tahsilatı.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| TR 47.91.14 — Türkiye 6 Haneli E-Ticaret Kodu → | AB NACE Rev. 2.1’de 47.91 pazaryeri aracılığına dönüşmüş olsa da Türkiye’deki mevcut 6 haneli sicilde 47.91.14 doğrudan "İnternet Üzerinden Perakende" için kullanılmaya devam eder. | Yurt dışı ABD LLC / UK LTD açarken ABD NAICS’te ürün bazlı kodu (458/459), İngiltere UK SIC’te 47910 kodunu seçin. |
| 47.92 — Uzmanlaşmış Perakende Aracılık → | Çok kategorili pazaryerleri 47.91; tek dikeye odaklanan (ör. yalnızca ikinci el saat, sneaker veya otomotiv parçası aracılığı) platformlar 47.92’dir. | Her ikisi de aracılık komisyonu üzerinden gelir yazar ve yalnızca komisyon KDV’si tahsil eder. |
| 47.71 — NACE 2.1 Giyim E-Ticaret / Mağaza → | NACE Rev. 2.1 standartlarında online veya fiziki giyim mağazası fark etmeksizin ürün bazlı 47.71 kullanılır. | Türkiye’de hazır giyimde %10 KDV uygulanır; 47.91 pazaryeri aracılığı komisyonu ise %20 KDV’lidir. |
4711 — Uzmanlaşmamış gıda, içecek veya tütün ağırlıklı perakende ticaret
Birleşmiş Milletler ISIC Rev. 5 uluslararası faaliyet kodu 4711 (Uzmanlaşmamış gıda, içecek veya tütün ağırlıklı perakende ticaret) ve resmi NACE Rev. 2.1 / NAICS karşılıkları.
4719 — Uzmanlaşmamış diğer perakende ticaret
Birleşmiş Milletler ISIC Rev. 5 uluslararası faaliyet kodu 4719 (Uzmanlaşmamış diğer perakende ticaret) ve resmi NACE Rev. 2.1 / NAICS karşılıkları.
4721 — Gıda perakende ticareti
Birleşmiş Milletler ISIC Rev. 5 uluslararası faaliyet kodu 4721 (Gıda perakende ticareti) ve resmi NACE Rev. 2.1 / NAICS karşılıkları.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- G Toptan ve Perakende Ticaret
- 47 Perakende ticaret
- 479 Perakende ticaret için aracılık hizmeti faaliyetleri
- 4790 Perakende ticaret için aracılık hizmeti faaliyetleri
Sıkça Sorulan Sorular
UN ISIC Rev. 5 4790 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
4790 (Perakende ticaret için aracılık hizmeti faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: 4790 faaliyet başlığı (Perakende ticaret için aracılık hizmeti faaliyetleri). Başlıca uygulayıcılar: NACE Rev. 2.1’de: Çok kategorili dijital e-ticaret pazaryerleri ve perakende aracılık platformları (Trendyol, Hepsiburada benzeri aracılar); Türkiye mevcut 6 haneli (47.91.14) uygulamada: Pazaryeri satıcıları, Shopify/WooCommerce e-ticaret mağazaları ve dropshipping firmaları.
4790 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası veya TSO (5174 s.K.) / Bakkal/Manav/Büfe/Konfeksiyon Esnaf Odası (5362 s.K.) veya Ticaret Odası. İzin/Ruhsat: Kendi internet sitesi/uygulaması üzerinden satanlarda Ticaret Bakanlığı ETBİS (Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi) kaydı + 3D/SSL & Ön Bilgilendirme/Mesafeli Satış Sözleşmesi Vergi/Teşvik: 6563 s. E-Ticaret Kanunu uyarınca aracı hizmet sağlayıcı (pazaryeri) platformlar, satıcıların KDV hariç satış bedelleri üzerinden 01.01.2025 itibarıyla %1 e-ticaret stopajı keser ve Elektronik Ticaret Lisans ücretine tabidir.
4790 ile en sık karıştırılan 47.91.14 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
TR 47.91.14 — Türkiye 6 Haneli E-Ticaret Kodu: AB NACE Rev. 2.1’de 47.91 pazaryeri aracılığına dönüşmüş olsa da Türkiye’deki mevcut 6 haneli sicilde 47.91.14 doğrudan "İnternet Üzerinden Perakende" için kullanılmaya devam eder. Vergisel/hukuki etki: Yurt dışı ABD LLC / UK LTD açarken ABD NAICS’te ürün bazlı kodu (458/459), İngiltere UK SIC’te 47910 kodunu seçin.
4790 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
4790 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: Sanal POS MCC 5969 (Doğrudan Pazarlama & E-Ticaret (Katalog / İnternet)).